{"id":829173,"date":"2025-09-30T16:56:07","date_gmt":"2025-09-30T12:56:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=829173"},"modified":"2025-09-30T16:56:07","modified_gmt":"2025-09-30T12:56:07","slug":"az%c9%99rbaycanda-attestatla-universitet%c9%99-kiml%c9%99r-q%c9%99bul-ola-bil%c9%99r-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=829173","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda attestatla universitet\u0259 kiml\u0259r q\u0259bul ola bil\u0259r? \u2013 A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda son ill\u0259r ali t\u0259hsil sistemind\u0259 bir s\u0131ra d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Onlardan biri d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin imtahans\u0131z \u2013 yaln\u0131z orta m\u0259kt\u0259b attestat\u0131 il\u0259 universitetl\u0259r\u0259 q\u0259bul imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu add\u0131m h\u0259m t\u0259hsilalanlar\u0131n se\u00e7im imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir, h\u0259m d\u0259 regionlardan g\u0259l\u0259n g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 f\u00fcrs\u0259t verir. Lakin bu qaydan\u0131n hans\u0131 ixtisaslara, hans\u0131 universitetl\u0259r\u0259 v\u0259 hans\u0131 kateqoriyadan olan abituriyentl\u0259r\u0259 \u015famil edildiyi c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusudur.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s Az\u0259rbaycanda attestatla universitet\u0259 q\u0259bul hans\u0131 ixtisas v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunur? Bu imkan b\u00fct\u00fcn abituriyentl\u0259r\u0259 aid edilirmi, yoxsa yaln\u0131z x\u00fcsusi kateqoriyaya \u015famil edilir?<\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Kamran \u018fs\u0259dov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qeyd edim ki, Az\u0259rbaycanda ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259bulun \u0259sas mexanizmi D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zinin t\u0259\u015fkil etdiyi m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f imtahanlard\u0131r v\u0259 attestat yaln\u0131z ilkin h\u00fcquqverici s\u0259n\u0259d rolunu oynay\u0131r. Y\u0259ni tam orta t\u0259hsil haqq\u0131nda d\u00f6vl\u0259t n\u00fcmun\u0259li s\u0259n\u0259di olmayan \u015f\u0259xs universitet\u0259 q\u0259bul ola bilmir.<\/p>\n<p><strong>Lakin qanunvericilikd\u0259 v\u0259 q\u0259bul qaydalar\u0131nda imtahans\u0131z, yaln\u0131z attestat \u0259sas\u0131nda q\u0259bulun t\u0259tbiq olundu\u011fu x\u00fcsusi istisna hallar\u0131 m\u00f6vcuddur.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cT\u0259hsil haqq\u0131nda\u201d Qanunun 5-ci madd\u0259sind\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n t\u0259hsil almaq h\u00fcququ t\u0259sbit olunub, 18-ci madd\u0259d\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259tin t\u0259hsilalanlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 v\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259si \u00f6hd\u0259liyi qeyd olunur. Bu h\u00fcquqi baza \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201cAli t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulu Qaydalar\u0131\u201d formala\u015f\u0131b. Burada \u00fcmumi qayda imtahanla q\u0259bul olsa da, m\u00fc\u0259yy\u0259n istedadl\u0131 qruplar \u00fc\u00e7\u00fcn imtahans\u0131z q\u0259bul imkan\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.\u201d<\/p>\n<p><strong>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu hallar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>Birincisi, respublika v\u0259 beyn\u0259lxalq f\u0259nn olimpiadalar\u0131n\u0131n qalibl\u0259ri (I\u2013III yerl\u0259r) imtahans\u0131z olaraq, attestatla birba\u015fa ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bul edil\u0259 bilirl\u0259r. Bu h\u00fcquq tam orta t\u0259hsil haqq\u0131nda s\u0259n\u0259d ald\u0131qdan sonrak\u0131 iki t\u0259dris ili \u0259rzind\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259 olur. Eyni zamanda beyn\u0259lxalq m\u00fcsabiq\u0259 v\u0259 yar\u0131\u015flarda qalib g\u0259lmi\u015f \u015fagirdl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 analoji g\u00fcz\u0259\u015ft t\u0259tbiq olunur. Bu modelin \u0259sas m\u0259qs\u0259di istedadl\u0131 g\u0259ncl\u0259rin itirilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq v\u0259 onlar\u0131n potensial\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 realla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, beyn\u0259lxalq akkreditasiyadan ke\u00e7mi\u015f \u00fcmumi orta t\u0259hsil proqramlar\u0131n\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, IB Diploma, GCE A-Level, AP) m\u0259zunlar\u0131 Az\u0259rbaycan dili f\u0259nnind\u0259n imtahan verm\u0259kl\u0259 ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 m\u00fcsabiq\u0259d\u0259nk\u0259nar q\u0259bul h\u00fcququ qazan\u0131rlar. Burada \u0259sas meyar onlar\u0131n attestat ekvivalenti olan beyn\u0259lxalq diplomlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u0259cn\u0259bi v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n Az\u0259rbaycanda ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 q\u0259bulu ayr\u0131ca qaydalarla t\u0259nziml\u0259nir:<\/p>\n<p>\u201cOnlar \u0259ks\u0259r hallarda attestat v\u0259 universitetin daxili se\u00e7im mexanizml\u0259ri (m\u00fcsahib\u0259, s\u0259n\u0259d qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si) \u0259sas\u0131nda imtahans\u0131z q\u0259bul edil\u0259 bilirl\u0259r. Bu, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, yaln\u0131z \u0259cn\u0259bil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiq olunur.