{"id":832526,"date":"2025-10-31T17:15:44","date_gmt":"2025-10-31T13:15:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=832526"},"modified":"2025-10-31T17:15:44","modified_gmt":"2025-10-31T13:15:44","slug":"islami-gozd%c9%99n-salanlarin-arxasinda-onlar-dayanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=832526","title":{"rendered":"\u0130slam\u0131 g\u00f6zd\u0259n salanlar\u0131n arxas\u0131nda onlar dayan\u0131r"},"content":{"rendered":"<h3><strong>R\u0259sul Mirh\u0259\u015fimli deyir ki, bu t\u0259bli\u011fat\u0131n arxas\u0131nda dayanan beyn\u0259lxalq g\u00fccl\u0259r ideoloji maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0130slam dinini g\u00f6zd\u0259n salan, dini d\u0259y\u0259rl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131layan v\u0259 ictimai naraz\u0131l\u0131q yaradan videolar payla\u015fmas\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Sanki bu qrup \u015f\u0259xs \u0130slam\u0131n mahiyy\u0259tinin m\u0259hz bu c\u00fcr m\u0259nfi v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiyini s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, hans\u0131sa pird\u0259 kimins\u0259 im\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k yeri \u00f6pm\u0259sini, yaxud bir \u015f\u0259xsin avtobusda namaz q\u0131lmas\u0131n\u0131 payla\u015faraq inancl\u0131 insanlar\u0131 t\u0259hqir edirl\u0259r. Bu c\u00fcr payla\u015f\u0131mlara x\u00fcsusil\u0259 Qurban v\u0259 Ramazan aylar\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131nda tez-tez rast g\u0259linir. B\u0259zil\u0259ri is\u0259 bildirir ki, bu materiallar\u0131n bir qismi real hadis\u0259l\u0259ri \u0259ks etdirmir, m\u0259qs\u0259d, sad\u0259c\u0259, dini d\u0259y\u0259rl\u0259ri g\u00f6zd\u0259n salmaq v\u0259 insanlar\u0131 Allah yolundan uzaqla\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Bel\u0259 yana\u015fmalar c\u0259miyy\u0259td\u0259 dini d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 h\u00f6rm\u0259t, ifad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259traf\u0131nda ciddi fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 yarad\u0131r, eyni zamanda sosial median\u0131n t\u0259sir g\u00fcc\u00fc v\u0259 onun m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin qorunmas\u0131ndak\u0131 rolu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm suallar do\u011furur.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/paralel.az\/images\/article\/big\/1685392162_103.jpg\" alt=\"R\u0259sul Mirh\u0259\u015fimli - 55\" \/><\/p>\n<p><strong>R\u0259sul Mirh\u0259\u015fimli<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 jurnalist, dini m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis R\u0259sul Mirh\u0259\u015fimli m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyib ki, b\u0259zi insanlar v\u0259 qruplar \u0130slam dinini v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131rlar:<\/strong>\u00a0\u201cBu c\u00fcr qruplar dinin \u0259sl mahiyy\u0259tind\u0259n uzaq, t\u0259hrif olunmu\u015f obrazlar formala\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. M\u00fcxt\u0259lif sosial platformalarda yay\u0131lan v\u0259 \u0130slamla he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si olmayan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri payla\u015fmaqla, guya bu dinin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131n\u0131n gerilik\u00e7i, c\u0259hal\u0259t i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan insanlar oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 c\u0259hd edirl\u0259r. Halbuki bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rd\u0259ki bi\u0259t, xurafat v\u0259 c\u0259hal\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0130slam\u0131n he\u00e7 bir \u0259laq\u0259si yoxdur. \u018fksin\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, savadl\u0131 v\u0259 imanl\u0131 h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman bu kimi hallar\u0131 r\u0259dd edir, bel\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131n dinin mahiyy\u0259tin\u0259 zidd oldu\u011funu yax\u015f\u0131 bilir.