{"id":831777,"date":"2025-10-25T09:54:25","date_gmt":"2025-10-25T05:54:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=831777"},"modified":"2025-10-25T09:54:25","modified_gmt":"2025-10-25T05:54:25","slug":"q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycana-qayidis-tarixi-missiyadir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=831777","title":{"rendered":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f tarixi missiyad\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki tarixi Z\u0259f\u0259r il\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131zda bel\u0259 bir q\u0259ti inam yarand\u0131 ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin riyakar v\u0259 m\u0259krli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n milli maraqlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n, q\u0259tiyy\u0259tli, prinsipial siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 tezlikl\u0259 \u00f6z ata-baba yurdlar\u0131na qay\u0131dacaqlar.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev 2022-ci il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 tarixi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirib: \u201cArt\u0131q tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa olunub, otuz il i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z azad edilib. Bu 30 ild\u0259 haqs\u0131z yer\u0259 \u00e7oxlu m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r art\u0131q \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131na geri qay\u0131tmaq imkan\u0131 qazan\u0131blar. Lakin m\u0259s\u0259l\u0259 bununla bitmir, bizim 300 min n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan qovulmu\u015f qa\u00e7q\u0131n soyda\u015flar\u0131m\u0131z h\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z ata-baba yurdlar\u0131na qay\u0131tmaq \u00fcmidi il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar v\u0259 onlar m\u00fctl\u0259q \u00f6z evl\u0259rin\u0259 geri qay\u0131tmal\u0131d\u0131rlar\u201d.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n\u0131n\u00a0Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda soyda\u015flar\u0131m\u0131za y\u00f6n\u0259lik etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilib. XX \u0259srin \u0259vv\u0259l\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq, daha d\u0259qiq des\u0259k, 1905-1906, 1918-1921, 1948-1953, 1987-1991-ci ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n deportasiya prosesi x\u00fcsusi amans\u0131zl\u0131q v\u0259 q\u0259tll\u0259r fonunda icra edilib. B\u00f6lg\u0259nin etnik t\u0259rkibinin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si namin\u0259 bu c\u00fcr vandalizm akt\u0131n\u0131n ox\u015far\u0131na tarixd\u0259 \u00e7ox nadir hallarda rast g\u0259lm\u0259k olar. Erm\u0259ni vandallar\u0131 art\u0131q ill\u0259rdir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131ndan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n izl\u0259rini silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 onlar planl\u0131 s\u00fcr\u0259td\u0259 bizl\u0259r\u0259 m\u0259xsus d\u00fcnya v\u0259 yerli \u0259h\u0259miyy\u0259tli tarixi abid\u0259l\u0259ri m\u0259hv edir, b\u0259zil\u0259rind\u0259 is\u0259 tarixi saxtakarl\u0131\u011fa \u0259l at\u0131rlar. T\u0259kc\u0259 paytaxt \u0130r\u0259vanda Xan saray\u0131, Abbas Mirz\u0259 m\u0259scidi, \u0130r\u0259van qalas\u0131, D\u0259mirbulaq m\u0259scidi, S\u0259rtib xan m\u0259scidi kimi memarl\u0131q incil\u0259rimiz da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, G\u00f6y m\u0259scid v\u0259 Hac\u0131 \u0130mamverdi m\u0259scidi bu g\u00fcn d\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 g\u0259l\u0259n qonaqlara fars abid\u0259l\u0259ri kimi t\u0259qdim olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f \u0259n m\u00fch\u00fcm strateji m\u0259qs\u0259dl\u0259rd\u0259n biridir. Bu \u0259razil\u0259r \u0259srl\u0259r boyu az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0259dim yurd yeri olmu\u015f, burada z\u0259ngin m\u0259d\u0259niyy\u0259tin, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015fdur. Lakin tarix boyu ba\u015f vermi\u015f zorak\u0131 deportasiyalar v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan m\u0259hrum edilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edib. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun qazand\u0131\u011f\u0131 tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n ill\u0259rdir g\u00f6zl\u0259diyi bu prosesin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaratm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bu m\u0259s\u0259l\u0259nin h\u0259m daxili, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259llini tapmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ard\u0131c\u0131l s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 tarixi z\u0259rur\u0259tdir. Erm\u0259nistan hakimiyy\u0259ti beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa v\u0259 insan haqlar\u0131na zidd siyas\u0259tind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259li, Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z