{"id":829009,"date":"2025-09-30T10:06:54","date_gmt":"2025-09-30T06:06:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=829009"},"modified":"2025-09-30T10:06:54","modified_gmt":"2025-09-30T06:06:54","slug":"pezeskiandan-olk%c9%99ni-silk%c9%99l%c9%99y%c9%99n-movqe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=829009","title":{"rendered":"Peze\u015fkiandan \u00f6lk\u0259ni silk\u0259l\u0259y\u0259n m\u00f6vqe"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130ran Prezidenti hicab m\u0259cburiyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131 &#8211; b\u0259s Qurani-K\u0259rim?<\/strong><\/h3>\n<p><strong>\u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian qad\u0131nlar\u0131n hicaba m\u0259cbur edilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 o, \u201cNBC Nyus\u201d kanal\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131 Tom Lamasa m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib. \u201c\u0130nsanlar\u0131n se\u00e7im h\u00fcququ var. Biz daxili probleml\u0259rimizi d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 etm\u0259dik\u201d, &#8211; dey\u0259 Peze\u015fkian \u00fc\u00e7 il \u0259vv\u0259l \u0130ran\u0131n \u0259xlaq polisi t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131ld\u0131qdan sonra \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fcmummilli etirazlara s\u0259b\u0259b olmu\u015f M\u0259hsa \u018fmini il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n deyib.<\/strong><\/p>\n<p>Peze\u015fkian bu hadis\u0259 fonunda h\u0259m\u00e7inin \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259r bir insan h\u0259yat\u0131 qiym\u0259tlidir: \u201cAncaq Livanda, Q\u0259zzada, F\u0259l\u0259stind\u0259, Y\u0259m\u0259nd\u0259, Suriyada h\u0259r g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00f6l\u00fcr v\u0259 he\u00e7 kim g\u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0131rpm\u0131r. Niy\u0259? Onlar insan deyil?\u201d<\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259, prezident faktiki \u00fc\u00e7 il \u00f6nc\u0259 \u0130ran\u0131 silk\u0259l\u0259y\u0259n etirazlara haqq qazand\u0131r\u0131b. Hans\u0131 ki o aksiyalar zaman\u0131 onlarla etiraz\u00e7\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilib.<\/p>\n<p><strong>Bu, h\u0259m d\u0259 dini lider Xamneyinin kursuna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq deyilmi? \u0130ran qanunlar\u0131nda hicabla ba\u011fl\u0131 n\u0259 deyilir? B\u0259s Qurani-K\u0259rim?<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2022\/08\/30\/1661842053_404613.jpg\" alt=\"Deputat Ceyhun M\u0259mm\u0259dovun atas\u0131 v\u0259fat etdi | Modern.az\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0Ceyhun M\u0259mm\u0259dov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 deputat Ceyhun M\u0259mm\u0259dov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikrini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb: \u201c\u018fslind\u0259 bu \u00e7\u0131x\u0131\u015fda bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var. D\u00fcnyada ged\u0259n prosesl\u0259rd\u0259 ikili yana\u015fma var. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 buna reaksiya verilm\u0259diyi halda, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu \u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u015fqa c\u00fcr g\u00f6st\u0259rir. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 eyni m\u00fcnasib\u0259t yoxdur. D\u00fcnya Suriyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r\u0259 d\u0259 bigan\u0259 qalmam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259r halda, o anda ciddi reaksiyalar var idi. \u0130randak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bu \u00e7ox geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu. \u0130ran bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc haql\u0131 say\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox yerind\u0259 bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verir. D\u00f6vl\u0259tl\u0259r bunu \u00f6z t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Nec\u0259 ki \u0130ran bunu edir. Amma d\u00fcnya bunu birm\u0259nal\u0131 q\u0259bul etmir. Bu g\u00fcn \u0130randa hicabla ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r geni\u015f apar\u0131lmaqdad\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259dir. Hesab edir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r bir yana\u015fmad\u0131r. \u0130randa hicabla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 vacibdir. Son vaxtlar buna m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada loyal yana\u015f\u0131lsa da, qanunlar bunu t\u0259l\u0259b edir. S\u0259rtl\u0259\u015fdirm\u0259 yoxdur. D\u00fczd\u00fcr, m\u00fchafiz\u0259karlar buna s\u0259rt m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rs\u0259l\u0259r d\u0259, \u0130ran t\u0259r\u0259f f\u0259rqli formada yana\u015f\u0131b\u201d.