<\/p>\n<p><strong>Bu t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131lar\u0131n dilind\u0259 \u00e7ox zaman bu ifad\u0259l\u0259r tez-tez s\u0259sl\u0259nir:<\/strong>\u00a0\u201cQurani-K\u0259rimi d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 oxumu\u015fam\u201d. Lakin onlar\u0131n anlamad\u0131\u011f\u0131 \u0259sas m\u0259qam budur ki, Qurani-K\u0259rim t\u0259kc\u0259 oxunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn nazil edilm\u0259yib. Quran\u00a0 b\u0259dii \u0259s\u0259r deyil ki, oxuyub k\u0259nara qoyasan. Allah bu Kitabda insanlara t\u0259kc\u0259 oxuma\u011f\u0131 deyil, oxuduqlar\u0131n\u0131 d\u0259rk edib, oradak\u0131 \u0259mrl\u0259r\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259yi, h\u0259yatda t\u0259tbiq etm\u0259yi b\u0259yan edir. \u0130slam\u0131n mahiyy\u0259ti \u0259dal\u0259t, \u0259xlaq, \u0259d\u0259b, m\u0259rh\u0259m\u0259t, ibad\u0259t v\u0259 elmdir. Haramdan \u00e7\u0259kinm\u0259k, insanlara yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259k, \u0259dal\u0259tli olmaq kimi prinsipl\u0259r bu dinin \u0259sas s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Bu prinsipl\u0259ri g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lib, xurafat v\u0259 c\u0259hal\u0259ti \u0130slam ad\u0131 il\u0259 t\u0259qdim ed\u0259nl\u0259r \u0259slind\u0259 dinin d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin\u0259 xidm\u0259t edirl\u0259r. \u0130slam dini insan\u0131 elmsizliy\u0259 yox, elm\u0259, maarif\u0259 v\u0259 savada d\u0259v\u0259t edir. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz Hz.M\u0259h\u0259mm\u0259d (s) \u201cElm \u00f6yr\u0259nm\u0259k h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lmana vacibdir\u201d buyuraraq, bilik v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin dind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fch\u00fcm yer tutdu\u011funu g\u00f6st\u0259rib. X\u0259st\u0259lik zaman\u0131 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yi d\u0259 bu din t\u0259\u015fviq edir, \u00e7\u00fcnki s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 sar\u0131lmaq da Allah\u0131n \u0259mrl\u0259rind\u0259ndir. \u015e\u0259fan\u0131 ver\u0259n Allahd\u0131r, lakin h\u0259kimd\u0259n imtina edib, fal\u00e7\u0131 v\u0259 bax\u0131c\u0131lardan m\u0259d\u0259d ummaq \u0130slam\u0131n qada\u011fan etdiyi, l\u0259n\u0259tl\u0259diyi, insan\u0131 azd\u0131ran \u0259n pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259ndir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssis qeyd edir ki, tarixd\u0259 d\u0259 buna b\u0259nz\u0259r yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u00e7ox olub: \u201cM\u0259kk\u0259d\u0259 Hz. M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 (s) qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan \u018fbuc\u0259hl \u00f6z d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n savadl\u0131, n\u00fcfuzlu \u015f\u0259xsl\u0259rind\u0259n idi. Amma o, \u00f6z savad\u0131n\u0131 haqq\u0131 tan\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, ona qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdi. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 tarixd\u0259 &#8220;C\u0259hlin atas\u0131&#8221; kimi qald\u0131. Bu fakt biz\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259kc\u0259 savadl\u0131 olmaq yet\u0259rli deyil, elm \u0259dal\u0259t v\u0259 imanla birl\u0259\u015fm\u0259s\u0259, insan\u0131 azd\u0131rar.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 neqativ c\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n m\u0259qs\u0259di ayd\u0131nd\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259d dinin n\u00fcfuzunu z\u0259ifl\u0259tm\u0259k, m\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 inam\u0131 sars\u0131tmaq, dini d\u0259y\u0259rl\u0259ri g\u00f6zd\u0259n salmaq v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259n\u0259vi bo\u015fluq yaratmaqdan ibar\u0259tdir. Bu t\u0259bli\u011fat\u0131n arxas\u0131nda dayanan beyn\u0259lxalq g\u00fccl\u0259r is\u0259 ideoloji, siyasi v\u0259 iqtisadi maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r. Onlar \u0130slam\u0131n birl\u0259\u015fdirici, \u0259dal\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131ran v\u0259 z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xan mahiyy\u0259tind\u0259n qorxurlar. \u00c7\u00fcnki \u0259dal\u0259tli, savadl\u0131 v\u0259 imanl\u0131 c\u0259miyy\u0259tl\u0259r asanl\u0131qla idar\u0259 edil\u0259 bilmir.