{"id":83174,"date":"2019-10-03T08:18:47","date_gmt":"2019-10-03T05:18:47","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=83174"},"modified":"2019-10-03T08:18:47","modified_gmt":"2019-10-03T05:18:47","slug":"ail%c9%99-daxilind%c9%99-bicaga-v%c9%99-ya-silaha-%c9%99l-atilmasina-n%c9%99l%c9%99r-s%c9%99b%c9%99b-olur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=83174","title":{"rendered":"Ail\u0259 daxilind\u0259 b\u0131\u00e7a\u011fa v\u0259 ya silaha \u0259l at\u0131lmas\u0131na n\u0259l\u0259r s\u0259b\u0259b olur?"},"content":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonunda \u00fc\u00e7 u\u015faq anas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si tez-tez ba\u015f ver\u0259n bu q\u0259bil cinay\u0259tl\u0259r\u0259 etiraz fonunda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rini bir kampaniya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etdi. \u201cQad\u0131n q\u0259tll\u0259rin\u0259 son\u201d, \u201cQad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011fa yox dey\u0259k\u201d kimi statuslar payla\u015f\u0131ld\u0131, bu statuslara \u00e7oxsayl\u0131 \u015f\u0259rhl\u0259r yaz\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, artan silsil\u0259 il\u0259 ged\u0259n bu tip cinay\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 ictimai q\u0131na\u011f\u0131n e\u015fidilm\u0259si m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r. Y\u0259ni geni\u015f m\u0259nada olmasa da, bir \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u015fidd\u0259t\u0259 etiraz formas\u0131n\u0131n s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259sid\u0131r. Ancaq bu m\u0259s\u0259l\u0259nin bir, h\u0259m d\u0259 sual do\u011furan t\u0259r\u0259fidir: sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n etiraz v\u0259 q\u0131naqlardan ibar\u0259t kampaniya il\u0259 bu c\u00fcr cinay\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Ail\u0259 daxilind\u0259 v\u0259 ya xaricind\u0259 ba\u015f ver\u0259n q\u0259tl hadis\u0259l\u0259ri Facebook istifad\u0259\u00e7il\u0259rinin \u201cq\u0259tll\u0259r\u0259 son!\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 k\u0259sil\u0259 bil\u0259rmi? Bir az qlobal yana\u015fsaq, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bu tip cinay\u0259tl\u0259rin ba\u015f verm\u0259sinin s\u0259b\u0259bini nec\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq olar? Niy\u0259 qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n, b\u0259z\u0259n d\u0259 ki\u015fil\u0259r \u0259ks cins t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fidd\u0259t\u0259 m\u0259ruz qal\u0131rlar? Uzun ill\u0259r bir dam alt\u0131nda ya\u015fayan, b\u00f6y\u00fctd\u00fcy\u00fc k\u00f6rp\u0259l\u0259rin ba\u015f\u0131na birg\u0259 s\u0131\u011fal \u00e7\u0259k\u0259n c\u00fctl\u00fckl\u0259r niy\u0259 bird\u0259n b\u0131\u00e7a\u011fa v\u0259 ya silaha \u0259l at\u0131rlar?<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131, x\u00fcsus\u0259n q\u0259tl hadis\u0259l\u0259ri b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f verir, onda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcr\u0259kk\u0259b oldu\u011funu t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tin deyil. C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya v\u0259 Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri, \u0130srail, AB\u015e, C\u0259nubi Koreya, Avstraliya kimi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259tta, rifah hal\u0131 y\u00fcks\u0259k olan ail\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259, zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 ya\u015fan\u0131r. Ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda fiziki, emosional, psixoloji zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131, t\u0259hqirl\u0259r, al\u00e7ald\u0131lmalar var. H\u0259tta v\u0259ziyy\u0259t o yer\u0259 g\u0259lib \u00e7at\u0131b ki, insanlar sakitc\u0259 bir-birind\u0259n ayr\u0131lma\u011f\u0131 az qala toy-bayram kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verirl\u0259r. Q\u0259tl hadis\u0259l\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na \u00e7oxal\u0131r. Qad\u0131nlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si hallar\u0131n\u0131n \u00e7oxu onlar\u0131n partnyorlar\u0131, h\u0259yat yolda\u015flar\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f nikah\u0131nda ya\u015fad\u0131qlar\u0131 insanlar v\u0259 ya sevgilil\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015f verir. \u00a0Avropada ba\u015f ver\u0259n bu c\u00fcr cinay\u0259tl\u0259r Avropa Komissiyas\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 insan haqlar\u0131 \u00fczr\u0259 vahid t\u0259dqiqatlara ba\u015flama\u011fa m\u0259cbur edib. T\u0259\u0259ss\u00fcf do\u011furan hal budur ki, x\u00fcsus\u0259n son 10 il \u0259rzind\u0259 zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131 v\u0259 q\u0259tl hadis\u0259l\u0259ri \u00f6z\u00fcn\u00fcn pik n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7at\u0131b. Sosioloqlar, psixoloqlar \u00e7a\u015fba\u015f qal\u0131blar.<\/p>\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumatlar\u0131 da qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131q hallar\u0131n\u0131n planetin h\u0259r bir buca\u011f\u0131nda ba\u015f verdiyini v\u0259 get-ged\u0259 art\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyir. Y\u0259ni qad\u0131na nifr\u0259t ed\u0259n ki\u015finin kas\u0131bl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 varl\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u015eimalda v\u0259 ya C\u0259nubda ya\u015famas\u0131 problemin yaranmas\u0131nda rol oynam\u0131r. \u015eidd\u0259ti v\u0259 ya q\u0259tli t\u00f6r\u0259d\u0259nl\u0259r n\u0259 x\u00fcsusi mill\u0259t\u0259, n\u0259 d\u0259 inama malik deyill\u0259r \u2013 onlar ham\u0131 kimi c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin adi insanlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><b>\u018fg\u0259r hans\u0131sa bir ail\u0259d\u0259 bu hadis\u0259 ba\u015f veribs\u0259\u2026<\/b><\/p>\n<p>Sosioloqlar, psixoloqlar, ekspertl\u0259r v\u0259 ziyal\u0131lar narahatl\u0131qlar\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k art\u0131q c\u0259miyy\u0259td\u0259 SOS siqnal\u0131 verm\u0259yin zaman\u0131 \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirirl\u0259r. Y\u0259ni \u0259g\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259r ba\u015f verirs\u0259, onda v\u0259ziyy\u0259t psixoloji, sosioloji, iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n diqq\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259lidir. Elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131, sosioloji m\u0259rk\u0259zl\u0259r bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><b>Milli M\u0259clisin Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq M\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc Sahib\u0259 Qafarova<\/b>\u00a0qad\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qanunvericilikl\u0259 qorundu\u011funu deyir: \u00abT\u0259bii ki, \u00fc\u00e7 u\u015faq anas\u0131n\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si s\u0131radan bir hadis\u0259 deyil, v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 ba\u015f ver\u0259n cinay\u0259tdir. Bizim c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259rin ba\u015f verm\u0259si d\u00fczg\u00fcn deyil. Ba\u015f ver\u0259n cinay\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 ara\u015fd\u0131rma apar\u0131r. \u018fg\u0259r hans\u0131sa bir ail\u0259d\u0259 bu hadis\u0259 ba\u015f veribs\u0259, onu b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n aya\u011f\u0131na yazmaq d\u00fczg\u00fcn deyil. C\u0259miyy\u0259tin m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131, qad\u0131nlar\u0131n \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 bilm\u0259si \u00e7ox vacibdir\u00bb. Az\u0259rbaycanda ail\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n mill\u0259t v\u0259kili b\u0259z\u0259n bu c\u00fcr cinay\u0259tl\u0259rin ba\u015f verdiyini d\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 bildirir. Bel\u0259 ki, Ail\u0259, Qad\u0131n v\u0259 U\u015faq Probleml\u0259ri \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn regionlar\u0131nda kampaniyalara qo\u015fulur, \u00abAil\u0259 g\u00fcn\u00fc\u00bb ke\u00e7irir, Az\u0259rbaycan\u0131n ail\u0259 modelind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131r: \u201cAncaq b\u0259z\u0259n bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259r d\u0259 ba\u015f verir. Bir milyondan, ya y\u00fcz mind\u0259n bir n\u0259f\u0259r bu hadis\u0259ni t\u00f6r\u0259dir, amma h\u0259min bir n\u0259f\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n b\u00fct\u00fcn yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 k\u00f6lg\u0259 sal\u0131r\u00bb.