{"id":834565,"date":"2025-11-17T06:46:51","date_gmt":"2025-11-17T02:46:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=834565"},"modified":"2025-11-17T06:46:51","modified_gmt":"2025-11-17T02:46:51","slug":"bolg%c9%99l%c9%99rd%c9%99-ekoloji-tarazligin-qorunmasinin-elmi-%c9%99saslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=834565","title":{"rendered":"B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n elmi \u0259saslar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ekoloji tarazl\u0131q biosferin normal f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259m\u0259l prinsipidir v\u0259 bu tarazl\u0131\u011f\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259r bir b\u00f6lg\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqlimi, torpaq qurulu\u015fu, su ehtiyatlar\u0131, flora v\u0259 faunas\u0131, h\u0259m\u00e7inin antropogen t\u0259sirl\u0259rin intensivlik s\u0259viyy\u0259si il\u0259 f\u0259rql\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 yaln\u0131z \u00fcmumi ekoloji prinsipl\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 regional x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Son onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 urbanizasiya, s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n artmas\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n intensivl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 t\u0259bii resurslardan qeyri-sabit istifad\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin ekoloji y\u00fck\u00fcn\u00fc xeyli art\u0131rm\u0131\u015f, t\u0259bii sisteml\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcb\u0259rpa imkanlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Bu is\u0259 ekosisteml\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k t\u0259bii balans\u0131n pozulmas\u0131 kimi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Ekoloji tarazl\u0131q ekosistem daxilind\u0259 madd\u0259 v\u0259 enerji d\u00f6vran\u0131n\u0131n harmoniya \u015f\u0259klind\u0259 davam etm\u0259si il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. T\u0259bii m\u00fchitin biotik v\u0259 abiotik elementl\u0259ri (hava, su, torpaq, bitki v\u0259 heyvan populyasiyalar\u0131) aras\u0131nda olan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259r pozulduqda ekosisteml\u0259rd\u0259 destabilizasiya ba\u015f verir. Bu proses torpa\u011f\u0131n m\u00fcnbitliyinin azalmas\u0131, su resurslar\u0131n\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, biom\u00fcxt\u0259lifliyin m\u0259hdudla\u015fmas\u0131, hava keyfiyy\u0259tinin pisl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin yaranmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Regionlarda apar\u0131lan t\u0259dqiqatlar g\u00f6st\u0259rir ki, antropogen t\u0259sirl\u0259r t\u0259bii sisteml\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcb\u0259rpa h\u0259ddind\u0259n art\u0131q olduqda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n b\u0259rpas\u0131 onillikl\u0259r t\u0259l\u0259b edir v\u0259 b\u0259z\u0259n bu b\u0259rpa prosesi tam m\u00fcmk\u00fcn olmur.<\/p>\n<p>Biom\u00fcxt\u0259liflik ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259n biridir. N\u00f6vl\u0259rin, genetik m\u0259lumat\u0131n v\u0259 ekosisteml\u0259raras\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259rin z\u0259nginliyi t\u0259bii sisteml\u0259rin stress amill\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir. Ekosisteml\u0259rin funksional sabitliyi bilavasit\u0259 biom\u00fcxt\u0259lifliyin s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn regionlarda flora v\u0259 faunan\u0131n qorunmas\u0131 \u0259n vacib ekoloji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu bax\u0131mdan me\u015f\u0259l\u0259rin, \u00e7ayq\u0131ra\u011f\u0131 ekosisteml\u0259rin, su-bataql\u0131q sah\u0259l\u0259rinin qorunmas\u0131, nadir v\u0259 endemik n\u00f6vl\u0259rin m\u00fchafiz\u0259si v\u0259 t\u0259bii land\u015faft\u0131n b\u0259rpas\u0131 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. Biom\u00fcxt\u0259lifliyin azalmas\u0131 trofik z\u0259ncirl\u0259rin s\u0131radan \u00e7\u0131xmas\u0131na, enerji ax\u0131n\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 ekosistem xidm\u0259tl\u0259rinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu xidm\u0259tl\u0259r\u0259 torpa\u011f\u0131n m\u00fcnbitliyinin qorunmas\u0131, suyun t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, karbonun udulmas\u0131, iqlimin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si v\u0259 dig\u0259r h\u0259yati prosesl\u0259r daxildir.