{"id":829871,"date":"2025-10-08T06:32:35","date_gmt":"2025-10-08T02:32:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=829871"},"modified":"2025-10-08T06:32:35","modified_gmt":"2025-10-08T02:32:35","slug":"z%c9%99ng%c9%99zur-d%c9%99hlizi-yeni-n%c9%99qliyyat-arteriyasidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=829871","title":{"rendered":"Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi yeni n\u0259qliyyat arteriyas\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi m\u00fch\u00fcm bir layih\u0259 olaraq b\u00f6y\u00fck strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.\u00a0Avqustun 8-d\u0259 Va\u015finqtonda AB\u015e Prezidentinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin, h\u0259m d\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq S\u00fclh v\u0259 Rifah namin\u0259 Tramp Mar\u015frutu\u201dnun (TRIPP) layih\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq tranzit yollar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir halqa hal\u0131na g\u0259tir\u0259c\u0259k. Bu d\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 iqtisadi m\u00fcbadil\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. D\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda daha s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 etibarl\u0131 n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131s\u0131 yaratmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck geosiyasi \u00e7\u0259kisi v\u0259 strateji h\u0259d\u0259fl\u0259ri olan bu d\u0259hliz Erm\u0259nistan\u0131n Z\u0259ng\u0259zur b\u00f6lg\u0259sind\u0259n ke\u00e7m\u0259kl\u0259, T\u00fcrkiy\u0259, Az\u0259rbaycan, M\u0259rk\u0259zi Asiya aras\u0131nda s\u0131x \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa imkan ver\u0259c\u0259k v\u0259 bu \u00fc\u00e7 \u00f6lk\u0259 aras\u0131nda logistik \u0259laq\u0259l\u0259rin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259kdir. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n Qafqazdak\u0131 m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndir\u0259r\u0259k, b\u00f6lg\u0259nin n\u0259qliyyat, enerji v\u0259 iqtisadi inteqrasiyas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k. Q\u0131rx iki kilometrlik \u201cTramp s\u00fclh yolu\u201d avtomobil v\u0259 d\u0259mir yolunun h\u0259r\u0259k\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131, enerji v\u0259 kommunikasiya x\u0259tl\u0259rinin realla\u015fmas\u0131na \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaradacaq, regionda davaml\u0131 s\u00fclh\u00fcn t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, etimad m\u00fchitinin, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k. Eksperetl\u0259rin hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, TRIPP-\u0131n Orta D\u0259hliz\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin \u0259razisind\u0259n ild\u0259 35 milyon ton y\u00fck\u00fcn da\u015f\u0131nmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u015euras\u0131n\u0131n 12-ci Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirib ki, Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi yeni n\u0259qliyyat arteriyas\u0131 kimi m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r: \u201c2022-ci ild\u0259n b\u0259ri Orta D\u0259hlizl\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar t\u0259qrib\u0259n 90 faiz art\u0131b. D\u0259hliz boyu tranzit m\u00fcdd\u0259tl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azal\u0131b. X\u0259z\u0259rin \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t donanmas\u0131, yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 g\u00fcc\u00fc ild\u0259 25 milyon tona \u00e7atacaq \u018fl\u0259t Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t Liman\u0131, Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu, 9 beyn\u0259lxalq hava liman\u0131, regionun \u0259n b\u00f6y\u00fck y\u00fckda\u015f\u0131ma avia\u015firk\u0259ti v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evirib. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 Va\u015finqton Zirv\u0259sinin dig\u0259r m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi h\u0259m Orta D\u0259hliz, h\u0259m d\u0259 \u015eimal-C\u0259nub D\u0259hlizi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yeni n\u0259qliyyat arteriyas\u0131 v\u0259 ikinci mar\u015frut kimi m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir\u201d.<\/p>\n<p>Tarixi v\u0259 b\u00f6y\u00fck strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n bu d\u0259hliz d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bildirdiyi kimi, azad edilmi\u015f torpaqlara B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015fa \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k, el\u0259c\u0259 d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas \u0259razisi vasit\u0259sil\u0259 \u015e\u0259rq-Q\u0259rb v\u0259 \u015eimal-C\u0259nub n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu unikal layih\u0259nin regionda yeni n\u0259qliyyat imkanlar\u0131 yaratmas\u0131 Q\u0259rbl\u0259 \u015e\u0259rqin, C\u0259nubla \u015eimal\u0131n daha s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259sinin geosiyasi \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131racaq, Az\u0259rbaycan-T\u00fcrkiy\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k, t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa yeni n\u0259f\u0259s g\u0259tir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin diqq\u0259tini \u00e7\u0259k\u0259n Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi M\u0259rk\u0259zi Asiya, X\u0259z\u0259r regionu, Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan\u0131 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259c\u0259k sosial-iqtisadi, geosiyasi v\u0259 geostrateji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 sahib