<\/p>\n<p><strong>\u0130slam dini insanlar\u0131 azad d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259, do\u011fruya y\u00f6n\u0259lm\u0259y\u0259, z\u00fclm\u0259 qar\u015f\u0131 dayanma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 onu g\u00f6zd\u0259n salmaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u0259slind\u0259 \u0259dal\u0259tin, m\u0259n\u0259viyyat\u0131n v\u0259 insani d\u0259y\u0259rl\u0259rin d\u00fc\u015fm\u0259nidir. Lakin unutmaq olmaz ki, Allah\u0131n nuru \u0259b\u0259didir. N\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259bli\u011fat apar\u0131lsa da, haqq h\u0259mi\u015f\u0259 batili \u00fcst\u0259l\u0259y\u0259c\u0259k, \u0130slam\u0131n mahiyy\u0259tini anlayan insanlar bu c\u0259hdl\u0259rin arxas\u0131ndak\u0131 niyy\u0259ti g\u00f6r\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>A\u011fl\u0131 ba\u015f\u0131nda olan m\u00fcs\u0259lman deyir ki, K\u0259b\u0259nin, Hz.\u018flinin (\u0259) r\u0259sml\u0259rini tortun \u00fcz\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirib, sonra bu tortu k\u0259s\u0259n din\u0259 v\u0259 \u018fhli-Beyt\u0259 (\u0259) h\u00f6rm\u0259tsizlik edir, yen\u0259 h\u0259d\u0259f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar olur. H\u0259r k\u0259sin h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 qiym\u0259t verm\u0259k f\u0259rdi olmal\u0131d\u0131r. Bir f\u0259rdin s\u0259hv v\u0259 yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdirib, b\u00fct\u00fcn inancl\u0131 insanlara aid etm\u0259k, \u0259n yum\u015faq \u015f\u0259kild\u0259 des\u0259k, onlar\u0131n q\u0259lbini q\u0131rmaqd\u0131r. \u201cKims\u0259nin q\u0259lbini q\u0131rma, b\u0259lk\u0259 q\u0131rd\u0131\u011f\u0131n q\u0259lbd\u0259 Allah var\u201d, buyurulub. Kims\u0259nin haqq\u0131na girm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n, yoxsa bu v\u0259bal\u0131n alt\u0131ndan qalxa bilm\u0259zsiniz&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Haz\u0131rlad\u0131: Afaq Mirayiq<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259sul Mirh\u0259\u015fimli deyir ki, bu t\u0259bli\u011fat\u0131n arxas\u0131nda dayanan beyn\u0259lxalq g\u00fccl\u0259r ideoloji maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0130slam dinini g\u00f6zd\u0259n salan, dini d\u0259y\u0259rl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131layan v\u0259 ictimai naraz\u0131l\u0131q yaradan videolar payla\u015fmas\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Sanki bu qrup \u015f\u0259xs \u0130slam\u0131n mahiyy\u0259tinin m\u0259hz bu c\u00fcr m\u0259nfi v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiyini s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0 M\u0259s\u0259l\u0259n, hans\u0131sa pird\u0259 kimins\u0259 im\u0259kl\u0259y\u0259r\u0259k yeri \u00f6pm\u0259sini, yaxud bir \u015f\u0259xsin avtobusda namaz q\u0131lmas\u0131n\u0131 payla\u015faraq inancl\u0131 insanlar\u0131 t\u0259hqir edirl\u0259r. Bu c\u00fcr payla\u015f\u0131mlara x\u00fcsusil\u0259 Qurban v\u0259 Ramazan aylar\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 M\u0259h\u0259rr\u0259m ay\u0131nda tez-tez rast g\u0259linir. B\u0259zil\u0259ri is\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":832527,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/4da1ec2a0c8bf13ad121082934f80a74.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"R\u0259sul Mirh\u0259\u015fimli deyir ki, bu t\u0259bli\u011fat\u0131n arxas\u0131nda dayanan beyn\u0259lxalq g\u00fccl\u0259r ideoloji maraqlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259zi \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0130slam dinini g\u00f6zd\u0259n salan, dini d\u0259y\u0259rl\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131layan v\u0259 ictimai naraz\u0131l\u0131q yaradan videolar payla\u015fmas\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Sanki bu qrup \u015f\u0259xs \u0130slam\u0131n mahiyy\u0259tinin m\u0259hz bu c\u00fcr m\u0259nfi v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndiyini s\u00fcbut etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.\u00a0&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832526"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=832526"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":832528,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832526\/revisions\/832528"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/832527"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=832526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=832526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=832526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}