<\/p>\n<p><b>X\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 laz\u0131md\u0131r<\/b><br \/>\n<b>\u00a0<\/b><br \/>\n<b>Professor \u018fjd\u0259r A\u011fayev<\/b>\u00a0qad\u0131n q\u0259tll\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lan kampaniyan\u0131n problemi h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259c\u0259yin\u0259 inanmasa da, bunu m\u00fcsb\u0259t hal kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir: \u00abD\u00fczd\u00fcr, internetd\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 insanlar\u0131n qad\u0131n q\u0259tll\u0259rin\u0259 etiraz etm\u0259si m\u0259nfi hal deyil. B\u0259lk\u0259 kiml\u0259rs\u0259 bu statuslar\u0131 oxuyub d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259c\u0259k v\u0259 ictimai q\u0131na\u011f\u0131 q\u0259bul ed\u0259c\u0259k. Ancaq ictimai q\u0131naq bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259lledici deyil. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu hadis\u0259l\u0259rin t\u00f6r\u0259nm\u0259si s\u0259b\u0259bi meydana \u00e7\u0131xmal\u0131, diaqnoz qoyulmal\u0131 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin diqq\u0259tind\u0259 olmal\u0131, ictimai t\u0259\u015fkilatlar, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. Kimis\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u0259n insanlar\u0131n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lan kampaniyadan x\u0259b\u0259rl\u0259ri yoxdur. \u00c7\u00fcnki onlar ba\u015fqa d\u00fcnyan\u0131n insanlar\u0131d\u0131r\u00bb. Ekspert hesab edir ki, q\u0259tl ba\u015f ver\u0259n \u0259razid\u0259 h\u0259min rayonun r\u0259hb\u0259rliyi, f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan t\u0259\u015fkilatlar hadis\u0259nin ba\u015fverm\u0259 t\u0259f\u0259rr\u00fcatlar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidirl\u0259r: \u00abNiy\u0259 m\u0259nim rayonumda v\u0259 ya m\u0259h\u0259ll\u0259md\u0259 bu hadis\u0259 ba\u015f verir?\u00bb \u2013 dey\u0259 narahatl\u0131q ke\u00e7irm\u0259lidirl\u0259r. Bu hadis\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 s\u0259b\u0259bl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259ri bilm\u0259d\u0259n hadis\u0259nin n\u0259d\u0259n t\u00f6r\u0259ndiyi haqda m\u00fclahiz\u0259 y\u00fcr\u00fctm\u0259k v\u0259 ya \u00abQ\u0259tll\u0259r\u0259 yox!\u00bb dem\u0259kl\u0259 bu tip hadis\u0259l\u0259ri dayand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Sad\u0259c\u0259, \u00abyox\u00bb dem\u0259k d\u0259 ictimai q\u0131naqd\u0131r v\u0259 bunun da t\u0259siri ola bil\u0259r. Amma cinay\u0259tin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259 t\u0259l\u0259b edir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k diaqnozu tapmal\u0131 v\u0259 laz\u0131mi proqramla h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r\u00bb.<\/p>\n<p><b>Sosioloq \u018fhm\u0259d Q\u0259\u015f\u0259mo\u011flunun<\/b><b>\u00a0<\/b>fikrinc\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n bu tip kampaniyalarla bel\u0259 cinay\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bel\u0259 ki, c\u0259miyy\u0259tin, sosial prosesl\u0259rin \u00f6z qanunauy\u011funlu\u011fu var: \u00abM\u0259n h\u0259l\u0259 10 il bundan \u0259vv\u0259l m\u0259tbuata m\u00fcsahib\u0259l\u0259rimd\u0259 \u201chans\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259 get-ged\u0259 maddi d\u0259y\u0259rl\u0259r daha aktiv rol oynama\u011fa ba\u015flay\u0131r, orada m\u00fctl\u0259q g\u0259rginlikl\u0259r yaran\u0131r v\u0259 \u00e7oxal\u0131r\u201d deyirdim. C\u0259miyy\u0259td\u0259 o zaman rahatl\u0131q yaran\u0131r ki, orada m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r \u00f6n\u0259 ke\u00e7ir. \u018fg\u0259r bu, c\u0259miyy\u0259tin qanunauy\u011funlu\u011fudursa, h\u0259r hans\u0131 kampaniya il\u0259 bu problemin h\u0259llind\u0259 he\u00e7 bir