<\/p>\n<p><strong>Deputat deyib ki, Qurani-K\u0259rimd\u0259 konkret olaraq m\u00fcs\u0259lmanlara hicab taxmaq vacib buyurulub:<\/strong>\u00a0\u201cB\u0259z\u0259n bunun da \u0259traf\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r. \u0130slama g\u00f6r\u0259 h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman qad\u0131n m\u00fctl\u0259q hicab taxmal\u0131d\u0131r. Biz \u0259g\u0259r dinin \u00f6z\u00fcnd\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r\u0131qsa, hicab taxmaq vacibdir, h\u0259r k\u0259sin buna \u0259m\u0259l etm\u0259si d\u0259 vacib say\u0131l\u0131r. Bunun d\u0259yi\u015fm\u0259si kimins\u0259 m\u00fcnasib\u0259ti \u0259sas\u0131nda olmur. Kim buna \u0259m\u0259l etmir, \u00f6z i\u015fidir, amma \u015f\u0259ri\u0259t h\u00f6km\u00fcnd\u0259 hicab h\u0259r k\u0259s\u0259 vacibdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130randa hicab m\u0259s\u0259l\u0259si uzun ill\u0259rdir c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 yer alan \u0259n m\u00fcbahis\u0259li m\u00f6vzulardan biridir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259kc\u0259 dini inancla deyil, h\u0259m d\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131, qad\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015f h\u0259yat\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r do\u011furur. Son ill\u0259rd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r v\u0259 \u0130ran\u0131n yeni prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n m\u00f6vqeyi bu diskussiyalara yeni \u00e7alarlar g\u0259tirib.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130randa qad\u0131nlar\u0131n hicab taxmas\u0131 qanunla m\u0259cburidir. 2023-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u201cHicab v\u0259 iff\u0259t\u201d qanunu hicab qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rt c\u0259rim\u0259l\u0259r v\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Bu qanun yaln\u0131z ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, qad\u0131n geyiminin dig\u0259r hiss\u0259l\u0259rini, el\u0259c\u0259 d\u0259 ki\u015fil\u0259rin geyim t\u0259rzini d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. Uy\u011fun say\u0131lmayan geyim\u0259 g\u00f6r\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259r, ictimai xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n m\u0259hrumetm\u0259, s\u0259yah\u0259t qada\u011falar\u0131 v\u0259 onlayn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. H\u0259tta s\u00fcni intellekt v\u0259 kameralar vasit\u0259sil\u0259 ictimai n\u0259zar\u0259t d\u0259 bu prosesin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p><strong>Lakin bu qanun geni\u015f etirazlara s\u0259b\u0259b olub. 2022-ci ild\u0259 \u0259xlaq polisi t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131ld\u0131qdan sonra h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259n M\u0259hsa \u018fmini il\u0259 ba\u011fl\u0131 hadis\u0259l\u0259r \u0130ran daxilind\u0259 b\u00f6y\u00fck naraz\u0131l\u0131q dal\u011fas\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131. Onlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131na son qoyan bu etirazlar h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 travmatik yadda\u015f kimi qal\u0131r. \u0130ran\u0131n yeni prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian bu hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildir\u0259r\u0259k onlar\u0131n haql\u0131 etirazlar oldu\u011funu dolay\u0131s\u0131 il\u0259 q\u0259bul edib. O, NBC kanal\u0131na verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 insanlar\u0131n se\u00e7im haqq\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulay\u0131b v\u0259 \u00f6lk\u0259nin daxili probleml\u0259rinin d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 etiraf edib.