{"id":833013,"date":"2025-11-05T06:55:00","date_gmt":"2025-11-05T02:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=833013"},"modified":"2025-11-05T06:55:00","modified_gmt":"2025-11-05T02:55:00","slug":"goyc%c9%99-sevan-oldu-basarkec%c9%99r-vardenis-q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycanda-tarix-nec%c9%99-d%c9%99yisdirildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=833013","title":{"rendered":"G\u00f6y\u00e7\u0259 Sevan oldu, Basarke\u00e7\u0259r Vardenis \u2013 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda tarix nec\u0259 d\u0259yi\u015fdirildi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 80 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z elm ictimaiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi mesaj idi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 tarix, yadda\u015f v\u0259 milli kimlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunaraq bir daha xat\u0131rlatd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin tarixi \u0259srl\u0259r boyu t\u0259hrif olunub, saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, lakin art\u0131q bu t\u0259bli\u011fata qar\u015f\u0131 milli h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rmaq zaman\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><em>Prezident \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirdi:\u201cBizim z\u0259ngin tariximiz \u0259fsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan v\u0259 erm\u0259ni diasporu t\u0259r\u0259find\u0259n uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u0259hrif edilmi\u015fdir v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan t\u0259bli\u011fat bu g\u00fcn d\u0259 dayanm\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bunun qaba\u011f\u0131na biz \u00f6z h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi qoymal\u0131y\u0131q&#8230; T\u0259kc\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259rc edilmi\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259r\u0259 baxmaq kifay\u0259tdir \u2013 indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 toponiml\u0259rin m\u00fctl\u0259q \u0259ks\u0259riyy\u0259ti Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir. O x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 Sevan g\u00f6l\u00fc adl\u0131 g\u00f6l yoxdur. O, G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fcd\u00fcr\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r t\u0259sad\u00fcfi deyil. \u00c7\u00fcnki Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan (indiki Erm\u0259nistan \u0259razisi) tarix\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, qurub-yaratd\u0131\u011f\u0131, adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 torpaqlard\u0131r. Lakin bu torpaqlar \u00fcz\u0259rind\u0259 son iki \u0259srd\u0259 apar\u0131lan siyas\u0259t bir mill\u0259tin yadda\u015f\u0131n\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259n silm\u0259k c\u0259hdi idi.<\/p>\n<p>XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00e7ar Rusiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n Qafqaza k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u0259n erm\u0259nil\u0259r t\u0259dric\u0259n yerli \u0259halini s\u0131x\u0131\u015fd\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, onlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0259ndl\u0259rin, da\u011flar\u0131n, g\u00f6ll\u0259rin, \u00e7aylar\u0131n adlar\u0131n\u0131 da d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Bu proses daha sonra Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 r\u0259smi xarakter ald\u0131. Tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, 1935-ci ild\u0259n etibar\u0259n Erm\u0259nistanda Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li adlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 ard\u0131c\u0131l q\u0259rarlar q\u0259bul olunub. 1935\u20131991-ci ill\u0259r aras\u0131nda t\u0259xmin\u0259n 700-d\u0259n \u00e7ox k\u0259nd, q\u0259s\u0259b\u0259, da\u011f, \u00e7ay v\u0259 g\u00f6l\u00fcn ad\u0131 d\u0259yi\u015fdirilib.<\/p>\n<p>Bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r s\u0131ras\u0131nda: G\u00f6y\u00e7\u0259 g\u00f6l\u00fc \u2013 Sevan g\u00f6l\u00fc, Q\u0259m\u0259rli \u2013 Artashat, Z\u0259ngibasar \u2013 Masis, D\u0259r\u0259l\u0259y\u0259z \u2013 Vayots Dzor, Basarke\u00e7\u0259r \u2013 Vardenis, Uluxanl\u0131 \u2013 Metsamor, A\u011fbaba \u2013 Ashotsk, Abaran \u2013 Aparan, G\u00fcmr\u00fc \u2013 Leninakan, sonra Gyumri, K\u0259v\u0259r \u2013 Gavar, Zod \u2013 Sotk kimi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<br \/>\nBu, sad\u0259c\u0259 co\u011frafi adlar\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si deyildi \u2013 bu, tarix\u0259, kimliy\u0259, m\u0259d\u0259ni irs\u0259 qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f ideoloji h\u00fccum idi. Ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirdiyin torpa\u011f\u0131 yadla\u015fd\u0131rmaq, xalq\u0131n k\u00f6kl\u0259rini k\u0259sm\u0259k dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/%C5%9E%C9%99han%C9%99\/173231.jpg\" alt=\"173231.jpg (23 KB)\" width=\"700\" height=\"394\" \/><\/p>\n<p>Toponiml\u0259rin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, az\u0259rbaycanl\u0131 \u0259halinin Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan deportasiyas\u0131 il\u0259 tamamland\u0131. 1948\u20131953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 v\u0259 1988\u20131990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 do\u011fma yurdlar\u0131ndan did\u0259rgin sal\u0131nd\u0131. Onlar\u0131n k\u0259ndl\u0259ri bo\u015fald\u0131, evl\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131, q\u0259biristanl\u0131qlar bel\u0259 m\u0259hv edildi.<\/p>\n<p>Bu prosesd\u0259 m\u0259qs\u0259d a\u00e7\u0131q idi \u2013 h\u0259m fiziki, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan izl\u0259rini silm\u0259k. Amma yadda\u015fdan silm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan deportasiya olunmu\u015f h\u0259r bir ail\u0259 yadda\u015f\u0131nda do\u011fuldu\u011fu k\u0259ndin ad\u0131n\u0131, da\u011f\u0131n\u0131, bula\u011f\u0131n\u0131, m\u0259scidini bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r qoruyub. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn Basarke\u00e7\u0259r he\u00e7 vaxt Vardenis, G\u00f6y\u00e7\u0259 he\u00e7 vaxt Sevan olmay\u0131b.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda x\u00fcsusi olaraq Az\u0259rbaycan aliml\u0259rin\u0259, tarix\u00e7il\u0259rin\u0259 v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara m\u00fcraci\u0259t etdi ki, bu istiqam\u0259td\u0259 daha \u00e7ox \u0259s\u0259rl\u0259r yaz\u0131lmal\u0131, faktlar s\u0259n\u0259dl\u0259rl\u0259 s\u00fcbut edilm\u0259lidir :\u201cH\u0259m elmi \u0259s\u0259rl\u0259r, h\u0259m s\u0259rgil\u0259r, h\u0259m tarixi x\u0259rit\u0259l\u0259rin d\u0259rc edilm\u0259si. \u00c7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn x\u0259rit\u0259l\u0259rin\u0259 baxmaq kifay\u0259tdir ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, bu torpaqlar\u0131n kim\u0259 m\u0259xsus oldu\u011funu. Biz bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri d\u00fcnyaya g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik\u201d. Bu, h\u0259m elmi, h\u0259m milli, h\u0259m d\u0259 siyasi v\u0259zif\u0259dir. \u00c7\u00fcnki toponiml\u0259r yaln\u0131z ad deyil \u2013 xalq\u0131n ruhudur. H\u0259r da\u011f\u0131n, h\u0259r \u00e7ay\u0131n, h\u0259r k\u0259ndin ad\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n bu torpaqlara k\u00f6kl\u0259nmi\u015f minillik tarixinin izidir.<\/p>\n<p>Prezidentin \u201cbiz o torpaqlara tanklarla yox, avtomobill\u0259rl\u0259 qay\u0131daca\u011f\u0131q\u201d fikri h\u0259m d\u0259rin m\u0259n\u0259vi, h\u0259m d\u0259 strateji m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r. Bu qay\u0131d\u0131\u015f yaln\u0131z co\u011frafiyaya deyil, tarixi yadda\u015fa, milli kimliy\u0259, m\u0259n\u0259vi irs\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/%C5%9E%C9%99han%C9%99\/1672035249_1672033801611048624_1200x630.png\" alt=\"1672035249_1672033801611048624_1200x630.png (457 KB)\" width=\"700\" height=\"478\" \/><\/p>\n<p>Erm\u0259nistan ill\u0259rl\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan adlar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirdi, amma o adlar bu xalq\u0131n yadda\u015f\u0131ndan silinm\u0259di. Onlar n\u0259 q\u0259d\u0259r \u201cSevan\u201d dedil\u0259rs\u0259, G\u00f6y\u00e7\u0259 yen\u0259 d\u0259 \u00f6z ad\u0131n\u0131 dal\u011falar\u0131n\u0131n alt\u0131nda qorudu. \u201cMasis\u201d dedikl\u0259ri da\u011f h\u0259l\u0259 d\u0259 Z\u0259ngibasar\u0131n, Uluxanl\u0131n\u0131n da\u011flar\u0131 kimi s\u0259sl\u0259nir.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan bir co\u011frafiya yox, bir xatir\u0259 x\u0259rit\u0259sidir \u2013 silinmi\u015f adlar\u0131n, da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f yurdlar\u0131n, amma \u00f6lm\u0259y\u0259n yadda\u015f\u0131n x\u0259rit\u0259si. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti o yadda\u015f\u0131 b\u0259rpa edir, o adlar\u0131 tarix\u0259 qaytar\u0131r. \u00c7\u00fcnki tarix saxtala\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r, amma h\u0259qiq\u0259t he\u00e7 vaxt \u00f6lm\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u015eahan\u0259 R\u0259himli<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 80 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z elm ictimaiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi mesaj idi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 tarix, yadda\u015f v\u0259 milli kimlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunaraq bir daha xat\u0131rlatd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin tarixi \u0259srl\u0259r boyu t\u0259hrif olunub, saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, lakin art\u0131q bu t\u0259bli\u011fata qar\u015f\u0131 milli h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rmaq zaman\u0131d\u0131r. Prezident \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda bildirdi:\u201cBizim z\u0259ngin tariximiz \u0259fsuslar olsun ki, Erm\u0259nistan v\u0259 erm\u0259ni diasporu t\u0259r\u0259find\u0259n uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 t\u0259hrif edilmi\u015fdir v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 biz\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan t\u0259bli\u011fat bu g\u00fcn d\u0259 dayanm\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bunun&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":833014,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3.png",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3.png",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3.png",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3-635x365.png",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3-840x483.png",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3.png",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3.png",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/f5e45db93b7438b0fe2c2b53ae7157c3.png",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n 80 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z elm ictimaiyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi mesaj idi. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 tarix, yadda\u015f v\u0259 milli kimlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 toxunaraq bir daha xat\u0131rlatd\u0131 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259ngin tarixi \u0259srl\u0259r boyu t\u0259hrif olunub, saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, lakin art\u0131q bu t\u0259bli\u011fata qar\u015f\u0131 milli h\u0259qiq\u0259tl\u0259rimizi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/833013"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=833013"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/833013\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":833016,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/833013\/revisions\/833016"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/833014"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=833013"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=833013"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=833013"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}