{"id":832856,"date":"2025-11-03T23:18:17","date_gmt":"2025-11-03T19:18:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=832856"},"modified":"2025-11-03T23:18:17","modified_gmt":"2025-11-03T19:18:17","slug":"yetismis-sosial-sifaris-r%c9%99y","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=832856","title":{"rendered":"Yeti\u015fmi\u015f sosial sifari\u015f &#8211; R\u018fY"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p><em><strong>M\u00fcasir ictimai v\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteml\u0259rind\u0259 \u201csosial sifari\u015f\u201d olduqca m\u00fch\u00fcm amil hesab olunur. \u201cSosial sifari\u015f\u201d el\u0259 bir t\u0259kzibolunmaz arqumentdir ki, onun konkret bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 yeti\u015fm\u0259si qa\u00e7\u0131lmaz olaraq d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin bu v\u0259 ya dig\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcvafiq korrelyasiyalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ets\u0259k g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, yeti\u015fmi\u015f sosial sifari\u015fin m\u00f6vcudlu\u011fu d\u00f6vl\u0259t aparat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn eyni zamanda m\u00fc\u0259yy\u0259n indikator rolunu oynay\u0131r. Bel\u0259 ki, statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri t\u0259hrif v\u0259 etibars\u0131z elan etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halda c\u0259miyy\u0259td\u0259 konkret m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeti\u015fmi\u015f \u201csosial sifari\u015fi\u201d simulyasiya etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u201cbahal\u0131\u201d i\u015fdir. \u0130st\u0259nil\u0259n h\u00f6kum\u0259t yeti\u015fmi\u015f sosial sifari\u015f il\u0259 hesabla\u015fmaq m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259dir. \u018fslind\u0259 siyasi idar\u0259etm\u0259d\u0259 qeyd olunan amilinin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 bilavasit\u0259 demokratik idar\u0259\u00e7iliyin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Mahiyy\u0259t v\u0259 m\u0259zmununa g\u00f6r\u0259 \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b sosial sifari\u015f m\u0259hz siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. M\u00f6vcud istiqam\u0259td\u0259 yeti\u015fmi\u015f sifari\u015fin m\u00f6vcudlu\u011fu sistemli islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131, \u201ck\u00f6k\u201d ba\u011flam\u0131\u015f \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin ictimai t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 \u201cda\u015fla\u015fm\u0131\u015f\u201d stereotipl\u0259rin pu\u00e7 edilm\u0259si kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b sosial-siyasi v\u0259 h\u0259tta psixoloji v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131lmaz edir. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131 prosesi s\u0259s-k\u00fcyl\u00fc hadis\u0259 v\u0259 qalmaqallar il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. El\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 daim qalmaqal axtar\u0131\u015f\u0131nda olan siyasi spekulyant v\u0259 demaqoqlar ad\u0259t\u0259n yeti\u015fmi\u015f sosial sifari\u015f olan yerd\u0259 dola\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Dan\u0131lmaz faktd\u0131r ki, \u00f6lk\u0259nin siyasi h\u0259yat\u0131nda maraql\u0131 prosesl\u0259r\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edirik, olay axtar\u0131\u015f\u0131nda olan \u201ck\u00f6hn\u0259 q\u0259hr\u0259manlar\u201d is\u0259 yenid\u0259n qalmaqal ovuna \u00e7\u0131x\u0131blar. T\u0259qrib\u0259n son be\u015f il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq olunan siyasi dialoq m\u00fchiti say\u0259sind\u0259 siyasi partiyalar c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 sabitlik m\u00fchitini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas \u00f6n\u0259mli siyasi instituta \u00e7evrilib. Bu g\u00fcn m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan b\u0259zi prosesl\u0259r\u0259 k\u0259nardan baxan zaman g\u00f6r\u00fcn\u0259n h\u0259qiq\u0259t odur ki, kiml\u0259rs\u0259 siyasi partiyalar\u0131n c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flam siyasi q\u00fcvv\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sini h\u0259zm ed\u0259 bilmirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 onlar sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 yen\u0259 d\u0259 mikrob salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bir zamanlar he\u00e7 kim t\u0259r\u0259find\u0259n tan\u0131nmayan, siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin sanki unudulmu\u015f ehtiyat oyun\u00e7ular\u0131na \u00e7evrilmi\u015f siyasi partiyalar bu g\u00fcn iqtidar il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir, d\u00f6vl\u0259tin maraqlar\u0131n\u0131 qoruyur, Milli M\u0259clisd\u0259 t\u0259msil olunur, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edir v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rin m\u00fc\u0259llifi olur. