{"id":830935,"date":"2025-10-17T17:49:36","date_gmt":"2025-10-17T13:49:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=830935"},"modified":"2025-10-17T17:49:36","modified_gmt":"2025-10-17T13:49:36","slug":"t%c9%99dris-mudd%c9%99ti-bakalavrda-3-il-magistraturada-1-il-olsun-ilginc-t%c9%99klif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=830935","title":{"rendered":"&#8220;T\u0259dris m\u00fcdd\u0259ti bakalavrda 3 il, magistraturada 1 il olsun&#8221; &#8211; \u0130LG\u0130NC T\u018fKL\u0130F"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda bakalavr pill\u0259si 4 il, magistr pill\u0259si is\u0259 2 ildir. Bu model sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn strukturundan qalma bir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni xat\u0131rlad\u0131r. Amma m\u00fcasir reall\u0131qlarda 6 illik ali t\u0259hsil x\u00fcsusil\u0259 sosial v\u0259 humanitar ixtisaslarda g\u0259ncl\u0259rin pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7idini l\u0259ngidir, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda g\u0259nc i\u015f\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarad\u0131r.\u00a0<\/strong><strong>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2024-c\u00fc il hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, bakalavr m\u0259zunlar\u0131n\u0131n 57 faizi m\u0259zun olduqdan bir il \u0259rzind\u0259 ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015f tapa bilmir. Bu, t\u0259kc\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin azl\u0131\u011f\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259dris proqramlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n real t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259m\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda\u00a0<strong>t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong>\u00a0deyib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/24c2110f8f5d5870178d7fdb156060d6.jpg\" alt=\"kamran.jpg (28 KB)\" width=\"620\" height=\"345\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin fikrinc\u0259, 4-c\u00fc &#8211; sonuncu kurs daha \u00e7ox t\u0259krar, qeyri-ixtisas f\u0259nl\u0259ri v\u0259 formall\u0131qlarla ke\u00e7diyind\u0259n, tamamil\u0259 m\u0259nas\u0131zd\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Haz\u0131rk\u0131 v\u0259ziyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir ki, bir \u00e7ox ixtisaslarda t\u0259l\u0259b\u0259 art\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kursun sonunda baza bilikl\u0259rini m\u0259nims\u0259yir, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc il is\u0259 \u00e7ox zaman t\u0259krar, qeyri-ixtisas f\u0259nl\u0259ri v\u0259 formal prosedurlarla ke\u00e7ir. Bu, h\u0259m vaxt itkisin\u0259, h\u0259m d\u0259 g\u0259ncl\u0259rin \u0259m\u0259k bazar\u0131na daxil olmas\u0131n\u0131 s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 gecikdirir.<\/p>\n<p>Avropada Bolonya sistemin\u0259 ke\u00e7idin \u0259sas m\u0259qs\u0259di ali t\u0259hsili vahid m\u0259kan v\u0259 \u00e7evik model \u00fcz\u0259rind\u0259 qurmaq idi. 28 Avropa \u00f6lk\u0259sind\u0259n 19-da bakalavr t\u0259hsili art\u0131q 3 illikdir. Almaniya, Niderland, \u0130taliya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunan &#8220;3+2&#8221; modeli (3 il bakalavr + 2 il magistr) h\u0259m beyn\u0259lxalq tan\u0131nman\u0131 asanla\u015fd\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 daha erk\u0259n ixtisasla\u015fmaq imkan\u0131 yarad\u0131r. Bu sistemd\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 ilk 3 ild\u0259 pe\u015f\u0259 y\u00f6n\u00fcml\u00fc baza t\u0259hsilini tamamlay\u0131r, daha sonra ist\u0259s\u0259, ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f magistratura proqramlar\u0131na daxil olur. Y\u0259ni, m\u0259qs\u0259d diplomlu kadr \u00e7oxlu\u011fu deyil, m\u0259hsuldar v\u0259 bazara uy\u011fun m\u00fct\u0259x\u0259ssis haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Finlandiyada bakalavr t\u0259hsili 3 ildir v\u0259 proqramlar\u0131n 40%-i praktiki t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>AB\u015e-da &#8220;accelerated bachelor&#8221; proqramlar\u0131 say\u0259sind\u0259 3 illik intensiv model geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bu model h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 motivasiya bax\u0131m\u0131ndan t\u0259l\u0259b\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn daha s\u0259m\u0259r\u0259lidir.<\/p>\n<p>Sinqapur v\u0259 Avstraliya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259hsil m\u00fcdd\u0259tinin azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259zmunun d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si apar\u0131l\u0131b. Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin q\u0131sald\u0131lmas\u0131 he\u00e7 d\u0259 keyfiyy\u0259tin azalmas\u0131 deyil, \u0259ksin\u0259, fokusun artmas\u0131, t\u0259drisin praktikl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 m\u0259zmunun s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fm\u0259si dem\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin fikrinc\u0259, b\u0259zi sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 t\u0259hsil m\u00fcdd\u0259tinin azald\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;M\u0259s\u0259l\u0259n, tibb, h\u00fcquq v\u0259 m\u00fch\u0259ndislik kimi sah\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 3 illik model m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil. Amma pedaqogika, iqtisadiyyat, tarix, filologiya, turizm, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, jurnalistika kimi istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 3 illik bakalavr v\u0259 1 illik magistr proqram\u0131 h\u0259m beyn\u0259lxalq uy\u011funlu\u011fu t\u0259min ed\u0259r, h\u0259m d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259nin 22-23 ya\u015f\u0131nda \u0259m\u0259k bazar\u0131na daxil olmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ed\u0259r.<br \/>\nBu yana\u015fma g\u0259ncl\u0259rin daha erk\u0259n pe\u015f\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si qazanmas\u0131na, universitetl\u0259rin is\u0259 real n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 fokuslanmas\u0131na \u015f\u0259rait yaradar.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, hesab edir\u0259m ki, yeni m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 t\u0259dris m\u00fcdd\u0259tinin bakalavrda 3 il, magistraturada 1 il olmas\u0131 daha \u00e7evik v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc sistem formala\u015fd\u0131ra bil\u0259r. Bu model universitetl\u0259rd\u0259 f\u0259nl\u0259rin t\u0259krarlanmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alar, g\u0259ncl\u0259rin \u0259m\u0259k bazar\u0131na daxilolma ya\u015f\u0131n\u0131 azaldar. El\u0259c\u0259 d\u0259, t\u0259hsil x\u0259rcl\u0259rini v\u0259 d\u00f6vl\u0259t subsidiyalar\u0131n\u0131 optimalla\u015fd\u0131rar, t\u0259hsilin d\u0259y\u0259rini art\u0131rar&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda bakalavr pill\u0259si 4 il, magistr pill\u0259si is\u0259 2 ildir. Bu model sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn strukturundan qalma bir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni xat\u0131rlad\u0131r. Amma m\u00fcasir reall\u0131qlarda 6 illik ali t\u0259hsil x\u00fcsusil\u0259 sosial v\u0259 humanitar ixtisaslarda g\u0259ncl\u0259rin pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7idini l\u0259ngidir, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda g\u0259nc i\u015f\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarad\u0131r.\u00a0D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2024-c\u00fc il hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, bakalavr m\u0259zunlar\u0131n\u0131n 57 faizi m\u0259zun olduqdan bir il \u0259rzind\u0259 ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015f tapa bilmir. Bu, t\u0259kc\u0259 i\u015f yerl\u0259rinin azl\u0131\u011f\u0131ndan deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259dris proqramlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n real t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 cavab verm\u0259m\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259ri\u00a0Musavat.com-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda\u00a0t\u0259hsil m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0deyib. M\u00fct\u0259x\u0259ssisin fikrinc\u0259, 4-c\u00fc &#8211;&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":830936,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",750,467,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",750,467,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",750,467,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f-586x365.jpg",586,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",640,399,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",750,467,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",750,467,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/a174df4143386284b49b1905cce25d0f.jpg",750,467,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda bakalavr pill\u0259si 4 il, magistr pill\u0259si is\u0259 2 ildir. Bu model sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn strukturundan qalma bir \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni xat\u0131rlad\u0131r. Amma m\u00fcasir reall\u0131qlarda 6 illik ali t\u0259hsil x\u00fcsusil\u0259 sosial v\u0259 humanitar ixtisaslarda g\u0259ncl\u0259rin pe\u015f\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ke\u00e7idini l\u0259ngidir, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda g\u0259nc i\u015f\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 yarad\u0131r.\u00a0D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin 2024-c\u00fc il hesabat\u0131na \u0259sas\u0259n, bakalavr m\u0259zunlar\u0131n\u0131n 57 faizi m\u0259zun olduqdan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/830935"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=830935"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/830935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":830937,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/830935\/revisions\/830937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/830936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=830935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=830935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=830935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}