{"id":834805,"date":"2025-11-20T06:43:45","date_gmt":"2025-11-20T02:43:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=834805"},"modified":"2025-11-20T06:43:45","modified_gmt":"2025-11-20T02:43:45","slug":"coxvektorlu-enerji-diplomatiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=834805","title":{"rendered":"\u00c7oxvektorlu enerji diplomatiyas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u00fcasir energetika sisteminin transformasiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Bak\u0131 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259 bil\u0259n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00f6n\u0259mli m\u00f6vqeyini qoruyur<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan uzun ill\u0259r neft bumu il\u0259 b\u00f6y\u00fck bir co\u011frafiyan\u0131n enerji simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, X\u0259z\u0259r regionunda yeni bir c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131b, b\u00f6lg\u0259d\u0259 enerji tranzitl\u0259rinin format\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum layih\u0259l\u0259rini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 icra ed\u0259r\u0259k neft strategiyas\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirib. Son ill\u0259rd\u0259 is\u0259 enerjinin yeni \u015fax\u0259si olan t\u0259bii qaz n\u0259qli il\u0259 yeni t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fc ad\u0131n\u0131 qazan\u0131b. T\u0259r\u0259fda\u015flarla birg\u0259 C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri, TANAP, TAP kimi k\u0259m\u0259rl\u0259ri realla\u015fd\u0131ran Az\u0259rbaycan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin b\u00f6y\u00fck bir enerji d\u0259hlizini yarad\u0131b. Son be\u015f ild\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n qaz t\u0259minat\u0131nda koalisiyan\u0131n apar\u0131c\u0131 \u00fczvl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan 12 \u00f6lk\u0259y\u0259 qaz ixrac edir ki, bunlardan 8-i Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fcks\u0259k etimad v\u0259 m\u00f6hk\u0259m t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, Avropa Komissiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f v\u0259 Pan-Avropa enerji t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 kimi tan\u0131y\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n qaz hasilat\u0131 artd\u0131qca bu s\u0131ra geni\u015fl\u0259nir v\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndiril\u0259n interkonnektorlar vasit\u0259sil\u0259 dig\u0259r Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri d\u0259 Az\u0259rbaycan qaz\u0131 il\u0259 t\u0259min olunacaq. Eyni zamanda, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi b\u00f6y\u00fck u\u011fur hekay\u0259si olmaqla, layh\u0259nin arxitekturas\u0131 da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir, qaz boru k\u0259m\u0259ri sisteminin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 davaml\u0131 birg\u0259 s\u0259yl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. 3500 kilometrlik inteqrasiya edilmi\u015f boru k\u0259m\u0259ri sistemi bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas arteriya oldu\u011fundan Avropan\u0131n n\u0259h\u0259ng s\u0259rmay\u0259\u00e7il\u0259ri, maliyy\u0259 institutlar\u0131 da C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycanla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirl\u0259r. Bunu d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n geosiyasi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r d\u0259 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan n\u0259h\u0259ng hasilat v\u0259 n\u0259qletm\u0259 layih\u0259l\u0259rini icra ed\u0259r\u0259k C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si prosesind\u0259 yeni h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n edib. Qaz hasilat\u0131nda \u0259sas m\u0259nb\u0259 olan \u201c\u015eahd\u0259niz -2\u201d layih\u0259si \u00fczr\u0259 hasilat h\u0259r il art\u0131r v\u0259 t\u0259kc\u0259 bu m\u0259nb\u0259d\u0259n haz\u0131rda illik 16 milyard m3 qaz istehsal edilir. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201din \u0259lav\u0259 ehtiyatlar\u0131ndan ba\u015fqa X\u0259z\u0259rd\u0259 k\u0259\u015ff edilmi\u015f \u201cAb\u015feron\u201d v\u0259 \u201c\u00dcmid\u201d yataqlar\u0131, \u201cAz\u0259ri-\u00c7\u0131raq-G\u00fcn\u0259\u015fli\u201d yataqlar blokundak\u0131 d\u0259rin qaz ehtiyatlar\u0131, olduqca perspektivli \u201c\u015e\u0259f\u0259q-Asiman\u201d, \u201cBab\u0259k\u201d, \u201cZ\u0259f\u0259r-M\u0259\u015f\u0259l\u201c v\u0259 ba\u015fqa strukturlar da \u00f6lk\u0259mizin potensial\u0131n\u0131n artmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq. N\u0259tic\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Avropaya qaz n\u0259qli daha da artacaq. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259 m\u00f6vcud yataqlar \u00fczr\u0259 ehtiyatlar\u0131n h\u0259cmi 2,6 trilyon kubmetr t\u0259\u015fkil ets\u0259 d\u0259, yeni k\u0259\u015ff edilmi\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan ehtiyatlar potensial\u0131m\u0131z\u0131 daha da art\u0131racaq. Bu is\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n istehsal v\u0259 n\u0259ql z\u0259ncirini daha da geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda illik 25 milyard kubmetr qaz n\u0259ql ed\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n yax\u0131n 5 il \u0259rzind\u0259 hasilat\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 20 faiz art\u0131raraq ixrac\u0131n h\u0259cmini 30-31 milyard kubmetr\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7atd\u0131rmas\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. H\u0259min qaz\u0131n 20 milyard kubmetrinin Avropaya n\u0259qli n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu nikbin proqnozlar Qaz \u0130xrac Ed\u0259n \u00d6lk\u0259l\u0259rin Forumunun (GECF) hesabat\u0131nda da \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. H\u0259min pronozlara \u0259sas\u0259n, Avropan\u0131n etibarl\u0131 v\u0259 uzun\u00f6m\u00fcrl\u00fc qaz t\u0259minat\u0131 strategiyas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n rolu daha da artacaq v\u0259 2025-2027-ci ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin qaz istehsal\u0131 v\u0259 n\u0259qli 40 faiz \u00e7oxalacaq. N\u0259tic\u0259d\u0259 Avropaya qaz n\u0259ql ed\u0259n TAP k\u0259m\u0259rinin illik g\u00fcc\u00fc 20 milyard kubmetri d\u0259 \u00f6tm\u00fc\u015f olacaq. H\u0259m\u00e7inin, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji resurslar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, dig\u0259r X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u0259 yanacaq ehtiyatlar\u0131n\u0131n c\u0259lb olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Haz\u0131rda A\u0130-nin enerji m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti il\u0259 dig\u0259r t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin &#8211; T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan v\u0259 Qazax\u0131stanla yanaca\u011f\u0131n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr\u00fclm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 aktiv dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131lmaqdad\u0131r. Bu is\u0259 C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin daha da geni\u015fl\u0259nm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Neft v\u0259 qaz t\u0259dar\u00fckl\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji resurslar\u0131ndan faydalanan Avropa b\u0259rpaolunan enerjinin n\u0259qlind\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 bel ba\u011flay\u0131r. \u00d6lk\u0259miz \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d sah\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck potensiala malikdir. Xarici investorlara bu sah\u0259d\u0259 qurulmu\u015f u\u011furlu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ya\u015f\u0131l enerji sektoruna b\u00f6y\u00fck s\u0259rmay\u0259 ax\u0131nlar\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoyub. Prezident \u0130lham \u018fliyevin qeyd etdiyi kimi, \u201cBu g\u00fcn G\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 K\u00fcl\u0259k Enerji stansiyalar\u0131na aid s\u0259rmay\u0259darlar\u0131m\u0131zla art\u0131q imzalanm\u0131\u015f m\u00fcqavil\u0259l\u0259r biz\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r alt\u0131 giqavat g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi t\u0259min ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>\u201cYa\u015f\u0131l enerji\u201d g\u00fcnd\u0259liyind\u0259 \u0259n c\u0259lbedici b\u00f6lg\u0259 is\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Qaraba\u011fd\u0131r, Bu b\u00f6lg\u0259d\u0259 art\u0131q 30-dan \u00e7ox ki\u00e7ik su elektrik stansiyas\u0131 istismara verilib v\u0259 maksimum n\u00f6vb\u0259ti be\u015f ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m \u0259lav\u0259 30 ki\u00e7ik su elektrik stansiyas\u0131 il\u0259 500 meqavata \u00e7atd\u0131r\u0131lacaq. Bel\u0259likl\u0259, n\u0259tic\u0259d\u0259 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r 6.5 giqavatl\u0131q enerji potensial\u0131 yaranacaq. