{"id":832366,"date":"2025-10-30T10:32:06","date_gmt":"2025-10-30T06:32:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=832366"},"modified":"2025-10-30T10:32:06","modified_gmt":"2025-10-30T06:32:06","slug":"qablasdirmanin-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi-ucun-yeni-standartlar-hazirlanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=832366","title":{"rendered":"Qabla\u015fd\u0131rman\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn yeni standartlar haz\u0131rlan\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova: Bu kimi yenilikl\u0259rin t\u0259tbiqind\u0259 beyn\u0259lxalq standartlar v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n da bu inki\u015fafda \u00f6z yerini almas\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u00f6hv\u0259 ver\u0259c\u0259k<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda istehlak bazar\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259hsulun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cQabla\u015fd\u0131rman\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda\u201d texniki reqlament layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131b. S\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259nib v\u0259 ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Yeni reqlamentin \u0259sas m\u0259qs\u0259di insanlar\u0131n h\u0259yat v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0259mlak\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259traf m\u00fchiti, heyvan v\u0259 bitki al\u0259mini qorumaqd\u0131r. Layih\u0259 qabla\u015fd\u0131rma vasit\u0259l\u0259rinin istehsal\u0131, da\u015f\u0131nmas\u0131, saxlanmas\u0131 v\u0259 utilizasiyas\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259l\u0259bl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Bu add\u0131m h\u0259m ekoloji davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131, h\u0259m d\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259y\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><em><strong>Qlobal standartlarla uy\u011fula\u015fan add\u0131m<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnyada qabla\u015fd\u0131rma s\u0259nayesi t\u0259kc\u0259 istehsal texnologiyas\u0131n\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 ekologiyaya t\u0259sirin \u0259sas qiym\u0259tl\u0259ndirildiyi sah\u0259y\u0259 \u00e7evrilib. Plastik tullant\u0131lar\u0131n artmas\u0131, t\u0259krar emal prosesl\u0259rinin z\u0259if inki\u015faf\u0131 v\u0259 kimy\u0259vi t\u0259rkibli materiallar\u0131n qida m\u0259hsullar\u0131na m\u0259nfi t\u0259siri beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 ciddi m\u00fczakir\u0259l\u0259r do\u011furur. Az\u0259rbaycan da bu tendensiyadan k\u0259narda qalmay\u0131b. Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, istehlak\u00e7\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 ekoloji m\u0259suliyy\u0259t prinsipl\u0259rini \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u0259n yeni texniki reqlament, \u00f6lk\u0259nin istehsal v\u0259 idxal sektorunda keyfiyy\u0259t standartlar\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259ltm\u0259yi h\u0259d\u0259fl\u0259yir.<\/p>\n<p><em><strong>C\u0259miyy\u0259t v\u0259 ekosistem \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259sirl\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Qabla\u015fd\u0131rman\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 dair texniki reqlament yaln\u0131z s\u0259naye v\u0259 istehsal sektoru \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin h\u0259yat keyfiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu s\u0259n\u0259d vasit\u0259sil\u0259 bazarda daha \u015f\u0259ffaf n\u0259zar\u0259t mexanizmi formala\u015facaq, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsullar\u0131n m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 qabla\u015fd\u0131rma t\u0259rkibi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat alma imkan\u0131 geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Yeni reqlamentin q\u0259bulundan sonra qabla\u015fd\u0131rma tullant\u0131lar\u0131n\u0131n idar\u0259 olunmas\u0131 sisteminin d\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. X\u00fcsusil\u0259 plastik tullant\u0131lar\u0131n azald\u0131lmas\u0131, t\u0259krar emal\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz materiallardan istifad\u0259nin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu is\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u201cya\u015f\u0131l iqtisadiyyat\u201d modelin\u0259 ke\u00e7id strategiyas\u0131na uy\u011fun bir add\u0131m say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/10\/10\/\/-3d3103fc176010944268922352910522193.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, Sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisi M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a0<\/strong><\/em>bu layih\u0259 il\u0259 materiallar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011fa t\u0259siri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla yana\u015f\u0131, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik standartlar\u0131n\u0131n da artaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir: \u201cBir \u00e7ox hallarda art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ekoloji t\u0259miz, t\u0259krar emala yararl\u0131 qabla\u015fd\u0131rmadan istifad\u0259 edir v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, yeni reqlamentd\u0259 bu m\u0259qamlar da \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Qabla\u015fd\u0131rma materiallar\u0131n\u0131n utilizasiyas\u0131, t\u0259krar emal\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u0259vv\u0259ll\u0259r daha az \u00e7e\u015fid oldu\u011funa v\u0259 t\u0259krar istifad\u0259 oluna bil\u0259n materiallar dajha \u00e7ox oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 daha rahat n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131la bilirdi. Haz\u0131rda plastik qablardan istifad\u0259 art\u0131b v\u0259 onlar\u0131n t\u0259krar emal\u0131 prosesi bir \u00e7ox hallarda daha qaranl\u0131qd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynovan\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, tullant\u0131lar\u0131n \u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259m\u0259si kimi s\u0259b\u0259bl\u0259r tullant\u0131lar\u0131n t\u0259krar emal\u0131 prosesini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir v\u0259 bu da bir \u00e7ox m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin bu prosedurdan qa\u00e7mas\u0131na s\u0259b\u0259b olur: \u201c\u00c7\u00fcnki bir \u00e7ox m\u0259hsullar par\u00e7alanm\u0131r, biopar\u00e7alanan materiallardan deyil, hans\u0131 ki, bunlar d\u0259mird\u0259n, al\u00fcminiumdan haz\u0131rlan\u0131r v\u0259 bunlar uzunm\u00fcdd\u0259t ekosistemd\u0259 qald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rlidir.