{"id":828551,"date":"2025-09-27T11:27:50","date_gmt":"2025-09-27T07:27:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=828551"},"modified":"2025-09-27T11:27:50","modified_gmt":"2025-09-27T07:27:50","slug":"nikahlar-sosial-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99rd%c9%99n-azalib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=828551","title":{"rendered":"\u201cNikahlar sosial s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n azal\u0131b\u201d"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev: \u201cG\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda maliyy\u0259 v\u0259 m\u0259nzil problem olaraq qal\u0131r\u201d<\/strong><\/h3>\n<p><strong>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bu ilin 1 iyul tarixind\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259mi, xala, bibi v\u0259 day\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n nikah ba\u011flamas\u0131 qada\u011fan edilib. Bu qada\u011fa \u0259sas\u0259n genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u0259hali sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259tbiq olunub. Qanunvericilikd\u0259ki bu d\u0259yi\u015fiklik sosial debatlara da yol a\u00e7\u0131b, c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda nikah v\u0259 ail\u0259 institutuna dair yeni m\u00fczakir\u0259l\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131b. Qada\u011fadan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. R\u0259smi statistika g\u00f6st\u0259rir ki, bu ilin yanvar ay\u0131nda nikahlar\u0131n say\u0131 4 717, fevralda 3 024, martda 3 465, apreld\u0259 3 747, mayda 4 830, iyunda 5 032, iyul ay\u0131nda is\u0259 2 694 olub. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r iyul ay\u0131nda nikahlar\u0131n \u0259vv\u0259lki aylara nisb\u0259t\u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu v\u0259ziyy\u0259t c\u0259miyy\u0259td\u0259 suallar do\u011furur: Nikahlar\u0131n azalmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi qohum evlilikl\u0259rinin qada\u011fan edilm\u0259sidirmi, yoxsa dig\u0259r sosial, iqtisadi v\u0259 demoqrafik faktorlar da rol oynay\u0131r? Sosioloqlar v\u0259 ekspertl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu, \u00e7ox\u015fax\u0259li bir problemdir v\u0259 t\u0259kc\u0259 qanuni qada\u011fa il\u0259 izah edil\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015fan sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev bildirib:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cD\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u0259m ki, nikahlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 yaln\u0131z qohum evlilikl\u0259rinin qada\u011fan olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 2024-c\u00fc ilin statistikas\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq, \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 49 500 nikah ba\u011flan\u0131b v\u0259 bunlardan yaln\u0131z t\u0259xmin\u0259n 2 500-i qohum evlilikl\u0259rin\u0259 aiddir. Y\u0259ni \u00fcmumi tablo bax\u0131m\u0131ndan bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259rici deyil. Nikahlar\u0131n say\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan azalma is\u0259 bir s\u0131ra sosial v\u0259 iqtisadi s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p><strong>Sosioloq g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda ail\u0259 qurma\u011fa meylin azalmas\u0131n\u0131 \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri kimi bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131n\u0131n artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBo\u015fanmalar\u0131n statistikas\u0131 g\u0259ncl\u0259rd\u0259 qorxu yarad\u0131r; onlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r ki, \u00f6zl\u0259ri d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bo\u015fanma il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Bu, g\u0259ncl\u0259rin ail\u0259 qurmaqdan \u00e7\u0259kinm\u0259sin\u0259, nikaha mara\u011f\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Eyni zamanda, g\u0259ncl\u0259rin u\u015faq v\u0259 ail\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 da\u015f\u0131maq ist\u0259yi z\u0259ifl\u0259yib; bir \u00e7oxu f\u0259rdi azadl\u0131q, karyera v\u0259 \u015f\u0259xsi inki\u015faf\u0131 \u00fcst\u00fcn tutur. Bu tendensiya, m\u00fcasir h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 f\u0259rdi prioritetl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev \u0259lav\u0259 edir ki, g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda maliyy\u0259 v\u0259 m\u0259nzil t\u0259minat\u0131 ciddi problem olaraq qal\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u00fcasir g\u0259nclik \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsi inki\u015faf, t\u0259hsil v\u0259 sosial stabillik ail\u0259 qurmaqdan daha prioritetdir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, bir \u00e7ox g\u0259nc valideyn olma\u011f\u0131 v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurma\u011f\u0131 t\u0259xir\u0259 sal\u0131r. Nikah\u0131n gecikm\u0259si is\u0259 h\u0259m sosial, h\u0259m d\u0259 iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 t\u0259sir edir, \u00e7\u00fcnki g\u0259ncl\u0259rin ail\u0259 planlamas\u0131 v\u0259 u\u015faq sahibi olma q\u0259rarlar\u0131 gecikir.<\/p>\n<p>Demoqrafik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r d\u0259 nikahlar\u0131n azalmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u00d6t\u0259n onillikl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u0259ncl\u0259r \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n 29-30%-ni t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, haz\u0131rda bu g\u00f6st\u0259rici 21%-\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b. Bu is\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131na, \u0259hali strukturuna v\u0259 t\u0259bii art\u0131ma ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bundan ba\u015fqa, m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259n birinci sinif \u015fagirdl\u0259rinin say\u0131nda da n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur ki, bu da t\u0259bii art\u0131m\u0131n yava\u015flamas\u0131na i\u015far\u0259 edir. T\u0259bii art\u0131m\u0131n l\u0259ngim\u0259si yaln\u0131z g\u0259ncl\u0259rin say\u0131n\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131, sosial-iqtisadi stabilliyi, genefond t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 \u0259halinin orta perspektivd\u0259 art\u0131m\u0131n\u0131 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2024\/09\/05\/1725542017_uzeyir-sefiyev-sosioloq.jpg\" alt=\"Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 cinay\u0259t al\u0259minin \u00fczvl\u0259ri q\u0259hr\u0259manla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r&quot; | Modern.az\" \/><\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, sosial davran\u0131\u015flarda da