i\u015f g\u00f6rm\u0259k olmaz. B\u0131\u00e7a\u011f\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetir\u0259n insana kampaniya n\u0259 t\u0259sir ed\u0259c\u0259k? Sad\u0259c\u0259 bu c\u00fcr m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259yi\u015fiklik olmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259td\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r get-ged\u0259 daha f\u0259alla\u015fmal\u0131, \u00f6n\u0259 ke\u00e7m\u0259lidir\u201d. Sosioloq sovet c\u0259miyy\u0259tini xat\u0131rlayaraq o zaman \u00e7oxlu \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin olmas\u0131na baxmayaraq, insanlar aras\u0131nda bu c\u00fcr q\u0259tl hadis\u0259l\u0259rinin ba\u015f verm\u0259diyini deyir: \u201c\u0130ndi c\u0259miyy\u0259t get-ged\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fir. Biz sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259, hadis\u0259 ba\u015f verm\u0259zd\u0259n \u00f6nc\u0259 psixologiyam\u0131zda immunitet rolunu oynaya bil\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u0259cburuq. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 yegan\u0259 yol bu i\u015fl\u0259ri f\u0259hml\u0259 yox, elmi metodla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kdir\u00bb.<\/p>\n<p><b>\u015eidd\u0259t d\u00fcn\u0259n d\u0259 vard\u0131, bu g\u00fcn d\u0259 var<\/b><br \/>\n<b>\u00a0<\/b><br \/>\n<b>Psixoloq Elnur R\u00fcst\u0259mov<\/b>\u00a0d\u0259 hesab edir ki, bu c\u00fcr cinay\u0259t hadis\u0259l\u0259rinin h\u0259lli sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fcr: \u201c\u00c7\u00fcnki sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259ki m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, g\u00f6r\u0259rik ki, onlar m\u00fczakir\u0259 yox, ittihamlard\u0131r: \u00abProblem bel\u0259 h\u0259ll olunmur. \u00c7\u00fcnki problem\u0259 yana\u015fma t\u0259rzi var: n\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131r, hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n ba\u015f verir. Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 kim\u0259 nec\u0259 s\u0259rf edirs\u0259, o c\u00fcr d\u0259 r\u0259y yaz\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 gender b\u0259rab\u0259rliyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 deyil, s\u0131rf feministik yana\u015fma t\u0259rzind\u0259 h\u0259ll edilir. Bu da t\u0259r\u0259fl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tini d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259c\u0259k, \u0259ksin\u0259, daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k\u00bb. Psixoloqun fikrinc\u0259, bu c\u00fcr hadis\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259yirmi masalar, seminarlar, treninql\u0259r t\u0259\u015fkil olunmal\u0131d\u0131r: \u00abSosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n kims\u0259 gedib o ail\u0259y\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kibmi, kims\u0259 u\u015faqlarla s\u00f6hb\u0259t edibmi? Kim kimd\u0259n n\u0259 e\u015fidirs\u0259, onu m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. Bu, etik deyil. \u015eidd\u0259t d\u00fcn\u0259n d\u0259 vard\u0131, bu g\u00fcn d\u0259 var. Zorak\u0131l\u0131q t\u0259kc\u0259 fiziki zorak\u0131l\u0131qla m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, eyni zamanda, psixoloji, h\u00fcquqi zorak\u0131l\u0131qlara m\u0259ruz qalanlar da var. M\u0259g\u0259r Az\u0259rbaycan ki\u015fisi qad\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259n \u015fidd\u0259t\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131r? Sad\u0259c\u0259, bizd\u0259 \u0259g\u0259r bir hadis\u0259ni ki\u015fi t\u00f6r\u0259dirs\u0259, ona f\u0259rqli yana\u015fma var. Ancaq m\u0259s\u0259l\u0259 bu c\u00fcr h\u0259ll olunmur. Bo\u015fanmalarla ba\u011fl\u0131 statistikaya n\u0259z\u0259r sal\u0131n. Bo\u015fanmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259rin 60-70 faizi qad\u0131nlard\u0131r. Niy\u0259 bunlar\u0131 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarm\u0131rlar?