{"id":829950,"date":"2025-10-08T15:54:16","date_gmt":"2025-10-08T11:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=829950"},"modified":"2025-10-08T15:54:16","modified_gmt":"2025-10-08T11:54:16","slug":"turk-dunyasinin-yeni-realliqlari-prezident-ilham-%c9%99liyevin-q%c9%99b%c9%99l%c9%99-zirv%c9%99sind%c9%99-strateji-baxislari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=829950","title":{"rendered":"T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n Yeni Reall\u0131qlar\u0131: Prezident \u0130lham \u018fliyevin Q\u0259b\u0259l\u0259 Zirv\u0259sind\u0259 Strateji Bax\u0131\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\" dir=\"auto\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\" data-ad-rendering-role=\"story_message\">\n<div id=\"_R_l9bclkqv5klilipamH2_\" class=\"x1l90r2v x1iorvi4 x1g0dm76 xpdmqnj\" data-ad-comet-preview=\"message\" data-ad-preview=\"message\">\n<div class=\"x78zum5 xdt5ytf xz62fqu x16ldp7u\">\n<div class=\"xu06os2 x1ok221b\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl\">\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 12-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcasir beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin artan rolunu n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 is\u0259 bu prosesl\u0259rin elmi-siyasi t\u0259hlili bax\u0131m\u0131ndan h\u0259m n\u0259z\u0259ri, h\u0259m d\u0259 praktik \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 art\u0131q sad\u0259c\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 deyil, qlobal geosiyasi aktora \u00e7evrilm\u0259kd\u0259 olan \u00e7ox\u00f6lk\u0259li struktur kimi formala\u015f\u0131r. Onun qeyd etdiyi \u201c\u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259\u201d ifad\u0259si t\u0259\u015fkilat\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 status y\u00fcks\u0259li\u015fini simvoliz\u0259 edir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015fkilata 2 milyon AB\u015e dollar\u0131 ian\u0259 etm\u0259si bu prosesd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin liderlik v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskarl\u0131q funksiyas\u0131n\u0131 bir daha n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 co\u011frafi deyil, h\u0259m d\u0259 ideoloji bax\u0131mdan t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n strateji dayaqlar\u0131ndan biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">D\u00fcnyan\u0131n geosiyasi m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 h\u0259rbi-siyasi g\u0259rginlikl\u0259rin artd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259min edilm\u0259d\u0259n inki\u015faf m\u00fcmk\u00fcn deyil\u201d fikri realist beyn\u0259lxalq siyas\u0259tin t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259rind\u0259n biri kimi s\u0259sl\u0259ndi.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 2026-c\u0131 ild\u0259 TDT-y\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin birg\u0259 h\u0259rbi t\u0259liml\u0259rinin ke\u00e7irilm\u0259si ideyas\u0131, \u0259slind\u0259, regional m\u00fcdafi\u0259 sisteminin institusional \u0259saslar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan strateji add\u0131md\u0131r. Bu t\u0259klif t\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259rinin kollektiv t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik f\u0259ls\u0259f\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, onlar\u0131n m\u00fcst\u0259qil m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131n\u0131n artmas\u0131na da xidm\u0259t edir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Prezident \u0130lham \u018fliyev 2020-ci ilin 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sini v\u0259 2023-c\u00fc ilin antiterror t\u0259dbirl\u0259rini xat\u0131rladaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n milli irad\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u0259sas\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyi q\u0259l\u0259b\u0259ni t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortaq \u0259dal\u0259t v\u0259 s\u00fclh u\u011frunda q\u0259l\u0259b\u0259si kimi s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirib.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Az\u0259rbaycan\u0131n co\u011frafi m\u00f6vqeyi v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f infrastruktur potensial\u0131 TDT m\u0259kan\u0131nda birl\u0259\u015fdirici strateji rol oynay\u0131r. Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda qeyd olundu\u011fu kimi, son ill\u0259rd\u0259 Orta D\u0259hliz \u00fczr\u0259 y\u00fckda\u015f\u0131malar 90 faiz art\u0131b ki, bu da t\u0259\u015fkilat daxilind\u0259 iqtisadi inteqrasiyan\u0131n dinamik art\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 is\u0259 yaln\u0131z regional deyil, h\u0259m d\u0259 qlobal \u0259h\u0259miyy\u0259tli layih\u0259 kimi t\u0259qdim olunur. Bu d\u0259hliz Orta Asiya il\u0259 Avropan\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n yeni n\u0259qliyyat arteriyas\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin d\u0259 sabitl\u0259\u015fdirici elementi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259c\u0259k.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 b\u0259rpaolunan enerji siyas\u0259ti T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat modelin\u0259 ke\u00e7idin elmi-praktik t\u0259m\u0259lini qoyur. Prezidentin nitqind\u0259 1926-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 illiyinin qeyd edilm\u0259si t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n intellektual v\u0259 elmi birlik tarixinin yenid\u0259n canland\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Bu t\u0259klif, \u0259slind\u0259, m\u0259d\u0259ni diplomatiyan\u0131n v\u0259 ortaq kimlik siyas\u0259tinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015fdir.