<\/strong><\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimd\u0259 hicabla ba\u011fl\u0131 ay\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. \u201cNur\u201d v\u0259 \u201c\u018fhzab\u201d sur\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n iff\u0259tli geyinm\u0259si, ba\u015f \u00f6rt\u00fcy\u00fc taxaraq sin\u0259l\u0259rini \u00f6rtm\u0259si v\u0259 tan\u0131naraq t\u0259cav\u00fcz\u0259 m\u0259ruz qalmamalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Lakin bu ay\u0259l\u0259rin \u015f\u0259rhi v\u0259 t\u0259tbiqi zamanla, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 v\u0259 ictimai kontekst\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcr izah olunub. \u018fn\u0259n\u0259vi fiqh m\u0259kt\u0259bl\u0259ri hicab\u0131 vacib hesab ets\u0259 d\u0259, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 b\u0259zi \u0130slam aliml\u0259ri bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rdi yana\u015fmalar t\u0259klif edirl\u0259r. Onlar m\u0259cburiyy\u0259tin \u0130slam\u0131n \u0259sas prinsipl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, x\u00fcsusil\u0259 zorak\u0131l\u0131q v\u0259 sosial t\u0259zyiql\u0259 t\u0259tbiq olunan hicab\u0131n \u0259ksin\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r verdiyini bildirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Son zamanlar d\u00fcnyada da hicabla ba\u011fl\u0131 f\u0259rqli yana\u015fmalar ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f feminist f\u0259allar hicabdan imtina ed\u0259r\u0259k dini simvollar\u0131n siyasi v\u0259 ideoloji vasit\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131blar. \u018ffqan\u0131standa is\u0259 Taliban qad\u0131nlara hicab\u0131 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq edir v\u0259 bu, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u0259nqidin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. \u0130ran\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 is\u0259 n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259zyiql\u0259rin texnologiya vasit\u0259sil\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si ictimai naraz\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran Prezidenti hicab m\u0259cburiyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131 &#8211; b\u0259s Qurani-K\u0259rim? \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian qad\u0131nlar\u0131n hicaba m\u0259cbur edilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 o, \u201cNBC Nyus\u201d kanal\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131 Tom Lamasa m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib. \u201c\u0130nsanlar\u0131n se\u00e7im h\u00fcququ var. Biz daxili probleml\u0259rimizi d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 etm\u0259dik\u201d, &#8211; dey\u0259 Peze\u015fkian \u00fc\u00e7 il \u0259vv\u0259l \u0130ran\u0131n \u0259xlaq polisi t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131ld\u0131qdan sonra \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fcmummilli etirazlara s\u0259b\u0259b olmu\u015f M\u0259hsa \u018fmini il\u0259 ba\u011fl\u0131 sual\u0131 cavabland\u0131rark\u0259n deyib. Peze\u015fkian bu hadis\u0259 fonunda h\u0259m\u00e7inin \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259r bir insan h\u0259yat\u0131 qiym\u0259tlidir: \u201cAncaq Livanda, Q\u0259zzada, F\u0259l\u0259stind\u0259, Y\u0259m\u0259nd\u0259, Suriyada h\u0259r g\u00fcn y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u00f6l\u00fcr v\u0259 he\u00e7&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":829010,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7-581x365.jpg",581,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/e81000d994e0ebb1bf9128cadfc734f7.jpg",637,400,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130ran Prezidenti hicab m\u0259cburiyy\u0259tin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xd\u0131 &#8211; b\u0259s Qurani-K\u0259rim? \u0130ran Prezidenti M\u0259sud Peze\u015fkian qad\u0131nlar\u0131n hicaba m\u0259cbur edilm\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 o, \u201cNBC Nyus\u201d kanal\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131s\u0131 Tom Lamasa m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bildirib. \u201c\u0130nsanlar\u0131n se\u00e7im h\u00fcququ var. Biz daxili probleml\u0259rimizi d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 etm\u0259dik\u201d, &#8211; dey\u0259 Peze\u015fkian \u00fc\u00e7 il \u0259vv\u0259l \u0130ran\u0131n \u0259xlaq polisi t\u0259r\u0259find\u0259n saxlan\u0131ld\u0131qdan sonra \u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fcmummilli etirazlara&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=829009"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":829012,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829009\/revisions\/829012"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/829010"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=829009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=829009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=829009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}