d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. M\u00fcasir g\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259rdi h\u0259yat t\u0259rzi, \u015f\u0259xsi azadl\u0131q, karyera v\u0259 t\u0259hsil imkanlar\u0131 ail\u0259 h\u0259yat\u0131ndan daha \u00fcst\u00fcn prioritetl\u0259rdir. Bir \u00e7ox g\u0259nc, x\u00fcsusil\u0259 \u015f\u0259h\u0259r m\u00fchitind\u0259 ya\u015fayanlar, ail\u0259 qurmaq q\u0259rar\u0131n\u0131 t\u0259xir\u0259 sal\u0131r, \u00e7\u00fcnki g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 sosial v\u0259 iqtisadi riskl\u0259rd\u0259n qorxurlar. Bo\u015fanmalar\u0131n artmas\u0131, m\u0259nzil t\u0259minat\u0131n\u0131n \u00e7\u0259tinliyi, i\u015fsizlik v\u0259 y\u00fcks\u0259k ya\u015fam x\u0259rcl\u0259ri nikah q\u0259rar\u0131n\u0131 gecikdir\u0259n \u0259sas faktorlar kimi g\u00f6st\u0259rilir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyevin fikrinc\u0259, nikahlar\u0131n azalmas\u0131 h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin mentalitetind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cG\u0259ncl\u0259r daha \u00e7ox f\u0259rdi m\u00fcst\u0259qillik, \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259 v\u0259 pe\u015f\u0259kar u\u011fur \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lir. \u018fn\u0259n\u0259vi ail\u0259 modelin\u0259 maraq azal\u0131r, g\u0259ncl\u0259r daha \u00e7ox eqoistik v\u0259 f\u0259rdi h\u0259yat t\u0259rzini se\u00e7irl\u0259r. Bu is\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131na birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, nikahlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 t\u0259kc\u0259 qohum evlilikl\u0259rinin qada\u011fan olunmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar deyil. Bu, sosial meyll\u0259r, iqtisadi \u015f\u0259rait, g\u0259ncl\u0259rin h\u0259yat t\u0259rzi, demoqrafik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r, t\u0259bii art\u0131m\u0131n l\u0259ngim\u0259si, \u015f\u0259xsi prioritetl\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259si v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k sosial riskl\u0259r qorxusu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li bir fenomendir. N\u0259tic\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 ail\u0259 qurma\u011fa mara\u011f\u0131n azalmas\u0131, \u0259hali strukturu v\u0259 sosial sabitlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 aktual m\u00f6vzu olaraq qalacaq&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Media T\u0259hlil M\u0259rk\u0259zinin (MTM) D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin r\u0259smi m\u0259lumat\u0131 \u0259sas\u0131nda apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259hlil\u0259 \u0259sas\u0259n, son iki (2023 v\u0259 2024-c\u00fc il) ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131nda azalma tendensiyas\u0131 davam edir. Daha d\u0259qiq des\u0259k, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda nikahlar\u0131n say\u0131 \u0259vv\u0259lki ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n 8,7% v\u0259 ya 4 692 azalaraq 49 508-\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p>Bizim.Media-n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, apar\u0131lan t\u0259hlil zaman\u0131 m\u0259lum olub ki, 2020-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 nikaha daxil olma il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricisi 2022-ci ild\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b v\u0259 h\u0259min il bu r\u0259q\u0259m 61 939 olub. \u018fn a\u015fa\u011f\u0131 r\u0259q\u0259m 2020-ci ild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilib v\u0259 bu r\u0259q\u0259m 35 348 t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2020-ci ild\u0259 nikah say\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 \u201cCOVID-19&#8243; pandemiyas\u0131na g\u00f6r\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 olub.<\/p>\n<p>M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131nda da azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. R\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, \u00f6t\u0259n il bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 2023-c\u00fc ilin g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,4% v\u0259 ya 304 hal azalaraq 21 384-\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u0259ray<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev: \u201cG\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda maliyy\u0259 v\u0259 m\u0259nzil problem olaraq qal\u0131r\u201d M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bu ilin 1 iyul tarixind\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259mi, xala, bibi v\u0259 day\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n nikah ba\u011flamas\u0131 qada\u011fan edilib. Bu qada\u011fa \u0259sas\u0259n genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u0259hali sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259tbiq olunub. Qanunvericilikd\u0259ki bu d\u0259yi\u015fiklik sosial debatlara da yol a\u00e7\u0131b, c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda nikah v\u0259 ail\u0259 institutuna dair yeni m\u00fczakir\u0259l\u0259r ba\u015f qald\u0131r\u0131b. Qada\u011fadan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 nikahlar\u0131n say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. R\u0259smi statistika g\u00f6st\u0259rir ki, bu ilin yanvar ay\u0131nda nikahlar\u0131n say\u0131 4 717, fevralda 3 024, martda 3 465,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":828552,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/6fa039b63500aea4a3970570bf12b2c4.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev: \u201cG\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda maliyy\u0259 v\u0259 m\u0259nzil problem olaraq qal\u0131r\u201d M\u0259lum oldu\u011fu kimi, bu ilin 1 iyul tarixind\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259mi, xala, bibi v\u0259 day\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n nikah ba\u011flamas\u0131 qada\u011fan edilib. Bu qada\u011fa \u0259sas\u0259n genetik x\u0259st\u0259likl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 \u0259hali sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259tbiq olunub. Qanunvericilikd\u0259ki bu d\u0259yi\u015fiklik sosial debatlara da yol a\u00e7\u0131b, c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda nikah&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828551"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=828551"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":828553,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/828551\/revisions\/828553"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/828552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=828551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=828551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=828551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}