<\/p>\n<p>Regionlarda su ehtiyatlar\u0131 da ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas elementidir. Su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, \u00e7ay ax\u0131nlar\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si, yeralt\u0131 sular\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istismar\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131ndan g\u0259l\u0259n kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin ax\u0131n\u0131 su ekosisteml\u0259rind\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yarad\u0131r. Su m\u00fchitinin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si h\u0259m bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyi azald\u0131r, h\u0259m d\u0259 insan istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yararl\u0131 su ehtiyatlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 su resurslar\u0131n\u0131n monitorinqi, \u00e7irkab sular\u0131n t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, suvarma sisteml\u0259rinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 su h\u00f6vz\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 regionlar\u0131n ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn vacib \u015f\u0259rtl\u0259rdir.<\/p>\n<p>Torpaq resurslar\u0131 da ekoloji tarazl\u0131qda strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Eroziya, \u015foranla\u015fma, kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259, a\u011f\u0131r metallar\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 torpa\u011f\u0131n bioloji f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 azald\u0131r. Torpa\u011f\u0131n deqradasiyas\u0131 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131na, su balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na, land\u015faft\u0131n d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 ekosisteml\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 davaml\u0131 pozuntulara yol a\u00e7\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 torpaqlar\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn elmi \u0259sasl\u0131 \u0259kin sistemi, me\u015f\u0259 zolaqlar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131, torpa\u011f\u0131n bioloji f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rin normativ \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259tbiqi vacibdir.<\/p>\n<p>Atmosfer havas\u0131n\u0131n m\u00fchafiz\u0259si b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. S\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n, n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n v\u0259 m\u0259i\u015f\u0259t tullant\u0131lar\u0131n\u0131n yand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan \u00e7\u0131xan z\u0259r\u0259rli qazlar havan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r yarad\u0131r. Z\u0259r\u0259rli qazlar v\u0259 toz hiss\u0259cikl\u0259ri bitkil\u0259rd\u0259 fotosintez prosesini z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k, torpaq v\u0259 su sisteml\u0259rin\u0259 dolay\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Atmosferin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si h\u0259m\u00e7inin iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u0259sas faktorlardan biridir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 emissiyalar\u0131n azald\u0131lmas\u0131, b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7idin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si, ekoloji standartlar\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 n\u0259qliyyatda ya\u015f\u0131l texnologiyalar\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si z\u0259ruridir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin ekoloji v\u0259ziyy\u0259ti t\u0259bii-co\u011frafi m\u00fcxt\u0259liflik v\u0259 antropogen t\u0259sirl\u0259rin g\u00fcc\u00fc il\u0259 f\u0259rql\u0259nir. Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131nda torpaqlar\u0131n neftl\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, atmosfer emissiyalar\u0131 v\u0259 su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131; \u015eirvan v\u0259 Mu\u011fanda \u015foranla\u015fma v\u0259 suvarma sisteml\u0259rind\u0259n yaranan probleml\u0259r; Quba-Xa\u00e7maz v\u0259 L\u0259nk\u0259randa me\u015f\u0259 q\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 v\u0259 \u00e7aylar\u0131n \u00e7irkl\u0259nm\u0259si; Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda m\u00fcharib\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 land\u015faft\u0131n deqradasiyas\u0131 v\u0259 torpaqlar\u0131n minalarla \u00e7irkl\u0259nm\u0259si ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259n amill\u0259rdir. Bu b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ekosisteml\u0259rin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kompleks elmi proqramlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir ekoloji monitorinq sisteml\u0259ri \u2013 peyk m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri, GIS x\u0259rit\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259, dronlarla land\u015faft analizi, su v\u0259 torpaq \u00fc\u00e7\u00fcn biomarker texnologiyalar\u0131, atmosferin real vaxt izl\u0259nm\u0259si \u2013 ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin daha d\u0259qiq qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131r. Ekosisteml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck veril\u0259nl\u0259rin analizi regional riskl\u0259rin proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 idar\u0259etm\u0259 