{"id":828091,"date":"2025-09-23T23:59:27","date_gmt":"2025-09-23T19:59:27","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=828091"},"modified":"2025-09-23T23:59:27","modified_gmt":"2025-09-23T19:59:27","slug":"enerji-ickil%c9%99rin%c9%99-qatilan-bu-madd%c9%99-qorxulu-x%c9%99st%c9%99liyin-d%c9%99rmani-imis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=828091","title":{"rendered":"Enerji i\u00e7kil\u0259rin\u0259 qat\u0131lan bu madd\u0259 qorxulu x\u0259st\u0259liyin d\u0259rman\u0131 imi\u015f"},"content":{"rendered":"<p>Tayvanl\u0131 aliml\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259 benzoad natriya adl\u0131 qida konservant\u0131 Alzheimer x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259sirli ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259l\u0259r &#8220;Translational Psychiatry&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, benzoad natriya h\u0259m\u00e7inin dar\u00e7\u0131n\u0131n metaboliti hesab olunur v\u0259 orqanizmd\u0259 Alzheimerl\u0259 \u0259laq\u0259li z\u00fclallar\u0131n s\u0259viyy\u0259sini azalda bilir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qanda amiloid-beta 1-42 g\u00f6st\u0259ricisi y\u00fcks\u0259k olan pasiyentl\u0259rd\u0259 zehni f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Alzheimer x\u0259st\u0259liyi yadda\u015f itkisi v\u0259 idrak qabiliyy\u0259tl\u0259rinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan proqressiv neyrodegenerativ poz\u011funluqdur. Bu x\u0259st\u0259liyin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259n amiloid peptidl\u0259rinin toplanmas\u0131 hesab olunur. M\u00f6vcud m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 bu z\u00fclallar\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259n xaric ed\u0259 bilir, lakin bahal\u0131d\u0131r, venadaxili t\u0259tbiq olunur v\u0259 beyin \u00f6demi, qanaxma kimi ciddi f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rmada 50-100 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131nda olan 149 Alzheimer x\u0259st\u0259si i\u015ftirak edib. Onlara 24 h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dozada benzoad natriya v\u0259 ya plasebo verilib. H\u0259m idrak qabiliyy\u0259tl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 qandak\u0131 amiloid s\u0259viyy\u0259l\u0259ri m\u00fct\u0259madi olaraq izl\u0259nilib.<\/p>\n<p>M\u0259lum olub ki, Benzoad natriya h\u0259m t\u0259hl\u00fck\u0259siz, h\u0259m d\u0259 istifad\u0259si rahat olan m\u00fcalic\u0259 variant\u0131 kimi diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. O, amiloid z\u00fclallar\u0131n\u0131 azaldaraq idrak qabiliyy\u0259tl\u0259rinin qorunmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fn yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00fcnd\u0259 750 v\u0259 ya 1000 mq preparat q\u0259bul ed\u0259n pasiyentl\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Onlarda amiloid-beta 1-40 v\u0259 \u00fcmumi amiloid z\u00fclallar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259si azal\u0131b. Amiloid-beta 1-42 g\u00f6st\u0259ricisi y\u00fcks\u0259k olan \u015f\u0259xsl\u0259rd\u0259 is\u0259 idrak funksiyalar\u0131nda daha g\u00fccl\u00fc ir\u0259lil\u0259yi\u015f m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, benzoad natriya daha \u00e7ox qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259rd\u0259, meyv\u0259 \u015fir\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 nektarlarda, ket\u00e7up, mayonez v\u0259 soya kimi m\u00fcxt\u0259lif souslarda, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcr\u0259bb\u0259, cem, kompot v\u0259 konservl\u0259\u015fdirilmi\u015f t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunur. Bununla yana\u015f\u0131, jel\u0259 tipli \u015firniyyatlarda, haz\u0131r desertl\u0259rd\u0259, enerji i\u00e7kil\u0259rind\u0259 v\u0259 tur\u015f dadl\u0131 m\u0259hsullarda da rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>Lakin, y\u00fcks\u0259k temperatur v\u0259 C vitamini il\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sird\u0259 benzoad natriya z\u0259r\u0259rli hesab edil\u0259n benzol madd\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 onun istifad\u0259sin\u0259 s\u0259rt normativ m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyulub.\/Milli.az\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tayvanl\u0131 aliml\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259 benzoad natriya adl\u0131 qida konservant\u0131 Alzheimer x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259sirli ola bil\u0259r. N\u0259tic\u0259l\u0259r &#8220;Translational Psychiatry&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, benzoad natriya h\u0259m\u00e7inin dar\u00e7\u0131n\u0131n metaboliti hesab olunur v\u0259 orqanizmd\u0259 Alzheimerl\u0259 \u0259laq\u0259li z\u00fclallar\u0131n s\u0259viyy\u0259sini azalda bilir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qanda amiloid-beta 1-42 g\u00f6st\u0259ricisi y\u00fcks\u0259k olan pasiyentl\u0259rd\u0259 zehni f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Xat\u0131rladaq ki, Alzheimer x\u0259st\u0259liyi yadda\u015f itkisi v\u0259 idrak qabiliyy\u0259tl\u0259rinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan proqressiv neyrodegenerativ poz\u011funluqdur. Bu x\u0259st\u0259liyin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri beyin h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259n amiloid peptidl\u0259rinin toplanmas\u0131 hesab olunur. M\u00f6vcud m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131 bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":828092,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/a3cfbecb96f45712d7a570315c2030bc.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Tayvanl\u0131 aliml\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259 benzoad natriya adl\u0131 qida konservant\u0131 Alzheimer x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259sirli ola bil\u0259r. N\u0259tic\u0259l\u0259r &#8220;Translational Psychiatry&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, benzoad natriya h\u0259m\u00e7inin dar\u00e7\u0131n\u0131n metaboliti hesab olunur v\u0259 orqanizmd\u0259 Alzheimerl\u0259 \u0259laq\u0259li z\u00fclallar\u0131n s\u0259viyy\u0259sini azalda bilir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 qanda amiloid-beta 1-42 g\u00f6st\u0259ricisi y\u00fcks\u0259k olan pasiyentl\u0259rd\u0259 zehni f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828091"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=828091"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":828094,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828091\/revisions\/828094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/828092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=828091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=828091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=828091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}