{"id":832907,"date":"2025-11-04T06:55:47","date_gmt":"2025-11-04T02:55:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=832907"},"modified":"2025-11-04T06:55:47","modified_gmt":"2025-11-04T02:55:47","slug":"birinci-turkoloji-qurultayin-100-iliyi-tarixin-isiginda-g%c9%99l%c9%99c%c9%99yin-yolunda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=832907","title":{"rendered":"Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 iliyi: Tarixin i\u015f\u0131\u011f\u0131nda, g\u0259l\u0259c\u0259yin yolunda"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>1926-c\u0131 ilin 26 fevral-6 mart tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay XX y\u00fczillikd\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi tarix\u0259 h\u0259kk olunub. S\u00f6z\u00fcged\u0259n bu unikal forumda t\u00fcrkologiyan\u0131n \u0259n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri geni\u015f v\u0259 sistemli m\u00fczakir\u0259 obyektin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n dili, tarixi, etnoqrafiyas\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib q\u0259rarlar q\u0259bul edilmi\u015f, lat\u0131n qrafikas\u0131 \u0259sas\u0131nda vahid \u00fcmumt\u00fcrk \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7ilm\u0259si x\u00fcsusi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cBirinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda qeyd olunur ki, Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n vaxtil\u0259 ir\u0259li s\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir \u00e7ox ideyalar m\u00fcasir \u015f\u0259raitd\u0259 u\u011furla ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2025\/07\/18\/\/-68d37435175284546224808428410813988.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><em><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131\u00a0\u00dclviyy\u0259 H\u0259mz\u0259yeva\u00a0m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201c\u0130ki sahil\u201d\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a0<\/strong><\/em>Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cBirinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131 t\u0259kc\u0259 bir elmi hadis\u0259nin xat\u0131rlad\u0131lmas\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni birliyin\u0259, ortaq m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tin ifad\u0259sidir: \u201cBu s\u0259n\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131n tarix\u0259n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir v\u0259 Bak\u0131n\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni paytaxt kimi rolunu yenid\u0259n aktualla\u015fd\u0131r\u0131r. 1926-c\u0131 ilin fevral-mart aylar\u0131nda Bak\u0131da ke\u00e7irilmi\u015f Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni tarixind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olmu\u015fdur. Qurultayda Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, Qazax\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan, Kr\u0131m, Qafqaz v\u0259 Orta Asiyadan g\u0259lmi\u015f 130-dan art\u0131q alim, dil\u00e7i, tarix\u00e7i, etnoqraf v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas i\u015ftirak etmi\u015fdi. Onlar\u0131n m\u0259qs\u0259di ortaq m\u0259d\u0259ni v\u0259 elmi m\u00fcst\u0259vini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131 qorumaq v\u0259 m\u00fcasir inki\u015faf yollar\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq idi. Bak\u0131 o d\u00f6vrd\u0259 t\u0259kc\u0259 siyasi yox, h\u0259m d\u0259 intellektual m\u0259rk\u0259z\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Qurultay\u0131n burada ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyildi, \u00e7\u00fcnki Az\u0259rbaycan ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, xalq\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni dinamizmi v\u0259 co\u011frafi m\u00f6vqeyi Bak\u0131n\u0131 t\u00fcrkoloji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin t\u0259bii m\u0259kan\u0131na \u00e7evirmi\u015fdi. Qurultayda dil birliyi, \u0259lifba islahat\u0131, etnoqrafiya, folklor, m\u0259d\u0259ni inteqrasiya v\u0259 t\u0259dris m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fczakir\u0259 edilmi\u015f, \u0259r\u0259b qrafikas\u0131ndan lat\u0131n \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7idin vacibliyi vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin deputat\u0131n\u0131n fikrinc\u0259, Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm add\u0131m idi: \u201cQurultayda s\u0259sl\u0259n\u0259n fikirl\u0259r sonrak\u0131 onillikl\u0259rd\u0259 t\u00fcrkoloji elmin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan vermi\u015f, milli kimlik v\u0259 dil \u015f\u00fcurunun formala\u015fmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bu hadis\u0259 eyni zamanda Az\u0259rbaycan\u0131n elmi m\u0259kt\u0259binin v\u0259 ziyal\u0131 potensial\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdi. M\u0259hz Bak\u0131 tribunas\u0131nda t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda elmi-m\u0259d\u0259ni h\u0259mr\u0259ylik ideyas\u0131 do\u011fuldu. Qurultay i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bir \u00e7oxu sonradan repressiyalara m\u0259ruz qalsa da, onlar\u0131n qoydu\u011fu irs milli yadda\u015fdan silinm\u0259di \u2013 bu g\u00fcn h\u0259min irs m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni siyas\u0259tin\u0259 yeni n\u0259f\u0259s verir\u201d.<\/p>\n<p>\u00dc. H\u0259mz\u0259yeva, h\u0259m\u00e7inin vur\u011fulad\u0131 ki, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin imzalad\u0131\u011f\u0131 S\u0259r\u0259ncam tarix\u0259 v\u0259 elmi irs\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 veril\u0259n qiym\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr: \u201cBu s\u0259n\u0259d h\u0259m elmi, h\u0259m d\u0259 ideoloji bax\u0131mdan iki m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259ti \u0259hat\u0259 edir: tarixi yadda\u015f\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259ni-elmi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si. Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi kimi formala\u015fm\u0131\u015f rolu yenid\u0259n vur\u011fulan\u0131r, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda elm, t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259 inteqrasiyan\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f edilir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan t\u0259kc\u0259 iqtisadi v\u0259 siyasi sah\u0259l\u0259rd\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni-elmi m\u00fcst\u0259vid\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n birl\u0259\u015fdirici q\u00fcvv\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131, T\u00dcRKSOY v\u0259 T\u00fcrk Akademiyas\u0131 kimi qurumlarla f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q bu siyas\u0259tin davam\u0131d\u0131r. Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 illiyinin qeyd olunmas\u0131 h\u0259min istiqam\u0259tin m\u0259ntiqi davam\u0131 kimi m\u00fch\u00fcm m\u0259n\u0259vi hadis\u0259dir\u201d.<\/p>\n<p>\u201cBu yubiley T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeni m\u0259d\u0259ni-elmi m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 ke\u00e7idinin simvoludur. XXI \u0259srin reall\u0131qlar\u0131 \u2013 r\u0259q\u0259msal m\u00fchit, elmi informasiya m\u00fcbadil\u0259si v\u0259 ortaq t\u0259hsil proqramlar\u0131 \u2013 t\u00fcrkoloji ideyalar\u0131n praktiki realla\u015fmas\u0131na imkan yarad\u0131r\u201d s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 fikrini davam etdir\u0259n Milli M\u0259clisin deputat\u0131 bildirdi ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin v\u0259 g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n bu prosesd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni potensial\u0131n\u0131n vahid istiqam\u0259td\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas t\u0259minatd\u0131r: \u201cBir \u0259sr \u0259vv\u0259l Bak\u0131da s\u0259sl\u0259nmi\u015f \u201cElmi-m\u0259d\u0259ni birlik\u201d ideyas\u0131 bu g\u00fcn Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu, ke\u00e7mi\u015fin t\u0259cr\u00fcb\u0259sini g\u0259l\u0259c\u0259yin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259ld\u0259n strateji yana\u015fmad\u0131r.<\/p>\n<p>Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n elm\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 v\u0259 birliy\u0259 verdiyi d\u0259y\u0259rin tarixi s\u00fcbutudur. Bu hadis\u0259nin 100 illiyinin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd olunmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n elmi-m\u0259d\u0259ni paytaxt\u0131 kimi daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 is\u0259 bu irsin sad\u0259c\u0259 xat\u0131rlad\u0131lmas\u0131 deyil, onu m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun yenid\u0259n dir\u00e7\u0259ltm\u0259k missiyas\u0131d\u0131r. Bak\u0131 1926-n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 aktuald\u0131r: elm, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 m\u0259n\u0259viyyat\u0131n birl\u0259\u015fdiyi yerd\u0259 T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi formala\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Qvami M\u0259h\u0259bb\u0259to\u011flu, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1926-c\u0131 ilin 26 fevral-6 mart tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay XX y\u00fczillikd\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi tarix\u0259 h\u0259kk olunub. S\u00f6z\u00fcged\u0259n bu unikal forumda t\u00fcrkologiyan\u0131n \u0259n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri geni\u015f v\u0259 sistemli m\u00fczakir\u0259 obyektin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n dili, tarixi, etnoqrafiyas\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib q\u0259rarlar q\u0259bul edilmi\u015f, lat\u0131n qrafikas\u0131 \u0259sas\u0131nda vahid \u00fcmumt\u00fcrk \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7ilm\u0259si x\u00fcsusi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cBirinci T\u00fcrkoloji Qurultay\u0131n 100 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalay\u0131b. S\u0259r\u0259ncamda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":832908,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/02a3c7fb176217778092948246910705118.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"1926-c\u0131 ilin 26 fevral-6 mart tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f Birinci T\u00fcrkoloji Qurultay XX y\u00fczillikd\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri kimi tarix\u0259 h\u0259kk olunub. S\u00f6z\u00fcged\u0259n bu unikal forumda t\u00fcrkologiyan\u0131n \u0259n aktual m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri geni\u015f v\u0259 sistemli m\u00fczakir\u0259 obyektin\u0259 \u00e7evrilmi\u015f, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n dili, tarixi, etnoqrafiyas\u0131, \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin g\u0259l\u0259c\u0259yi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832907"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=832907"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832907\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":832909,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/832907\/revisions\/832909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/832908"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=832907"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=832907"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=832907"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}