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu c\u00fcr tendensiyalar\u0131n\u0131n davaml\u0131 olmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 siyasi partiyalar m\u00fctl\u0259q olaraq Az\u0259rbaycanda v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin formala\u015fmas\u0131 prosesinin lokomotivin\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Bu ehtimal is\u0259 kiml\u0259ris\u0259 \u00e7ox narahat edir, \u00e7\u00fcnki onlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcud ssenarinin inki\u015faf\u0131 siyasi partiyalar\u0131 t\u0259zyiq v\u0259 t\u0259xribat al\u0259ti kimi itirm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Obyektiv m\u00f6vqeyin qorunmas\u0131 namin\u0259 daha bir \u00f6n\u0259mli h\u0259qiq\u0259ti m\u00fctl\u0259q n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 ki, sistemli islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 ist\u0259nil\u0259n iqtidar \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 \u00e7\u0259tinlik v\u0259 riskl\u0259r il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u0259hz g\u00fccl\u00fc v\u0259 irad\u0259li hakimiyy\u0259t yeni siyasi konfiqurasiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar konkret add\u0131mlar ata bilir. Unutmayaq ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 apar\u0131lan sistemli d\u0259yi\u015fikl\u0259r sad\u0259c\u0259 struktur v\u0259 normativ d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r il\u0259 bitmir. Burada institusional d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mli olan amil yana\u015fmalar\u0131n d\u0259yi\u015film\u0259si v\u0259 yeni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteminin qurulmas\u0131d\u0131r. M\u0259hz g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f islahatlar \u00f6lk\u0259nin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 m\u0259hz bu c\u00fcr islahatlar suverenliyimizin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n z\u0259man\u0259tidir. Siyasi dialoq m\u00fchiti is\u0259 yeni siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259tin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sini z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, partiyalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini nizamlayan \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanuna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259nl\u0259r d\u0259 m\u0259hz d\u0259yi\u015film\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n, d\u0259yi\u015film\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259 g\u00fcc tapmayan v\u0259 siyas\u0259td\u0259 rasional m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kin\u0259n radikallar olub. Bu h\u0259min radikallard\u0131r ki, milli h\u0259mr\u0259yliy\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n dialoqa qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 milli h\u0259mr\u0259yliy\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri inkar edirl\u0259r. Radikallar\u0131n sifari\u015fli t\u0259bli\u011fat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r m\u00fcst\u0259visind\u0259 uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etibars\u0131zl\u0131q m\u00fchiti ya\u015fan\u0131rd\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu c\u00fcr m\u00fchit ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259mizin inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 milli h\u0259mr\u0259yliyi ist\u0259m\u0259y\u0259n q\u00fcvv\u0259l\u0259rin mara\u011f\u0131nda olub.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259kam\u00fcl yolu il\u0259 realla\u015fan m\u00f6vcud istiqam\u0259td\u0259ki siyas\u0259tinin strateji h\u0259d\u0259fi \u00f6lk\u0259mizd\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k siyasi partiyalar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n f\u0259rdi inki\u015faf v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259sdiq, habel\u0259 yeni ideya v\u0259 ictimai konsensus m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir. \u0130ctimai konsensusun t\u0259zah\u00fcr\u00fc olan partiyalar unutmamal\u0131d\u0131rlar ki, onlar m\u0259hz siyasi dialoqun n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6z da\u015fla\u015fm\u0131\u015f \u201csiyasi k\u00f6\u015fk\u201d