{"id":827053,"date":"2025-09-18T10:48:03","date_gmt":"2025-09-18T06:48:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=827053"},"modified":"2025-09-18T10:48:03","modified_gmt":"2025-09-18T06:48:03","slug":"%c9%99mioglu-qardasdan-on%c9%99-kec%c9%99nd%c9%99-q%c9%99zza-m%c9%99s%c9%99l%c9%99sind%c9%99-%c9%99r%c9%99b-dovl%c9%99tl%c9%99ri-on-planda-olmalidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=827053","title":{"rendered":"\u201c\u018fmio\u011flu qarda\u015fdan \u00f6n\u0259 ke\u00e7\u0259nd\u0259&#8230;\u201d \u2013 Q\u0259zza m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri \u00f6n planda olmal\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t olaraq, teokratik rejiml\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259ns\u0259 d\u0259, islam h\u0259mr\u0259yliyini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259dir.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk ill\u0259rd\u0259, haql\u0131 Qaraba\u011f davas\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 biz \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn olaraq siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 din amilini qar\u0131\u015fd\u0131rmad\u0131q, Erm\u0259nistanla aram\u0131zdak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 dini ixtilaf donu geydirm\u0259dik, bu konfliktin torpaq, \u0259razi iddias\u0131 oldu\u011funu b\u0259yan etdik, sona q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn arxas\u0131nda durduq.<\/p>\n<p>Ancaq erm\u0259nil\u0259r lap ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n q\u00fcdr\u0259tli xristian d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini \u00f6z t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dini m\u0259nsubiyy\u0259tl\u0259rini qabartd\u0131lar. Bununla da onlar \u0259slind\u0259 qar\u015f\u0131m\u0131zda xeyli \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazand\u0131lar.<\/p>\n<p>Bu, gizl\u0259dilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir faktd\u0131r: bir \u00e7ox Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259 s\u0131rf dini prizmadan yana\u015f\u0131r, konflikt t\u0259r\u0259fl\u0259rind\u0259n birini \u201cdin qarda\u015f\u0131\u201d, o birini is\u0259 \u201cyad sivilizasiya\u201d say\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin bu q\u0259d\u0259r uzanmas\u0131n\u0131n, Erm\u0259nistan\u0131n torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 30 il i\u015f\u011falda saxlaya bilm\u0259sinin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 bu idi. Bizi s\u0131rf dini m\u0259nsubiyy\u0259timiz \u00fcz\u00fcnd\u0259n haql\u0131 oldu\u011fumuz m\u00fcnaqi\u015f\u0259d\u0259 uduzdurmaq ist\u0259yirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 islam d\u00fcnyas\u0131nda h\u0259mr\u0259ylik olmad\u0131\u011f\u0131ndan, dem\u0259k olar ki, t\u0259kl\u0259nmi\u015fdilk.<\/p>\n<p>Ancaq ill\u0259r \u00f6td\u00fckd\u0259n sonra bir s\u0131ra m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259ri f\u0259rqin\u0259 vard\u0131lar ki, b\u0259zi q\u00fcdr\u0259tli xristian \u00f6lk\u0259l\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rd\u0259ki lokal m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r\u0259 din birg\u0259liyi prizmas\u0131ndan yana\u015f\u0131rlar, hans\u0131 t\u0259r\u0259fin haql\u0131, hans\u0131n\u0131n haqs\u0131z, kimin aqressiv, kimin \u201cqurban\u201d oldu\u011funa m\u0259h\u0259l qoymurlar.<\/p>\n<p>Bu halda islam \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bir t\u0259rp\u0259ni\u015f oldu v\u0259 islam h\u0259mr\u0259yliyi amili yava\u015f-yava\u015f qabarma\u011fa ba\u015flad\u0131. D\u00fczd\u00fcr, bu faktor h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyil, ancaq bu m\u00fcst\u0259vid\u0259 par\u0259k\u0259nd\u0259liyin oldu\u011fu ill\u0259rd\u0259n f\u0259rqlidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan tolerant \u00f6lk\u0259 olaraq, ba\u015fqa dini konfessiyalar\u0131 xor g\u00f6rm\u0259d\u0259n, onlara h\u0259r hans\u0131 bir qeyri-sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t s\u0259rgil\u0259m\u0259d\u0259n, islam h\u0259mr\u0259yliyinin h\u0259r zaman aktual v\u0259 haql\u0131 m\u00f6vqed\u0259 olmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir. R\u0259smi Bak\u0131 islam\u00e7\u0131 ekstremist qruplar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dilmi\u015f terror aktlar\u0131 m\u00f6vzusunda h\u0259r zaman beyn\u0259lxalq h\u00fcquqdan yanad\u0131r v\u0259 he\u00e7 vaxt bu hadis\u0259l\u0259r\u0259 siyasi qiym\u0259t ver\u0259rk\u0259n, la\u00fcbal\u0131 a\u00e7\u0131qlamalar vermir, t\u0259r\u0259fl\u0259rin m\u0259suliyy\u0259ti aras\u0131nda b\u0259rab\u0259rlik i\u015far\u0259si qoymur, terroru a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 pisl\u0259yir.