\u201d Psixoloq hesab edir ki, m\u0259i\u015f\u0259t z\u0259minind\u0259 ba\u015f ver\u0259n zorak\u0131l\u0131qlar pisl\u0259nm\u0259lidir, ancaq bu hadis\u0259l\u0259rin k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131 da yax\u015f\u0131 hal deyil: \u201cSad\u0259c\u0259, t\u0259bli\u011fat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. K\u0130V-d\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 materiallar \u00e7oxalmal\u0131, sosial \u00e7arxlar haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r\u00bb.<\/p>\n<p>Ekspertl\u0259r, sosioloqlar, psixoloqlar\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 fikirl\u0259ri birm\u0259nal\u0131 s\u0259sl\u0259ns\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu kimi s\u00f6yl\u0259n\u0259n t\u0259klifl\u0259r o q\u0259d\u0259r effektli g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. C\u0259miyy\u0259ti deqradasiyadan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi islahatlara ehtiyac var. Bir halda ki, bu c\u00fcr zorak\u0131l\u0131qlar d\u00fcnyan\u0131n problemidir, onda t\u0259hl\u00fck\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. \u201cQ\u0259tll\u0259r\u0259 son\u201d is\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 h\u0259l\u0259 ki yaln\u0131z \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ola bil\u0259r\u2026<br \/>\nKaspi.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonunda \u00fc\u00e7 u\u015faq anas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si tez-tez ba\u015f ver\u0259n bu q\u0259bil cinay\u0259tl\u0259r\u0259 etiraz fonunda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rini bir kampaniya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etdi. \u201cQad\u0131n q\u0259tll\u0259rin\u0259 son\u201d, \u201cQad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011fa yox dey\u0259k\u201d kimi statuslar payla\u015f\u0131ld\u0131, bu statuslara \u00e7oxsayl\u0131 \u015f\u0259rhl\u0259r yaz\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, artan silsil\u0259 il\u0259 ged\u0259n bu tip cinay\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r hans\u0131 ictimai q\u0131na\u011f\u0131n e\u015fidilm\u0259si m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r. Y\u0259ni geni\u015f m\u0259nada olmasa da, bir \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u015fidd\u0259t\u0259 etiraz formas\u0131n\u0131n s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259sid\u0131r. Ancaq bu m\u0259s\u0259l\u0259nin bir, h\u0259m d\u0259 sual do\u011furan t\u0259r\u0259fidir: sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259sl\u0259n\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":83175,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",651,336,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",651,336,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",651,336,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435-300x155.jpg",300,155,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",640,330,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",651,336,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",651,336,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/1570077835_1569916809_783435.jpg",651,336,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 Q\u0259b\u0259l\u0259 rayonunda \u00fc\u00e7 u\u015faq anas\u0131n\u0131n x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si tez-tez ba\u015f ver\u0259n bu q\u0259bil cinay\u0259tl\u0259r\u0259 etiraz fonunda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rini bir kampaniya \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etdi. \u201cQad\u0131n q\u0259tll\u0259rin\u0259 son\u201d, \u201cQad\u0131nlara qar\u015f\u0131 zorak\u0131l\u0131\u011fa yox dey\u0259k\u201d kimi statuslar payla\u015f\u0131ld\u0131, bu statuslara \u00e7oxsayl\u0131 \u015f\u0259rhl\u0259r yaz\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, artan silsil\u0259 il\u0259 ged\u0259n bu tip&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83174"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=83174"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/83174\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/83175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=83174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=83174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=83174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}