imicl\u0259ri il\u0259 vidala\u015fa bilibl\u0259r. \u00d6lk\u0259mizin maraqlar\u0131n\u0131 v\u0259 artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu aidiyy\u0259ti qlobal t\u0259\u015fkilatlar m\u00fcst\u0259visind\u0259 qoruyan siyasi partiyalar is\u0259 \u0259sl milli q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrilirl\u0259r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri inkar ed\u0259n partiyalar\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00f6vcudlu\u011fu \u00f6lk\u0259nin siyasi sisteminin qap\u0131s\u0131n\u0131 xarici m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7an a\u00e7ard\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 bilavasit\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259fhumu il\u0259 k\u0259si\u015fir. Milli dayaqlar\u0131 olmayan yaln\u0131z t\u0259xribat v\u0259 manipulyasiya al\u0259ti kimi istifad\u0259 olunan partiyalar \u201cv\u0259h\u015fi\u201d demokratiyan\u0131n qal\u0131qlar\u0131d\u0131r. Bu m\u0259nada radikal v\u0259 destruktiv yana\u015fman\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n partiyalar sa\u011flam siyasi sistemin y\u0131rt\u0131\u011f\u0131 hesab olunur. Odur ki, bu c\u00fcr m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r v\u0259 s\u0259hvl\u0259r ba\u011f\u0131\u015flanmaz f\u0259sadlara g\u0259tirib \u00e7\u0131xarda bil\u0259r. Milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259rt m\u00f6vqeyin s\u0259rgil\u0259nm\u0259si lab\u00fcdd\u00fcr v\u0259 he\u00e7 bir psevdodemokratik \u015f\u00fcar bu m\u00f6vqeyin n\u00fcmayi\u015fin\u0259 mane ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Harada bir \u015f\u00fcbh\u0259 v\u0259 ya t\u0259xribat varsa, oradan m\u00fctl\u0259q olaraq h\u0259r-hans\u0131 bir partiyan\u0131n ad\u0131 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Harada siyasi qalmaqal ya\u015fan\u0131rsa, orada da hans\u0131sa partiyan\u0131n ad\u0131 \u00e7\u0259kilirdi. Bu d\u00f6vrl\u0259ri ham\u0131m\u0131z \u00e7ox yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131r\u0131q. \u0130ndi a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259lli olur ki, niy\u0259 b\u0259zil\u0259ri partiyalarla ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan islahatlar\u0131 aqressiv \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259bul edirl\u0259r. Onlar\u0131n aqressivliyi \u0259slind\u0259 islahatlara qar\u015f\u0131 deyil, c\u0259miyy\u0259timizd\u0259 ya\u015fanan h\u0259mr\u0259ylik m\u00fchitin\u0259 qar\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan islahatlar siyasi sistemin immunitetini art\u0131r\u0131r v\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n reall\u0131qlara effektiv adaptasiyan\u0131 t\u0259min edir. Siyasi partiyalar m\u00fcxt\u0259lif siyasi prosesl\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayanan t\u0259sisatd\u0131r, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 partiyalar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u00f6n\u0259mli komponentl\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin m\u0259rk\u0259zind\u0259 xalq\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 olan potensiallar\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131 ideyas\u0131 dayan\u0131b. Dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf namin\u0259 partiyalar c\u0259miyy\u0259tin inteqrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n i\u015fl\u0259k mexanizmdir. Partiyalar eyni zamanda, siyas\u0259td\u0259 fikir m\u00fcxt\u0259lifliyi v\u0259 siyasi pl\u00fcralizmi t\u0259min ed\u0259n i\u015fl\u0259k mexanizmdir. C\u0259miyy\u0259tin mobilliyini t\u0259min ed\u0259n siyasi partiyalar d\u00f6vl\u0259tin beyn\u0259lxalq r\u0259qab\u0259t\u0259d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Odur ki, siyasi dialoq bilavasit\u0259 demokratik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin ruhunu \u0259ks etdir\u0259n sosial-siyasi t\u0259zah\u00fcrd\u00fcr. Siyas\u0259ti \u0259l\u00e7atan ed\u0259n dialoq m\u00fchiti d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi sa\u011flam r\u0259qab\u0259t\u0259 \u00e7evirir v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 olan b\u00fct\u00fcn potensial\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r edir. \u018fld\u0259 olunmu\u015f tarixi nailiyy\u0259tl\u0259ri qorumaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin rifah\u0131 namin\u0259 u\u011furlar\u0131n daha da inki\u015faf etdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn apar\u0131lan dialoq art\u0131q sosial sifari\u015f\u0259 \u00e7evrilib. C\u0259miyy\u0259td\u0259 ixtilaf v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 