<\/p>\n<p>M\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259f ondan ibar\u0259tdir ki, bu yana\u015fma istedadl\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 u\u011fur qazanm\u0131\u015f g\u0259ncl\u0259ri imtahan y\u00fck\u00fcnd\u0259n azad edir, onlar\u0131n akademik inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 saxlama\u011fa xidm\u0259t edir. Bununla yana\u015f\u0131, \u0259cn\u0259bil\u0259rin attestatla q\u0259bul olunmas\u0131 universitetl\u0259rin beyn\u0259lxalqla\u015fmas\u0131na, m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 c\u0259lb etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259nfi t\u0259r\u0259fi is\u0259 odur ki, bu mexanizm yaln\u0131z m\u0259hdud sayda \u015fagirdi \u0259hat\u0259 edir v\u0259 geni\u015f ictimaiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi q\u0259bul qaydas\u0131 d\u0259yi\u015fmir. \u018flav\u0259 olaraq, b\u0259z\u0259n istedadl\u0131 \u015fagirdl\u0259rin se\u00e7ilm\u0259si v\u0259 h\u0259min g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin t\u0259tbiqind\u0259 inzibati \u015f\u0259ffafl\u0131q m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259l\u0259r do\u011furur.\u201d<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2019\/08\/21\/345149.jpg\" alt=\"T\u0259klif edir\u0259m ki, T\u0259hsil Fondu yarad\u0131ls\u0131n\u201d - Kamran \u018fs\u0259dov | Modern.az\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 d\u0259 toxunub:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cAvropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u00e7oxunda m\u0259kt\u0259bi bitir\u0259n \u015fagirdl\u0259r yaln\u0131z attestat v\u0259 m\u0259kt\u0259b qiym\u0259tl\u0259ri il\u0259 universitetl\u0259r\u0259 q\u0259bul olunurlar. AB\u015e-da q\u0259bul \u0259sas\u0259n orta m\u0259kt\u0259bin qiym\u0259tl\u0259ri v\u0259 SAT\/ACT n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda formala\u015f\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan kimi m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f imtahan \u0259sas q\u0259bul mexanizmidir, amma beyn\u0259lxalq proqram m\u0259zunlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r t\u0259tbiq olunur.\u201d<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssis hesab edir ki, Az\u0259rbaycanda attestatla q\u0259bul yaln\u0131z istedadl\u0131 \u015fagirdl\u0259r (olimpiada v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcsabiq\u0259 qalibl\u0259ri), beyn\u0259lxalq proqram m\u0259zunlar\u0131 v\u0259 \u0259cn\u0259bil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi \u0259sasda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cQalan b\u00fct\u00fcn abituriyentl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul prosesi imtahan \u00fcz\u0259rind\u0259n apar\u0131l\u0131r. Bu, h\u0259m \u0259dal\u0259tli r\u0259qab\u0259ti qorumaq, h\u0259m d\u0259 keyfiyy\u0259tin t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259din\u0259 xidm\u0259t edir. Elm v\u0259 T\u0259hsil Nazirliyinin bu siyas\u0259ti \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, \u00e7\u00fcnki o, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n b\u00fct\u00fcn g\u0259ncl\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259r imkan yarad\u0131r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 istedadl\u0131lar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Afaq Mirayiq,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda son ill\u0259r ali t\u0259hsil sistemind\u0259 bir s\u0131ra d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Onlardan biri d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin imtahans\u0131z \u2013 yaln\u0131z orta m\u0259kt\u0259b attestat\u0131 il\u0259 universitetl\u0259r\u0259 q\u0259bul imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu add\u0131m h\u0259m t\u0259hsilalanlar\u0131n se\u00e7im imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir, h\u0259m d\u0259 regionlardan g\u0259l\u0259n g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 f\u00fcrs\u0259t verir. Lakin bu qaydan\u0131n hans\u0131 ixtisaslara, hans\u0131 universitetl\u0259r\u0259 v\u0259 hans\u0131 kateqoriyadan olan abituriyentl\u0259r\u0259 \u015famil edildiyi c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusudur. B\u0259s Az\u0259rbaycanda attestatla universitet\u0259 q\u0259bul hans\u0131 ixtisas v\u0259 t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259tbiq olunur? Bu imkan b\u00fct\u00fcn abituriyentl\u0259r\u0259 aid edilirmi, yoxsa yaln\u0131z x\u00fcsusi kateqoriyaya \u015famil edilir? T\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Kamran \u018fs\u0259dov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":829174,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",700,394,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",700,394,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",700,394,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91-648x365.jpg",648,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",700,394,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",700,394,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/c8c8a63c641b0511d0cc2ba9cd5c4f91.jpg",700,394,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda son ill\u0259r ali t\u0259hsil sistemind\u0259 bir s\u0131ra d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib. Onlardan biri d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin imtahans\u0131z \u2013 yaln\u0131z orta m\u0259kt\u0259b attestat\u0131 il\u0259 universitetl\u0259r\u0259 q\u0259bul imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu add\u0131m h\u0259m t\u0259hsilalanlar\u0131n se\u00e7im imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir, h\u0259m d\u0259 regionlardan g\u0259l\u0259n g\u0259ncl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 f\u00fcrs\u0259t verir. Lakin bu qaydan\u0131n hans\u0131 ixtisaslara, hans\u0131 universitetl\u0259r\u0259 v\u0259 hans\u0131 kateqoriyadan olan abituriyentl\u0259r\u0259 \u015famil&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=829173"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":829175,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829173\/revisions\/829175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/829174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=829173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=829173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=829173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}