<\/div>\n<div dir=\"auto\">Prezident \u0130lham \u018fliyev Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 prosesind\u0259 qarda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin g\u00f6st\u0259rdiyi yard\u0131m\u0131 x\u00fcsusi minn\u0259tdarl\u0131qla qeyd ed\u0259r\u0259k, bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri t\u00fcrk h\u0259mr\u0259yliyinin praktiki t\u0259zah\u00fcr\u00fc kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. F\u00fczuli, A\u011fdam v\u0259 C\u0259bray\u0131lda in\u015fa edil\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259r, m\u0259d\u0259niyy\u0259t ocaqlar\u0131 v\u0259 m\u0259scidl\u0259r t\u0259kc\u0259 tikinti layih\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 qarda\u015fl\u0131q v\u0259 ortaq d\u0259y\u0259rl\u0259rin simvoludur. Prezident \u0130lham \u018fliyevin Q\u0259b\u0259l\u0259 Zirv\u0259sind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k istiqam\u0259tl\u0259rin\u0259 konseptual bax\u0131\u015f t\u0259qdim etdi. Onun nitqi h\u0259m siyasi, h\u0259m d\u0259 elmi m\u00fcst\u0259vid\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 iqtisadi, h\u0259rbi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inteqrasiyas\u0131n\u0131 d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u0259qs\u0259din\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n strateji doktrina kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r.TDT-nin formala\u015fmaqda olan bu yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri birliyinin \u0259sas\u0131nda yaln\u0131z ortaq tarix deyil, h\u0259m d\u0259 ortaq g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f siyasi irad\u0259 dayan\u0131r.<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"x14z9mp xat24cr x1lziwak x1vvkbs xtlvy1s x126k92a\">\n<div dir=\"auto\">B\u0259rd\u0259 rayon Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zinin elmi i\u015f\u00e7isi T\u00fcrkan \u015eadlinskya<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"_R_l9bclkqv5klilipamH3_\" class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1n2onr6\">\n<div class=\"html-div xdj266r x14z9mp xat24cr x1lziwak xexx8yu xyri2b x18d9i69 x1c1uobl x1n2onr6\">\n<div class=\"x6s0dn4 x1jx94hy x78zum5 xdt5ytf x6ikm8r x10wlt62 x1n2onr6 xh8yej3\">\n<div class=\"xqtp20y x6ikm8r x10wlt62 x1n2onr6\">\n<div class=\"x10l6tqk x13vifvy\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div>\n<div class=\"xabvvm4 xeyy32k x1ia1hqs x1a2w583 x6ikm8r x10wlt62\" data-visualcompletion=\"ignore-dynamic\">\n<div>\n<div>\n<div>\n<div class=\"x1n2onr6\">\n<div class=\"x6s0dn4 xi81zsa x78zum5 x6prxxf x13a6bvl xvq8zen xdj266r xat24cr x1c1uobl xyri2b x80vd3b x1q0q8m5 xso031l x1diwwjn xbmvrgn x10b6aqq x1yrsyyn\">\n<div class=\"x9f619 x1ja2u2z x78zum5 x2lah0s x1n2onr6 x1qughib x1qjc9v5 xozqiw3 x1q0g3np x1ws5yxj xw01apr x4cne27 xifccgj x123j3cw xs9asl8\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 12-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcasir beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin artan rolunu n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 is\u0259 bu prosesl\u0259rin elmi-siyasi t\u0259hlili bax\u0131m\u0131ndan h\u0259m n\u0259z\u0259ri, h\u0259m d\u0259 praktik \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 art\u0131q sad\u0259c\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 deyil, qlobal geosiyasi aktora \u00e7evrilm\u0259kd\u0259 olan \u00e7ox\u00f6lk\u0259li struktur kimi formala\u015f\u0131r. Onun qeyd etdiyi \u201c\u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qdan m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilm\u0259\u201d ifad\u0259si t\u0259\u015fkilat\u0131n beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 status y\u00fcks\u0259li\u015fini simvoliz\u0259 edir. Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015fkilata 2 milyon AB\u015e dollar\u0131 ian\u0259 etm\u0259si bu prosesd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":829951,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/558921479_764415719886444_2046931504825843798_n.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) Q\u0259b\u0259l\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259n 12-ci Zirv\u0259 G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fcasir beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin artan rolunu n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 is\u0259 bu prosesl\u0259rin elmi-siyasi t\u0259hlili bax\u0131m\u0131ndan h\u0259m n\u0259z\u0259ri, h\u0259m d\u0259 praktik \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyevin vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 art\u0131q sad\u0259c\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q platformas\u0131 deyil,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829950"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=829950"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829950\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":829952,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/829950\/revisions\/829952"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/829951"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=829950"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=829950"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=829950"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}