{"id":828438,"date":"2025-09-26T06:44:44","date_gmt":"2025-09-26T02:44:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=828438"},"modified":"2025-09-26T06:44:44","modified_gmt":"2025-09-26T02:44:44","slug":"%c9%99lverisli-cografi-movqe-az%c9%99rbaycani-regional-iqtisadi-siyas%c9%99tin-strateji-m%c9%99rk%c9%99zin%c9%99-cevirir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=828438","title":{"rendered":"\u018flveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqe Az\u0259rbaycan\u0131 regional iqtisadi siyas\u0259tin strateji m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev ilk d\u0259f\u0259 olaraq Bak\u0131n\u0131n ev sahibliyi etdiyi Birinci Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nvestisiya Forumunun i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 onu da qeyd etmi\u015fdir ki, \u00f6lk\u0259miz\u00a0 haz\u0131rda bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi, siyasi, humanitar v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259rk\u0259z kimi tan\u0131n\u0131r. Bu fakt\u0131n \u00f6z\u00fc \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r bir sah\u0259d\u0259 z\u0259ngin potensiala v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259kmil inki\u015faf modelind\u0259 d\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259f h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259sidir. Tarix\u0259n neft \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyaya b\u0259lli olan iqtisadi imkanlar\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131 t\u0259bii ki, i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu enerji layih\u0259l\u0259ri verir. Bu layih\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n co\u011frafiyas\u0131n\u0131n\u00a0 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 geni\u015fl\u0259nm\u0259sini\u00a0 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 daim d\u00fcn\u0259nimiz\u0259 q\u0131sa n\u0259z\u0259r salma\u011f\u0131 bir z\u0259rur\u0259t kimi qar\u015f\u0131ya qoyur. Bu bax\u0131mdan ki, \u0259g\u0259r haz\u0131rda ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7idd\u0259n b\u0259hs ediriks\u0259, bu, Az\u0259rbaycan\u0131n enerji diplomatiyas\u0131n\u0131n u\u011furlu n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u015eax\u0259l\u0259ndirilmi\u015f iqtisadiyyat\u0131n t\u0259\u015fviqi, b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 investisiyalar\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qlobal m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 t\u00f6hf\u0259nin verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 q\u0259tiyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6lk\u0259miz davaml\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa sadiqdir. Qlobal v\u0259 regional enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131nda \u00f6n\u0259mli rol oynayan Az\u0259rbaycan x\u00fcsusil\u0259 b\u0259rpaolunan enerji n\u00f6vl\u0259rinin inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 davaml\u0131 layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji sisteml\u0259ri il\u0259 s\u0131x inteqrasiyaya, regionda s\u00fclh\u00fcn, sabitliyin, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin qorunub saxlanmas\u0131na d\u0259st\u0259k verir. 2030-cu il\u0259d\u0259k respublikam\u0131z\u0131n \u00abya\u015f\u0131l art\u0131m\u00bb \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sinin v\u0259 t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit\u0259 nail olma\u011f\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair milli prioritetl\u0259rd\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n enerji sah\u0259sind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 qlobal add\u0131mlar\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Bu siyas\u0259t regionda enerji sah\u0259sind\u0259 u\u011furlu transformasiya \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fck\u0259mm\u0259l b\u00fcn\u00f6vr\u0259ni t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda g\u00fcn\u0259\u015f, k\u00fcl\u0259k enerji n\u00f6vl\u0259rinin istehsal\u0131 t\u0259xmin\u0259n 9-10 min meqavata \u00e7ata bil\u0259r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rinin \u00a0\u00abMasdar\u00bb v\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131 Krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00abACWA Power\u00bb \u015firk\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalan\u0131b. N\u0259h\u0259ng t\u0259bii qaz ehtiyatlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin maraq g\u00f6st\u0259rdiyi b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin t\u0259bii resurslara malik olmas\u0131 \u00abya\u015f\u0131l art\u0131m\u00bb layih\u0259sinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar v\u0259d edir.