<\/p>\n<p>\u0130srail-Q\u0259zza m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin tutumu ortadad\u0131r. \u0130srail d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcnasib\u0259ti normal, h\u0259tta m\u00fctt\u0259fiqlik b\u00fcsat\u0131 daxilind\u0259 olsa da, r\u0259smi Bak\u0131 Netanyahu rejiminin Q\u0259zzada ya\u015fayan F\u0259l\u0259stin xalq\u0131na g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f aqressiyas\u0131n\u0131, z\u00fclm\u00fcn\u00fc q\u0131nay\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin r\u0259hb\u0259rliyi \u0130slam \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Q\u0259zza il\u0259 \u0259laq\u0259dar s\u0259n\u0259dl\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259yib, Q\u0259zzaya h\u0259rbi m\u00fcdaxil\u0259nin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, humanitar f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olan blokadan\u0131n g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sini t\u0259l\u0259b edib.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, r\u0259smi Bak\u0131 BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n 1967-ci il s\u0259rh\u0259dl\u0259rind\u0259 F\u0259l\u0259stin d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u201cNyu-York b\u0259yannam\u0259si\u201dnd\u0259 F\u0259l\u0259stinin \u201clehin\u0259\u201d s\u0259s verib.<\/p>\n<p>Art\u0131q dig\u0259r d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 F\u0259l\u0259stin d\u00f6vl\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 \u0130srail-F\u0259l\u0259stin m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal variant say\u0131rlar v\u0259 ard-arda F\u0259l\u0259stin muxtariyyat\u0131n\u0131 d\u00f6vl\u0259t kimi tan\u0131y\u0131rlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 indiy\u0259d\u0259k \u00f6n planda olmamas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri \u00f6z daxilind\u0259 aqressiv separatizm oca\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131yd\u0131sa, ikincisi, F\u0259l\u0259stin r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin vaxtil\u0259 erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri idi. Dey\u0259s\u0259n, \u0130sraild\u0259n ayr\u0131lmaq ist\u0259y\u0259n f\u0259l\u0259stinlil\u0259r Az\u0259rbaycandan torpaq qoparmaq ist\u0259y\u0259n erm\u0259nil\u0259rl\u0259 \u00f6zl\u0259rini t\u0259bii m\u00fctt\u0259fiq say\u0131rd\u0131lar v\u0259 m\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 yax\u0131nla\u015fm\u0131\u015fd\u0131lar.<\/p>\n<p>F\u0259l\u0259stin muxtariyyat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Mahmud Abbas\u0131n tez-tez \u00f6z erm\u0259ni sevgisini izhar etm\u0259si, onlarla n\u00fcmayi\u015fkaran\u0259 sur\u0259td\u0259 \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdirm\u0259si, erm\u0259nil\u0259rin xeyrin\u0259 po\u00e7t markas\u0131n\u0131n burax\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycana q\u0259r\u0259zli m\u00fcnasib\u0259ti ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z F\u0259l\u0259stin\u0259 d\u0259st\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 siyas\u0259t\u00e7il\u0259rimizin v\u0259 ictimai f\u0259allar\u0131n qolunu soyudurdu. \u00c7\u00fcnki siyas\u0259td\u0259 \u201cs\u0259ni sev\u0259c\u0259y\u0259m, s\u0259n sevm\u0259s\u0259n\u201d d\u0259 s\u00f6hb\u0259ti yoxdur, bu, romantik-sentimental m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 olur. Siyas\u0259tinki qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 faydal\u0131l\u0131q z\u0259minind\u0259 bir araya g\u0259lm\u0259k, ortaq m\u00f6vqed\u0259 durmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq, Q\u0259t\u0259rin paytaxt\u0131 Dohada ke\u00e7iril\u0259n \u0259r\u0259b v\u0259 islam \u00f6lk\u0259l\u0259rinin f\u00f6vq\u0259lad\u0259 sammitind\u0259 Az\u0259rbaycan F\u0259l\u0259stin xalq\u0131na d\u0259st\u0259yini ifad\u0259 edib.