{"id":829287,"date":"2025-10-01T06:35:07","date_gmt":"2025-10-01T02:35:07","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=829287"},"modified":"2025-10-01T06:35:07","modified_gmt":"2025-10-01T02:35:07","slug":"s%c9%99rmay%c9%99-varsa-inkisaf-da-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=829287","title":{"rendered":"S\u0259rmay\u0259 varsa, inki\u015faf da var"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Son 20 ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 344,4 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, iqtisadi t\u0259r\u0259qqini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri kapital qoyulu\u015fudur. S\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funda fasil\u0259l\u0259r yaranark\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t iqtisadi dinamikada da geril\u0259m\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir h\u00f6kum\u0259t iqtisadiyyat\u0131n fasil\u0259siz kapitalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan da d\u00fcnyan\u0131n bu t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n \u00f6rn\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k h\u0259l\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259n s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131m\u0131na x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t verir. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 dir\u00e7\u0259ltm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259min d\u00f6vr neft s\u0259nayesin\u0259 xarici investisiya c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq kifay\u0259tdir. H\u0259min sazi\u015fin imzalanmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynad\u0131. Bel\u0259 ki, m\u00fcqavil\u0259 imzalanandan sonra neft s\u0259nayesi il\u0259 yana\u015f\u0131, bu sah\u0259y\u0259 yax\u0131n olan dig\u0259r istehsal v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 kapital qoyulma\u011fa ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f sosial-iqtisadi islahatlar v\u0259 qlobal iqtisadiyyata inteqrasiya apar\u0131c\u0131 beyn\u0259lxalq \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli imkanlar yaratd\u0131. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n 2004-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131za 344,4 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulub, bunun \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si &#8211; 213,2 milyard AB\u015e dollar\u0131 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu, xarici investorlar\u0131n Az\u0259rbaycana olan etimad\u0131, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u00f6km s\u00fcr\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitlik m\u00fchitinin bariz g\u00f6st\u0259ricisidir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda minl\u0259rl\u0259 xarici kapitall\u0131 \u015firk\u0259t f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fcasir korporativ idar\u0259etm\u0259y\u0259 \u0259saslanan, r\u0259qab\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 iqtisadiyyat\u0131n formala\u015fmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259dir. Az\u0259rbaycana g\u00f6st\u0259ril\u0259n etimad say\u0259sind\u0259 \u0259ks\u0259r xarici \u015firk\u0259tl\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259tl\u0259rini \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na t\u0259krar investisiya qoyma\u011f\u0131 se\u00e7irl\u0259r. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda iqtisadi art\u0131m uzunm\u00fcdd\u0259tli sabit trend\u0259 \u00e7evrilib. 2021-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 qeyri-neft sektoru h\u0259r il orta hesabla 6,7 faiz art\u0131b v\u0259 onun \u00fcmumi iqtisadiyyatda pay\u0131 68 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Qeyri-neft ixrac\u0131 son alt\u0131 ild\u0259 dem\u0259k olar ki, iki d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bu da \u00f6lk\u0259mizin r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sinin \u0259yani g\u00f6st\u0259ricisidir. B\u00fct\u00fcn bu nailiyy\u0259tl\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 m\u00fcasir istehsal infrastrukturunun qurulmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 9 s\u0259naye park\u0131 v\u0259 4 s\u0259naye m\u0259h\u0259ll\u0259si f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu s\u0259naye parklar\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rind\u0259 171 m\u00fc\u0259ssis\u0259 qeydiyyata al\u0131n\u0131b, onlar\u0131n 98-i art\u0131q istehsal f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flay\u0131b. S\u0259naye zonalar\u0131na 6,9 milyard manatdan \u00e7ox investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b, burada 11 min\u0259 yax\u0131n daimi i\u015f yeri yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Qabaqc\u0131l ideyalar\u0131n t\u0259tbiqi, d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q mexanizml\u0259ri, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z\u0259l sektorun iqtisadiyyatda pay\u0131 81,4 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qorunub. \u0130qtisadiyyat\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ldib v\u0259 \u00f6lk\u0259nin maliyy\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131b. 2025-ci ild\u0259 2017-ci il\u0259 nisb\u0259t\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 2,4 d\u0259f\u0259, strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 1,9 d\u0259f\u0259 art\u0131b, d\u00f6vl\u0259tin xarici borcunun \u00fcmumi daxili m\u0259hsula (\u00dcDM) nisb\u0259ti is\u0259 6,5 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k d\u00fcnyada \u0259n a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259lveri\u015fli co\u011frafi m\u00f6vqeyi \u00f6lk\u0259mizi regional iqtisadi siyas\u0259tin strateji m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirir. Orta D\u0259hliz \u00fczr\u0259 tranzit y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n h\u0259cmi ild\u0259n-il\u0259 art\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 bu g\u00f6st\u0259ricinin daha da artmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. \u00d6lk\u0259d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcasir infrastruktur, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Bak\u0131 Beyn\u0259lxalq D\u0259niz Ticar\u0259t Liman\u0131, \u018fl\u0259t Azad \u0130qtisadi Zonas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir d\u0259mir yolu infrastrukturu s\u0259rmay\u0259darlara qlobal bazarlara birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f v\u0259 y\u00fcks\u0259k tranzit s\u0259m\u0259r\u0259liliyi t\u0259klif edir. Eyni zamanda, x\u00fcsusi iqtisadi zonalar, m\u00fcasir n\u0259qliyyat v\u0259 r\u0259q\u0259msal infrastruktur istehsal, logistika, b\u0259rpaolunan enerji, r\u0259q\u0259msal xidm\u0259tl\u0259r v\u0259 y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rli k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131r platformalar t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Enerji siyas\u0259ti d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq iqtisadi m\u00f6vqeyinin g\u00fccl\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Az\u0259rbaycan haz\u0131rda bir s\u0131ra d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 b\u0259rpaolunan enerji sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131d\u0131r. T\u0259bii qazla yana\u015f\u0131, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi layih\u0259l\u0259ri, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun ya\u015f\u0131l enerji zonas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 &#8220;a\u011f\u0131ll\u0131 infrastruktur&#8221; konsepsiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi \u00f6lk\u0259mizi qlobal enerji ke\u00e7idinin apar\u0131c\u0131 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan h\u0259m bug\u00fcn\u00fcn enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir, h\u0259m d\u0259 sabah\u0131n ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat\u0131n\u0131 qurur. \u00d6lk\u0259d\u0259 qanunun aliliyin t\u0259minat\u0131, h\u00f6km s\u00fcr\u0259n siyasi sabitlik v\u0259 s\u0259rmay\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 iqtisadi siyas\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn fundamental amil rolunu oynay\u0131r v\u0259 investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli etimad m\u00fchiti yarad\u0131r. Yarad\u0131lm\u0131\u015f infrastruktur v\u0259 h\u00fcquqi t\u0259minatlar \u0259sas\u0131nda Az\u0259rbaycan biznes layih\u0259l\u0259rini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259y\u0259, texnologiya, investisiya v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u0259tir\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131 ir\u0259li aparma\u011fa tam haz\u0131rd\u0131r. Eyni zamanda, d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q mexanizml\u0259ri s\u0259rmay\u0259darlara dayan\u0131ql\u0131 layih\u0259l\u0259r\u0259 qo\u015fulmaq imkan\u0131 verir. \u018fn\u0259n\u0259vi enerji sah\u0259sind\u0259ki u\u011furlar bu g\u00fcn r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat v\u0259 texnoloji transformasiya il\u0259 tamamlan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Sevinc Azadi, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son 20 ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 344,4 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, iqtisadi t\u0259r\u0259qqini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri kapital qoyulu\u015fudur. S\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funda fasil\u0259l\u0259r yaranark\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t iqtisadi dinamikada da geril\u0259m\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir h\u00f6kum\u0259t iqtisadiyyat\u0131n fasil\u0259siz kapitalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan da d\u00fcnyan\u0131n bu t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n \u00f6rn\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k h\u0259l\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rind\u0259n s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131m\u0131na x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t verir. \u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131 dir\u00e7\u0259ltm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259min d\u00f6vr neft s\u0259nayesin\u0259 xarici investisiya c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131n\u0131 xat\u0131rlatmaq kifay\u0259tdir. H\u0259min sazi\u015fin imzalanmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna rol oynad\u0131.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":829288,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/ec36e2ba164524545622854320610613109.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son 20 ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na 344,4 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 yat\u0131r\u0131l\u0131b \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, iqtisadi t\u0259r\u0259qqini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri kapital qoyulu\u015fudur. S\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funda fasil\u0259l\u0259r yaranark\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t iqtisadi dinamikada da geril\u0259m\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r bir h\u00f6kum\u0259t iqtisadiyyat\u0131n fasil\u0259siz kapitalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda maraql\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan da d\u00fcnyan\u0131n bu t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259n \u00f6rn\u0259k g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829287"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=829287"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":829290,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829287\/revisions\/829290"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/829288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=829287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=829287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=829287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}