<\/p>\n<p>Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 enerji \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si dey\u0259nd\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, yeni m\u0259nb\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Az\u0259rbaycan Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 bundan sonra da etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f olacaq. Az\u0259rbaycan Avropa istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n etibarl\u0131 xam neft t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bundan sonra is\u0259 qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 kimi d\u0259 potensial\u0131m\u0131z artacaq v\u0259 bu, ixracat\u00e7\u0131 olaraq Az\u0259rbaycan, eyni zamanda, tranzit \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox imkanlar yaradacaq. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan qaz\u0131 t\u0259kc\u0259 yeni mar\u015frutdan olan qaz deyil, yeni m\u0259nb\u0259d\u0259n olan qazd\u0131r v\u0259 bu, layih\u0259ni h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi layih\u0259sin\u0259 \u00e7evirir. \u00d6lk\u0259mizin d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259n rolu daha da artacaq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 ke\u00e7idl\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r art\u0131q investorlara t\u0259qdim olunub. \u00d6t\u0259n il paytaxt Bak\u0131n\u0131n ev sahibliyi etdiyi\u00a0 COP29 Az\u0259rbaycan qar\u015f\u0131s\u0131nda yeni investisiyalar\u0131n c\u0259lbi \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259lav\u0259 imkanlar a\u00e7\u0131r. Xarici investorlar\u0131 c\u0259lb ed\u0259n hal t\u0259kc\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yarad\u0131lan \u0259lveri\u015fli s\u0259rmay\u0259 m\u00fchiti deyil, Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u0131n zamanlarda \u00a0ya\u015f\u0131l enerjinin m\u00fch\u00fcm ixracat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evril\u0259c\u0259yi, h\u0259m\u00e7inin dig\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n bu enerji n\u00f6v\u00fcn\u00fcn n\u0259qlind\u0259 tranzit \u0259h\u0259miyy\u0259tidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n son ill\u0259rd\u0259\u00a0 enerji sektorunda qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlar t\u0259bii ki, COP29 iqlim konfrans\u0131na ev sahibliyi il\u0259 bitmir. Son iki ilin\u00a0 \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan birinin\u00a0 m\u0259hz bu t\u0259dbir oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn onun t\u0259hlilin\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldilir. Qazan\u0131lan u\u011furlar\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 malik oldu\u011fu iqtisadi imkanlardan maksimum v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259sini n\u00fcmayi\u015f etdirir. Az\u0259rbaycan qaz ixrac etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin co\u011frafiyas\u0131 da geni\u015fl\u0259nir. Bu ilin avqust ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 qarda\u015f T\u00fcrkiy\u0259nin\u00a0 Kilis \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 \u0259razisind\u0259n Suriyaya n\u0259qlin\u0259 ba\u015flan\u0131ld\u0131. Bununla da Az\u0259rbaycan\u0131n qaz ixrac etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 14-\u0259 \u00e7atd\u0131. Hans\u0131 ki, son aylara q\u0259d\u0259r\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n qaz ixrac etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 12 idi. Bunlar G\u00fcrc\u00fcstan, T\u00fcrkiy\u0259, Bolqar\u0131stan, Yunan\u0131stan, \u0130taliya, Rum\u0131niya, Macar\u0131stan, Serbiya, Sloveniya, Xorvatiya, \u015eimali Makedoniya v\u0259 Slovakiyad\u0131r. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 bu s\u0131raya daha iki \u00f6lk\u0259 &#8211; Ukrayna v\u0259 Suriya da daxil oldu. T\u0259bii ki, \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n 14 olmas\u0131 son deyil. \u00a0Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131n al\u0131c\u0131s\u0131 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 getdikc\u0259 art\u0131r. Art\u0131q yeni m\u00fcraci\u0259tl\u0259r d\u0259 var, bu istiqam\u0259td\u0259 n\u00f6vb\u0259ti dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r. Bu ilin iyulunda Xank\u0259ndid\u0259 ke\u00e7iril\u0259n III \u015eu\u015fa Qlobal Media Forumunda Prezident \u0130lham \u018fliyev bildirdi ki, biz Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olan bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n t\u0259klifl\u0259r alm\u0131\u015f\u0131q. O \u00f6lk\u0259l\u0259r ki, b\u0259zil\u0259ri art\u0131q bizim qaz\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131r, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131n\u0131 alm\u0131r. Biz bu t\u0259klifl\u0259ri d\u0259y\u0259rl\u0259ndiririk.