<\/p>\n<p>F\u0259q\u0259t, bu da bir ger\u00e7\u0259kdir ki, Q\u0259zza \u0259r\u0259b m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u201c\u0259mio\u011flunun g\u0259lib qarda\u015fdan \u00f6n\u0259 ke\u00e7m\u0259si\u201d d\u00fczg\u00fcn \u00e7\u0131xmaz. Nec\u0259 ki \u0130ran\u0131n m\u0259lum m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259ki canf\u0259\u015fanl\u0131\u011f\u0131 h\u0259tta \u0259r\u0259b d\u00fcnyas\u0131nda bel\u0259 xo\u015f qar\u015f\u0131lanm\u0131r. F\u0259l\u0259stin xalq\u0131n\u0131n, Q\u0259zza camaat\u0131n\u0131n m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 aqressiyan\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, Misir, \u0130ordaniya, Q\u0259t\u0259r, B\u018f\u018f kimi \u00f6lk\u0259l\u0259r durdurmal\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259llind\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynamal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 qeyri-\u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin f\u0259all\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259sinin m\u0259nas\u0131 yoxdur. Birincisi, onlar\u0131n \u00e7oxu Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259n uzaqdad\u0131r, ikincisi, h\u0259r\u0259sinin \u00f6z d\u00f6vl\u0259t mara\u011f\u0131, bundan da \u00f6t\u0259si \u00f6z d\u0259rd-s\u0259ri, daxili problemi var.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ir\u0259li duraraq Q\u0259zza m\u0259s\u0259l\u0259sini h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 daxili sabitliyi normal olan \u0259r\u0259b d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin k\u0259narda qalmas\u0131 d\u00fczg\u00fcn deyil. Ham\u0131 qolunu \u00e7\u0131rmalamal\u0131d\u0131r, ham\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259mr\u0259y olmal\u0131d\u0131r. Biz d\u0259 onlar\u0131n i\u00e7ind\u0259.<\/p>\n<p><strong>Araz Altayl\u0131, Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t olaraq, teokratik rejiml\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259ns\u0259 d\u0259, islam h\u0259mr\u0259yliyini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259dir. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk ill\u0259rd\u0259, haql\u0131 Qaraba\u011f davas\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 biz \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn olaraq siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 din amilini qar\u0131\u015fd\u0131rmad\u0131q, Erm\u0259nistanla aram\u0131zdak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 dini ixtilaf donu geydirm\u0259dik, bu konfliktin torpaq, \u0259razi iddias\u0131 oldu\u011funu b\u0259yan etdik, sona q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn arxas\u0131nda durduq. Ancaq erm\u0259nil\u0259r lap ilk g\u00fcnl\u0259rd\u0259n q\u00fcdr\u0259tli xristian d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini \u00f6z t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dini m\u0259nsubiyy\u0259tl\u0259rini qabartd\u0131lar. Bununla da onlar \u0259slind\u0259 qar\u015f\u0131m\u0131zda xeyli \u00fcst\u00fcnl\u00fck qazand\u0131lar. Bu, gizl\u0259dilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir faktd\u0131r: bir \u00e7ox Avropa d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnaqi\u015f\u0259sin\u0259 s\u0131rf dini prizmadan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":827054,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/ae055d1400bbcabe43a22488e5bc4c4d.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259t olaraq, teokratik rejiml\u0259rd\u0259n f\u0259rql\u0259ns\u0259 d\u0259, islam h\u0259mr\u0259yliyini d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259dir. D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk ill\u0259rd\u0259, haql\u0131 Qaraba\u011f davas\u0131 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259 biz \u00e7ox d\u00fczg\u00fcn olaraq siyasi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 din amilini qar\u0131\u015fd\u0131rmad\u0131q, Erm\u0259nistanla aram\u0131zdak\u0131 m\u00fcnaqi\u015f\u0259y\u0259 dini ixtilaf donu geydirm\u0259dik, bu konfliktin torpaq, \u0259razi iddias\u0131 oldu\u011funu b\u0259yan etdik, sona q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn arxas\u0131nda durduq. Ancaq erm\u0259nil\u0259r lap&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/827053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=827053"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/827053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":827056,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/827053\/revisions\/827056"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/827054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=827053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=827053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=827053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}