toxumlar\u0131n\u0131n s\u0259pilm\u0259sin\u0259 son qoyulmal\u0131, buna xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259r is\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259n amputasiya olunmal\u0131d\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin birliyini qoruyan sa\u011flam siyasi partiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r vacibdirs\u0259, yaln\u0131z maniakal siyasi ambisiyalar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olanlar\u0131n siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n k\u0259nar qalmas\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir. Demokratik \u015f\u00fcarlar v\u0259 demaqogiya onlar\u0131n \u0259sl t\u0259yinat v\u0259 niyy\u0259tl\u0259rini gizl\u0259d\u0259 bilm\u0259z. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, b\u00fct\u00fcn t\u0259zyiq v\u0259 t\u0259hdidl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda qalib g\u0259lmi\u015f Az\u0259rbaycan xalq\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259rin \u0259lind\u0259 al\u0259t kimi istifad\u0259 olunan t\u0259xribat\u00e7\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri d\u0259 layiq olduqlar\u0131 yer\u0259 otuzduracaq, \u00f6z \u0259traf\u0131nda v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r milli q\u00fcvv\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdir\u0259n siyasi partiyalar is\u0259 indid\u0259n sonra da demokratik t\u0259sisat kimi bu c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>Asif Adil,<br \/>\npolitoloq<\/strong><\/em><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"d-none d-sm-block\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir ictimai v\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteml\u0259rind\u0259 \u201csosial sifari\u015f\u201d olduqca m\u00fch\u00fcm amil hesab olunur. \u201cSosial sifari\u015f\u201d el\u0259 bir t\u0259kzibolunmaz arqumentdir ki, onun konkret bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 yeti\u015fm\u0259si qa\u00e7\u0131lmaz olaraq d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin bu v\u0259 ya dig\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcvafiq korrelyasiyalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ets\u0259k g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, yeti\u015fmi\u015f sosial sifari\u015fin m\u00f6vcudlu\u011fu d\u00f6vl\u0259t aparat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn eyni zamanda m\u00fc\u0259yy\u0259n indikator rolunu oynay\u0131r. Bel\u0259 ki, statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri t\u0259hrif v\u0259 etibars\u0131z elan etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halda c\u0259miyy\u0259td\u0259 konkret m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeti\u015fmi\u015f \u201csosial sifari\u015fi\u201d simulyasiya etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin v\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u201cbahal\u0131\u201d i\u015fdir. \u0130st\u0259nil\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":832857,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/3cfbdf46176216962360569349910921628.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir ictimai v\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sisteml\u0259rind\u0259 \u201csosial sifari\u015f\u201d olduqca m\u00fch\u00fcm amil hesab olunur. \u201cSosial sifari\u015f\u201d el\u0259 bir t\u0259kzibolunmaz arqumentdir ki, onun konkret bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 yeti\u015fm\u0259si qa\u00e7\u0131lmaz olaraq d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin bu v\u0259 ya dig\u0259r istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcvafiq korrelyasiyalar\u0131n apar\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edir. D\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ets\u0259k g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, yeti\u015fmi\u015f sosial sifari\u015fin m\u00f6vcudlu\u011fu d\u00f6vl\u0259t aparat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn eyni&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832856"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=832856"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832856\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":832859,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832856\/revisions\/832859"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/832857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=832856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=832856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=832856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}