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin ilk d\u0259f\u0259 ev sahibliyi etdiyi Birinci Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nvestisiya Forumu da b\u00fct\u00fcn bu m\u0259qamlar\u0131n a\u00e7\u0131qlanmas\u0131na, ke\u00e7il\u0259n yolunun t\u0259hlilin\u0259 geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Forum i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 bildirdi ki, enerji siyas\u0259timiz Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq iqtisadi m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan haz\u0131rda bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. T\u0259bii qazla yana\u015f\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi layih\u0259l\u0259ri, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 infrastruktur\u201d konsepsiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi \u00f6lk\u0259mizi qlobal enerji ke\u00e7idinin apar\u0131c\u0131 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan h\u0259m bu g\u00fcn\u00fcn enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, h\u0259m d\u0259 sabah\u0131n ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat\u0131n\u0131 qurur. \u018fn\u0259n\u0259vi enerji sah\u0259sind\u0259ki u\u011furlar\u0131m\u0131z bu g\u00fcn r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat v\u0259 texnoloji transformasiya il\u0259 tamamlan\u0131r. Bulud texnologiyalar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, r\u0259q\u0259msal m\u0259lumat infrastrukturunun inki\u015faf\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259rin iqtisadiyyat\u0131n \u0259sas sah\u0259l\u0259rin\u0259 inteqrasiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 y\u00fcks\u0259k texnologiyalar v\u0259 s\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 strateji m\u0259rk\u0259z rolunu oynamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vqel\u0259rini daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin himay\u0259si alt\u0131nda\u00a0 ke\u00e7iril\u0259n \u201cPar\u00e7alanm\u0131\u015f qlobal iqtisadiyyatda \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, \u015eimal-C\u0259nub \u0259laq\u0259l\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda Birinci\u00a0 Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nvestisiya Forumunda m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n y\u00fcks\u0259ks\u0259viyy\u0259li r\u0259smil\u0259r, biznes n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, qlobal investorlar, d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 yerli v\u0259 beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259rinin, maliyy\u0259 institutlar\u0131n\u0131n, beyin m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin, yerli v\u0259 xarici median\u0131n t\u0259msil\u00e7il\u0259ri daxil olmaqla \u00fcmumilikd\u0259 1000-\u0259 yax\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131 yer ald\u0131.\u00a0 Forum \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 10 milyard dollardan \u00e7ox olan investisiya layih\u0259l\u0259rin\u0259 dair s\u0259n\u0259dl\u0259r imzaland\u0131. Bunlardan \u00f6lk\u0259mizd\u0259 xarici investisiyalar\u0131n c\u0259lbi il\u0259 qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan layih\u0259l\u0259rin d\u0259y\u0259ri 7 milyard dollardan \u00e7oxdur. T\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 imzalanan s\u0259n\u0259dl\u0259r v\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n raz\u0131la\u015fmalar Az\u0259rbaycan\u0131n xarici s\u0259rmay\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131q v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi m\u00fchitini, \u00f6lk\u0259nin strateji layih\u0259l\u0259r v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f oldu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir. B\u00f6y\u00fckmiqyasl\u0131 s\u0259rmay\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n investisiya c\u0259lbediciliyini bir daha t\u0259sdiql\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, innovasiya v\u0259 texnologiya transferini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaqda yeni imkanlar a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dbir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 SOCAR il\u0259 &#8220;Italiana Petroli S.p.A.&#8221; v\u0259 &#8220;MIP S.p.A.&#8221; aras\u0131nda s\u0259hm alq\u0131-satq\u0131s\u0131 Sazi\u015fi imzaland\u0131. Sazi\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyind\u0259 rolunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, Avropa bazar\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na, d\u0259y\u0259r z\u0259ncirinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 logistika \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k. Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq investor kimi artan g\u00fcc\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q SOCAR-\u0131n d\u0259rin bilik v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n etimad\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Ad\u0131\u00e7\u0259kil\u0259n Forumun m\u00f6vzusuna diqq\u0259t yetirdikd\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Az\u0259rbaycan\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi co\u011frafi m\u00f6vqenin tranzit imkanlar\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 rol da diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalm\u0131r. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev daim bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131\u00a0 edir ki, inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n biri regional ba\u011flant\u0131 m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k idi. \u00c7\u00fcnki x\u0259rit\u0259y\u0259 baxsan\u0131z, Az\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafi \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rini g\u00f6r\u0259rsiniz. \u00d6lk\u0259miz \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat mar\u015frutlar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015fir. Lakin n\u0259qliyyat infrastrukturunun olmamas\u0131 el\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259t yaratm\u0131\u015fd\u0131 ki, bizim co\u011frafiyadan istifad\u0259 edilmirdi. M\u0259n tam \u0259min idim ki, biz bu v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131ra bil\u0259rik. \u00d6lk\u0259 Prezidenti bu reall\u0131\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131qlay\u0131r ki, n\u0259qliyyat infrastrukturuna b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funa 15 il \u0259vv\u0259l ba\u015flan\u0131l\u0131b. \u0130lk olaraq yerli infrastrukturu inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bu sah\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131. Eyni zamanda, qon\u015fularla da ba\u011flant\u0131 k\u00f6rp\u00fcl\u0259ri quruldu: \u201cBiz m\u00fch\u00fcm tranzit \u00f6lk\u0259si olmaq arzusundayd\u0131q, ancaq bunun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 co\u011frafiya kifay\u0259t etmir. H\u0259tta infrastruktur da kifay\u0259t deyil, burada dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 ehtiyac var. Bu is\u0259 qon\u015fularla yax\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rdir. Qon\u015fularla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q olmadan tranzit \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259k olmaz. Bu is\u0259 bizim xarici siyas\u0259timizin t\u0259rkib hiss\u0259si idi. Prioritet qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq \u00fcz\u0259rind\u0259 daha g\u00fccl\u00fc m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r qurmaq idi.\u00bb<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizi regionun m\u00fch\u00fcm n\u0259qliyyat v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirm\u0259k strategiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si olan, \u015e\u0259rq-Q\u0259rb, \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 \u00f6lk\u0259nin tranzit imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131r. Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131 Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259tti \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa y\u00fcktoplama m\u0259nt\u0259q\u0259si funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirir. Bu liman \u015fimal, c\u0259nub, \u015f\u0259rq v\u0259 q\u0259rb istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n d\u0259hlizl\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 daxil olan y\u00fckl\u0259rin toplanmas\u0131n\u0131, onlar\u0131n Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu x\u0259tti \u00a0\u00fczr\u0259 Avropa istiqam\u0259tind\u0259 v\u0259 ya g\u0259mil\u0259rl\u0259 \u015f\u0259rq istiqam\u0259tind\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 davaml\u0131 logistika z\u0259ncirinin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas amildir.<\/p>\n<p>Birinci Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nvestisiya Forumu Az\u0259rbaycan\u0131n tranzit imkanlar\u0131n\u0131n t\u0259qdimat\u0131nda da \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dedi. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00a0\u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi \u00f6lk\u0259mizi regional iqtisadi siyas\u0259tin strateji m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirir. Orta D\u0259hliz \u00fczr\u0259 tranzit y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n h\u0259cmi ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur koridorunun i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricinin daha da artmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u00d6lk\u0259d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcasir infrastruktur, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir d\u0259mir yolu infrastrukturu s\u0259rmay\u0259darlara qlobal bazarlara birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f v\u0259 y\u00fcks\u0259k tranzit s\u0259m\u0259r\u0259liliyi t\u0259klif edir. Eyni zamanda x\u00fcsusi iqtisadi zonalar, m\u00fcasir n\u0259qliyyat v\u0259 r\u0259q\u0259msal infrastruktur istehsal, logistika, b\u0259rpaolunan enerji, r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259r v\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rli k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r platformalar t\u0259qdim edir. Prezident \u0130lham \u018fliyev Forum i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 onu da qeyd etdi ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n siyasi sabitlik v\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 iqtisadi