olacaq. D\u0259hliz h\u0259m d\u0259 Rusiya, Az\u0259rbaycan, Erm\u0259nistan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 aras\u0131nda d\u0259miryol \u015f\u0259b\u0259k\u0259sini geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k ki, bu da regional ticar\u0259t\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin realla\u015fmas\u0131 il\u0259 Asiya v\u0259 Avropa aras\u0131ndak\u0131 Orta D\u0259hlizin d\u0259mir yolu v\u0259 avtomobil yolu il\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fc artacaq ki, bu da Pekind\u0259n Londonad\u0259k uzanan \u015e\u0259rq-Q\u0259rb ticar\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 ciddi t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. \u00a0\u00d6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259dbirl\u0259rin m\u00f6t\u0259b\u0259r k\u00fcrs\u00fcl\u0259rind\u0259n bunlar\u0131 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 b\u0259yan edib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi realla\u015fd\u0131qdan sonra regionun m\u0259nz\u0259r\u0259sini d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k, Asiyadan Avropaya q\u0259d\u0259r geni\u015f bir bir \u0259raziy\u0259 rifah, inki\u015faf g\u0259tir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vqeyini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n<p>Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin region \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259qdim etdiyi b\u00fct\u00fcn imkanlar dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, bu d\u0259hlizin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si regional n\u0259qliyyat \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259rait yaradacaq, region \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. Bel\u0259likl\u0259, dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi inki\u015faf, s\u00fclh, \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yeni m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alacaq. Bu d\u0259hliz regionda s\u00fclh\u00fcn t\u0259m\u0259l s\u00fctunlar\u0131ndan biri olmaqla yana\u015f\u0131, b\u00f6lg\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi, ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rini inki\u015faf etdir\u0259c\u0259k, Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcn 30 il\u0259 yax\u0131n davam ed\u0259n t\u0259crid v\u0259ziyy\u0259tind\u0259n yaxa qurtarmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq. \u00c7\u00fcnki Z\u0259ng\u0259zurdan ke\u00e7\u0259n n\u0259qliyyat, kommunikasiya, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 imkanlar yaradacaq. Bu d\u0259hliz t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 region \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi strateji \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r yaradacaq, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n n\u0259qliyyat x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fdir\u0259c\u0259k, regionun Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda m\u00fch\u00fcm logistika qov\u015fa\u011f\u0131na \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Zahid Rza, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi m\u00fch\u00fcm bir layih\u0259 olaraq b\u00f6y\u00fck strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.\u00a0Avqustun 8-d\u0259 Va\u015finqtonda AB\u015e Prezidentinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin, h\u0259m d\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq S\u00fclh v\u0259 Rifah namin\u0259 Tramp Mar\u015frutu\u201dnun (TRIPP) layih\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq tranzit yollar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir halqa hal\u0131na g\u0259tir\u0259c\u0259k. Bu d\u0259hliz vasit\u0259sil\u0259 y\u00fck da\u015f\u0131malar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 iqtisadi m\u00fcbadil\u0259l\u0259rin geni\u015fl\u0259nm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r. D\u0259hlizin a\u00e7\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n Avropa il\u0259 Asiya aras\u0131nda daha s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 etibarl\u0131 n\u0259qliyyat ba\u011flant\u0131s\u0131 yaratmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259k. B\u00f6y\u00fck geosiyasi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":829872,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6b8eba43166090400127023399110209791.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizi m\u00fch\u00fcm bir layih\u0259 olaraq b\u00f6y\u00fck strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.\u00a0Avqustun 8-d\u0259 Va\u015finqtonda AB\u015e Prezidentinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin v\u0259 Erm\u0259nistan liderl\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas hiss\u0259sini Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin, h\u0259m d\u0259 \u201cBeyn\u0259lxalq S\u00fclh v\u0259 Rifah namin\u0259 Tramp Mar\u015frutu\u201dnun (TRIPP) layih\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 beyn\u0259lxalq tranzit yollar\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir halqa hal\u0131na g\u0259tir\u0259c\u0259k.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829871"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=829871"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829871\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":829873,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829871\/revisions\/829873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/829872"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=829871"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=829871"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=829871"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}