ata-baba yurdlar\u0131na qay\u0131d\u0131b s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015famalar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259lidir. \u0130ndiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n zorla \u00e7\u0131xar\u0131lm\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131tmalar\u0131 onlar\u0131n tarixi-m\u0259n\u0259vi, insani v\u0259 h\u00fcquqi haqq\u0131d\u0131r. Qeyd edilm\u0259lidir ki, \u00dcmumd\u00fcnya \u0130nsan H\u00fcquqlar\u0131 B\u0259yannam\u0259sinin 13-c\u00fc madd\u0259sinin ikinci b\u0259ndin\u0259 g\u00f6r\u0259, onlar\u0131n geri qay\u0131d\u0131\u015f h\u00fcququ var. Bundan ba\u015fqa, BMT-nin m\u0259lum d\u00f6rd q\u0259tnam\u0259sind\u0259n ikisind\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259saslar da yer al\u0131r. Bel\u0259 ki, 1993-c\u00fc ild\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f 853 v\u0259 874 sayl\u0131 q\u0259tnam\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259ki qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n geri qay\u0131tmalar\u0131na \u015f\u0259rait yaratmaq t\u0259l\u0259b olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq h\u00fcququn prinsipl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Deportasiya edilmi\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n do\u011fma torpaqlar\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 l\u0259yaq\u0259tli qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcququn \u0259sas normalar\u0131na uy\u011fun olaraq t\u0259nziml\u0259nir. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259timiz m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq platformalarda m\u00f6vzunun g\u00fcnd\u0259md\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm diplomatik add\u0131mlar at\u0131r. X\u00fcsusil\u0259, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar qar\u015f\u0131s\u0131nda Erm\u0259nistan\u0131n etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259tini if\u015fa etm\u0259k v\u0259 onun beyn\u0259lxalq \u00f6hd\u0259likl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259sini t\u0259l\u0259b etm\u0259k \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n biridir. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razi deyil, insan h\u00fcquqlar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Qay\u0131d\u0131\u015f ideyas\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 Erm\u0259nistan aras\u0131nda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 yox, \u0259ksin\u0259, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p><strong>Zahid Rza, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki tarixi Z\u0259f\u0259r il\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131zda bel\u0259 bir q\u0259ti inam yarand\u0131 ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin riyakar v\u0259 m\u0259krli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n milli maraqlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n, q\u0259tiyy\u0259tli, prinsipial siyas\u0259ti say\u0259sind\u0259 tezlikl\u0259 \u00f6z ata-baba yurdlar\u0131na qay\u0131dacaqlar. Prezident \u0130lham \u018fliyev 2022-ci il dekabr\u0131n 24-d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc zaman\u0131 tarixi \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirib: \u201cArt\u0131q tarixi \u0259dal\u0259t b\u0259rpa olunub, otuz il i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan torpaqlar\u0131m\u0131z&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":831778,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/0589dd53169875146461053252210235097.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan 2020-ci ild\u0259 q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259ki tarixi Z\u0259f\u0259r il\u0259 \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc, 2023-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda is\u0259 lokal antiterror t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 suverenliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra xalq\u0131m\u0131zda bel\u0259 bir q\u0259ti inam yarand\u0131 ki, erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin riyakar v\u0259 m\u0259krli siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00f6lk\u0259mizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n milli maraqlara s\u00f6yk\u0259n\u0259n, q\u0259tiyy\u0259tli, prinsipial&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/831777"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=831777"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/831777\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":831780,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/831777\/revisions\/831780"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/831778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=831777"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=831777"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=831777"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}