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, bir ne\u00e7\u0259 ay \u00f6nc\u0259 Bak\u0131da ba\u015f tutan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 nazirl\u0259rinin 11-ci v\u0259 Ya\u015f\u0131l Enerji M\u0259\u015fv\u0259r\u0259t \u015euras\u0131 nazirl\u0259rinin 3-c\u00fc iclaslar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259ti v\u0259 \u201cEnerso C\u0259bray\u0131l\u201d MMC, \u201cClean Energy Jabrayil\u201d MMC aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f sazi\u015fl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, C\u0259bray\u0131l rayonunda 50 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u201c\u00dcf\u00fcq\u201d G\u00fcn\u0259\u015f Elektrik Stansiyas\u0131 v\u0259 50 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 \u201c\u015e\u0259ms\u201d G\u00fcn\u0259\u015f Elektrik Stansiyas\u0131 in\u015fa olunacaq. Az\u0259rbaycan Energetika Nazirliyi v\u0259 \u201cNobel Energy Limited\u201d \u015firk\u0259ti aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f dig\u0259r sazi\u015f is\u0259 Nax\u00e7\u0131van \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 30 MVt g\u00fcc\u00fcnd\u0259 G\u00fcn\u0259\u015f Elektrik Stansiyas\u0131n\u0131n tikintisini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. N\u0259tic\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131l enerjinin yeni trayektoriyas\u0131 olan i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun ekosisteminin b\u0259rpas\u0131 da nikbin perspektiv v\u0259d edir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy kimi, m\u00fcasir energetika sisteminin transformasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Bak\u0131 m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259 bil\u0259n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00f6n\u0259mli m\u00f6vqeyini qoruyur. \u0130qtisadi \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259r, geosiyasi t\u0259sir v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar Az\u0259rbaycan\u0131n qlobal enerji sisteminin ayr\u0131lmaz hiss\u0259si oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p><strong>Sevinc Azadi, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcasir energetika sisteminin transformasiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Bak\u0131 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259 bil\u0259n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00f6n\u0259mli m\u00f6vqeyini qoruyur Az\u0259rbaycan uzun ill\u0259r neft bumu il\u0259 b\u00f6y\u00fck bir co\u011frafiyan\u0131n enerji simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, X\u0259z\u0259r regionunda yeni bir c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131b, b\u00f6lg\u0259d\u0259 enerji tranzitl\u0259rinin format\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum layih\u0259l\u0259rini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 icra ed\u0259r\u0259k neft strategiyas\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirib. Son ill\u0259rd\u0259 is\u0259 enerjinin yeni \u015fax\u0259si olan t\u0259bii qaz n\u0259qli il\u0259 yeni t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fc ad\u0131n\u0131 qazan\u0131b. T\u0259r\u0259fda\u015flarla birg\u0259 C\u0259nubi Qafqaz Boru K\u0259m\u0259ri, TANAP, TAP kimi k\u0259m\u0259rl\u0259ri realla\u015fd\u0131ran Az\u0259rbaycan C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin b\u00f6y\u00fck bir enerji d\u0259hlizini yarad\u0131b. Son be\u015f ild\u0259 Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n qaz&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":834806,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/6a30e32e16134017022802998431007852.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u00fcasir energetika sisteminin transformasiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Bak\u0131 qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259 bil\u0259n etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f kimi \u00f6n\u0259mli m\u00f6vqeyini qoruyur Az\u0259rbaycan uzun ill\u0259r neft bumu il\u0259 b\u00f6y\u00fck bir co\u011frafiyan\u0131n enerji simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirib, X\u0259z\u0259r regionunda yeni bir c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131b, b\u00f6lg\u0259d\u0259 enerji tranzitl\u0259rinin format\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum layih\u0259l\u0259rini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 icra ed\u0259r\u0259k neft strategiyas\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirib. Son ill\u0259rd\u0259 is\u0259 enerjinin yeni \u015fax\u0259si&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834805"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=834805"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":834808,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/834805\/revisions\/834808"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/834806"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=834805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=834805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=834805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}