q\u0259rarlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Davaml\u0131 inki\u015faf prinsipl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf yaln\u0131z t\u0259bii resurslar\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u00fcmk\u00fcn ola bil\u0259r. Ekoloji siyas\u0259t regional inki\u015faf strategiyalar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259si olmal\u0131d\u0131r. Ya\u015f\u0131l enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7id, tullant\u0131s\u0131z istehsal texnologiyalar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 maarifl\u0259ndirici f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin istifad\u0259sinin normativ \u0259saslarla t\u0259nziml\u0259nm\u0259si ekoloji sabitliyin qorunmas\u0131n\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 olaraq, b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 t\u0259kc\u0259 ekoloji m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 sosial, iqtisadi v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan kompleks bir prosesdir. Ekosisteml\u0259rin sabitliyi v\u0259 t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 insan f\u0259aliyy\u0259tinin b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 ekoloji m\u0259suliyy\u0259tin art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir. T\u0259bi\u0259tin b\u0259rpa potensial\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edilm\u0259si, biom\u00fcxt\u0259lifliyin qorunmas\u0131, su v\u0259 torpaq resurslar\u0131n\u0131n m\u00fchafiz\u0259si, atmosferin \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 elmi \u0259saslarla idar\u0259etm\u0259 regionlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259ridir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 prioritet olmal\u0131, ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n pozulmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r ciddi n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><em><strong>N\u0259rgiz Aslanova,<br \/>\nYAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n S.\u018f.\u015eirvani 122 \u00fcnvan\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ekoloji tarazl\u0131q biosferin normal f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259m\u0259l prinsipidir v\u0259 bu tarazl\u0131\u011f\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259r bir b\u00f6lg\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqlimi, torpaq qurulu\u015fu, su ehtiyatlar\u0131, flora v\u0259 faunas\u0131, h\u0259m\u00e7inin antropogen t\u0259sirl\u0259rin intensivlik s\u0259viyy\u0259si il\u0259 f\u0259rql\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 yaln\u0131z \u00fcmumi ekoloji prinsipl\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 regional x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Son onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 urbanizasiya, s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n artmas\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n intensivl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 t\u0259bii resurslardan qeyri-sabit istifad\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rin ekoloji y\u00fck\u00fcn\u00fc xeyli art\u0131rm\u0131\u015f, t\u0259bii sisteml\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u00fcb\u0259rpa imkanlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. Bu is\u0259 ekosisteml\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259d\u0259r\u0259k t\u0259bii balans\u0131n pozulmas\u0131 kimi ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":834566,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/fbdd9521173191604781539050010313102.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Ekoloji tarazl\u0131q biosferin normal f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259m\u0259l prinsipidir v\u0259 bu tarazl\u0131\u011f\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. H\u0259r bir b\u00f6lg\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn iqlimi, torpaq qurulu\u015fu, su ehtiyatlar\u0131, flora v\u0259 faunas\u0131, h\u0259m\u00e7inin antropogen t\u0259sirl\u0259rin intensivlik s\u0259viyy\u0259si il\u0259 f\u0259rql\u0259ndiyi \u00fc\u00e7\u00fcn ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 yaln\u0131z \u00fcmumi ekoloji prinsipl\u0259r\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 regional x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanmal\u0131d\u0131r. Son onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834565"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=834565"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834565\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":834567,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834565\/revisions\/834567"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/834566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=834565"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=834565"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=834565"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}