siyas\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn fundamental amil rolunu oynay\u0131r v\u0259 investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli etimad m\u00fchiti yarad\u0131r. Yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur v\u0259 h\u00fcquqi t\u0259minatlar \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan biznes layih\u0259l\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259, texnologiya, investisiya v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u0259tir\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131 ir\u0259li aparma\u011fa tam haz\u0131rd\u0131r. Eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q mexanizml\u0259ri s\u0259rmay\u0259darlara dayan\u0131ql\u0131 layih\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulmaq imkan\u0131 verir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin Nyu-Yorka s\u0259f\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00a0\u00a0qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rin m\u00fcraci\u0259ti \u0259sas\u0131nda ke\u00e7irdiyi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi imkanlar\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldildi. Apar\u0131c\u0131 investisiya \u015firk\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri bu m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusi qeyd etdil\u0259r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n strateji co\u011frafi m\u00f6vqeyi v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf prioritetl\u0259ri infrastruktur sah\u0259sind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli investisiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm imkanlar yarad\u0131r. Enerji ke\u00e7idi, n\u0259qliyyat v\u0259 r\u0259q\u0259msal infrastruktur sah\u0259l\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259 maraql\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n h\u0259min \u015firk\u0259tl\u0259rin r\u0259hb\u0259rl\u0259ri\u00a0 vur\u011fulad\u0131lar ki, \u00f6lk\u0259nizd\u0259 investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn sabit v\u0259 \u0259lveri\u015fli m\u00fchit m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev ilk d\u0259f\u0259 olaraq Bak\u0131n\u0131n ev sahibliyi etdiyi Birinci Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nvestisiya Forumunun i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 onu da qeyd etmi\u015fdir ki, \u00f6lk\u0259miz\u00a0 haz\u0131rda bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi, siyasi, humanitar v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259rk\u0259z kimi tan\u0131n\u0131r. Bu fakt\u0131n \u00f6z\u00fc \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r bir sah\u0259d\u0259 z\u0259ngin potensiala v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 malik oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259kmil inki\u015faf modelind\u0259 d\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259f h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n t\u0259min edilm\u0259sidir. Tarix\u0259n neft \u00f6lk\u0259si kimi tan\u0131nan Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyaya b\u0259lli olan iqtisadi imkanlar\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131 t\u0259bii ki, i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":828439,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1.png",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1.png",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1.png",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1-660x365.png",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1-840x465.png",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1.png",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1.png",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/f670ef5d175377836996463260310802039-1.png",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev ilk d\u0259f\u0259 olaraq Bak\u0131n\u0131n ev sahibliyi etdiyi Birinci Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nvestisiya Forumunun i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131na m\u00fcraci\u0259tind\u0259 onu da qeyd etmi\u015fdir ki, \u00f6lk\u0259miz\u00a0 haz\u0131rda bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi, siyasi, humanitar v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u0259rk\u0259z kimi tan\u0131n\u0131r. Bu fakt\u0131n \u00f6z\u00fc \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r bir sah\u0259d\u0259 z\u0259ngin potensiala&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828438"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=828438"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828438\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":828441,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828438\/revisions\/828441"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/828439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=828438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=828438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=828438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}