<\/p>\n<p><em><strong>Qabla\u015fd\u0131rman\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011fda rolu<\/strong><\/em><\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131 m\u0259qamlardan biri d\u0259 odur ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 istifad\u0259 olunan plastik qablar t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Bel\u0259 ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n qablar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki \u201cBisfenol A (BPA)\u201d adlanan kimy\u0259vi madd\u0259 y\u00fcks\u0259k temperatura m\u0259ruz qald\u0131qda insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131nda ciddi f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir. Uzun m\u00fcdd\u0259t bu kimi kimy\u0259vi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalan insanlarda x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyinin yaranma riski art\u0131r. Eyni zamanda, plastik qablar termiki emala m\u0259ruz qald\u0131qda bir s\u0131ra kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r mikrohiss\u0259cikl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 qidaya ke\u00e7ir v\u0259 bel\u0259likl\u0259, qida vasit\u0259sil\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r orqanizm\u0259 daxil olur. \u0130stehlak\u00e7\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn bunlara qar\u015f\u0131 diqq\u0259tli olmalar\u0131 vacibdir.\u201d<\/p>\n<p>H\u0259ms\u00f6hb\u0259timizin fikrin\u0259 \u0259sas\u0259n, s\u00f6z\u00fcged\u0259n reqlament layih\u0259si h\u0259yata ke\u00e7dikd\u0259 istehlak\u00e7\u0131 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 da \u00f6z \u0259ksini tapacaqd\u0131r: \u201cH\u0259r bir istehlak\u00e7\u0131 m\u0259hsul alark\u0259n onun etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131q ke\u00e7irir. Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, m\u0259hsulun qabla\u015fmas\u0131n\u0131n saxlanma v\u0259 da\u015f\u0131nma \u015f\u0259raitind\u0259 z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si d\u0259 m\u00fcmk\u00fcn hald\u0131r. Qabla\u015fma i\u015f\u0131\u011fa, g\u00fcn\u0259\u015f\u0259 m\u0259ruz qal\u0131bsa, z\u0259d\u0259l\u0259nibs\u0259 bir \u00e7ox hallarda kimy\u0259vi reaksiyalara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r v\u0259 bu da qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bir \u00e7ox insanlar, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 g\u0259ncl\u0259r bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumats\u0131z olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qidan\u0131n qabla\u015fmadan dolay\u0131 keyfiyy\u0259tinin itm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011fa vurulan z\u0259r\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r. Layih\u0259d\u0259 bu kimi probleml\u0259rin d\u0259 h\u0259llinin \u00f6z \u0259ksini tapmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259ndir.<\/p>\n<p>H\u0259r bir halda b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 yolunda at\u0131lan u\u011furlu add\u0131mlard\u0131r. Reqlamentin t\u0259sdiqind\u0259n sonra layih\u0259nin yax\u0131n zamanda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si sa\u011flam g\u0259l\u0259c\u0259yin qurulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131 olacaqd\u0131r. Bu kimi yenilikl\u0259rin t\u0259tbiqind\u0259 beyn\u0259lxalq standartlar v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n da bu inki\u015fafda \u00f6z yerini almas\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u015eahnigar \u018fhm\u0259dova, &#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova: Bu kimi yenilikl\u0259rin t\u0259tbiqind\u0259 beyn\u0259lxalq standartlar v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n da bu inki\u015fafda \u00f6z yerini almas\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u00f6hv\u0259 ver\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycanda istehlak bazar\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259hsulun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cQabla\u015fd\u0131rman\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda\u201d texniki reqlament layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131b. S\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259nib v\u0259 ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k. Yeni reqlamentin \u0259sas m\u0259qs\u0259di insanlar\u0131n h\u0259yat v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0259mlak\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259traf m\u00fchiti, heyvan v\u0259 bitki al\u0259mini qorumaqd\u0131r. Layih\u0259 qabla\u015fd\u0131rma vasit\u0259l\u0259rinin istehsal\u0131, da\u015f\u0131nmas\u0131, saxlanmas\u0131 v\u0259 utilizasiyas\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":832367,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/58521e4e176174599125268769710854062.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova: Bu kimi yenilikl\u0259rin t\u0259tbiqind\u0259 beyn\u0259lxalq standartlar v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan\u0131n da bu inki\u015fafda \u00f6z yerini almas\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u00f6hv\u0259 ver\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycanda istehlak bazar\u0131n\u0131n dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259hsulun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u201cQabla\u015fd\u0131rman\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda\u201d texniki reqlament layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131b. S\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 i\u015fl\u0259nib v\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=832366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":832368,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832366\/revisions\/832368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/832367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=832366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=832366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=832366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}