{"id":835393,"date":"2025-11-29T10:03:05","date_gmt":"2025-11-29T06:03:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=835393"},"modified":"2025-11-29T10:03:05","modified_gmt":"2025-11-29T06:03:05","slug":"azad-torpaqlarda-yuks%c9%99l%c9%99n-h%c9%99yat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=835393","title":{"rendered":"Azad torpaqlarda y\u00fcks\u0259l\u0259n h\u0259yat"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Yaxud tarixi \u0259dal\u0259tin iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u0259rpas\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, m\u00fcasir standartlara uy\u011fun yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n son onillikl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b, geni\u015fmiqyasl\u0131 v\u0259 strateji layih\u0259dir. D\u00f6vl\u0259tin bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t t\u0259kc\u0259 regionun fiziki infrastrukturunun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, burada s\u00f6z\u00fcn tam m\u0259nas\u0131nda yeni iqtisadi-sosial sistem formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda h\u0259yat\u0131n b\u0259rpas\u0131 sad\u0259c\u0259 tikinti prosesl\u0259ri deyil, h\u0259m d\u0259 iqtisadi d\u00f6vriyy\u0259nin canland\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun t\u0259min edilm\u0259si, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 i\u015f m\u00fchitin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u018fraziy\u0259 qay\u0131dan \u0259halinin dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib amill\u0259rd\u0259n biri m\u0259hz m\u0259\u015f\u011fulluq, y\u0259ni i\u015fl\u0259 t\u0259minatd\u0131r. Qaraba\u011fa k\u00f6\u00e7 ed\u0259n insanlar\u0131n ya\u015faya bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n iqtisadi f\u0259all\u0131\u011f\u0131 t\u0259min edilm\u0259li, g\u0259lir m\u0259nb\u0259l\u0259ri formala\u015fmal\u0131, uzunm\u00fcdd\u0259tli sosial rifah sistemin\u0259 inteqrasiya t\u0259min olunmal\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn regionda apar\u0131lan i\u015fl\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 m\u0259hz bu prinsip dayan\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>\u0130qtisadi canlanman\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259n add\u0131m\u0131: Artan i\u015f imkanlar\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>2025-ci ilin ilk 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f rayonlarda 1700 yeni i\u015f yerinin yarad\u0131lmas\u0131 Qaraba\u011f\u0131n iqtisadi x\u0259rit\u0259sind\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259sidir. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r regionda real iqtisadi h\u0259yat\u0131n formala\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. \u018fg\u0259r 2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 1532 idis\u0259, bir ild\u0259 11 faizlik art\u0131m\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 olunmas\u0131 b\u0259rpa prosesl\u0259rinin yaln\u0131z k\u0259miyy\u0259t deyil, keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan da sabitlik qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Yeni i\u015f yerl\u0259rinin sektorial b\u00f6lg\u00fcs\u00fc d\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Bu yerl\u0259rin bir qismi xidm\u0259t sah\u0259sind\u0259, bir qismi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda, bir hiss\u0259si is\u0259 tikinti v\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259 yaran\u0131r. Bu, region iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259l\u0259 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 olsa bel\u0259, art\u0131q diversifikasiya x\u0259ttin\u0259 uy\u011fun formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, bu sah\u0259l\u0259r insanlar\u0131n h\u0259m d\u0259rhal g\u0259lir \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259, h\u0259m d\u0259 orta v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 ixtisasla\u015fmas\u0131na imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn \u00e7ox yeni i\u015f yerinin Xank\u0259ndi v\u0259 La\u00e7\u0131nda a\u00e7\u0131lmas\u0131 is\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil. Xank\u0259ndinin yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 iqtisadi m\u0259rk\u0259z kimi formala\u015fmas\u0131 d\u00f6vl\u0259t strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas elementl\u0259rind\u0259n biridir. La\u00e7\u0131n is\u0259 h\u0259m co\u011frafi m\u00f6vqeyin\u0259, h\u0259m turizm potensial\u0131na, h\u0259m d\u0259 Erm\u0259nistanla s\u0259rh\u0259d m\u0259nt\u0259q\u0259si kimi da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 strateji y\u00fck\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259ndir.<\/p>\n<p><em><strong>\u0130nfrastrukturun dikt\u0259 etdiyi inki\u015faf tempi<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259kc\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 infrastrukturun tamamlanmas\u0131 il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 regionda 170 yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131n qeydiyyatdan ke\u00e7m\u0259si bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Bundan \u0259lav\u0259, 2805 yeni f\u0259rdi sahibkarl\u0131q subyektinin f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 Qaraba\u011fda v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda sahibkarl\u0131q m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin yenid\u0259n formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu inki\u015fafda \u0259sas rol oynayan amill\u0259rd\u0259n biri n\u0259qliyyat-logistika infrastrukturunun s\u00fcr\u0259tli qurulmas\u0131d\u0131r. Yollar\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si, tunell\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131, hava limanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 v\u0259 enerji t\u0259minat\u0131n\u0131n tam b\u0259rpas\u0131 sahibkarlar\u0131n regiona mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131b. \u00c7\u00fcnki biznes \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n vacib \u015f\u0259rtl\u0259rd\u0259n biri y\u00fck v\u0259 s\u0259rni\u015fin ax\u0131n\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259sidir v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t prosesi y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259 idar\u0259 edir.<\/p>\n<p><em><strong>Ki\u00e7ik ail\u0259 biznesl\u0259rinin rolu v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq modeli<\/strong><\/em><\/p>\n<p>K\u0259ndl\u0259r\u0259, q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 qay\u0131dan \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik biznesl\u0259r h\u0259yat\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131r. Ki\u00e7ik sahibkarl\u0131q h\u0259m iqtisadi azadl\u0131q yarad\u0131r, h\u0259m d\u0259 regionda sosial h\u0259yat\u0131n normalla\u015fmas\u0131na yard\u0131m edir. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qdim edil\u0259n aktivl\u0259r \u201cKi\u00e7ik d\u0259rzi sexi\u201d, \u201cQad\u0131n g\u00f6z\u0259llik salonu\u201d, \u201cPoliqrafiya xidm\u0259tl\u0259ri\u201d, \u201cKombi ustas\u0131 xidm\u0259ti\u201d kimi d\u0259st\u0259k paketl\u0259ri\u00a0 \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi, h\u0259m d\u0259 bazar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131 uzun ill\u0259rdir Az\u0259rbaycanda t\u0259tbiq edilir. Lakin Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda bu model tamamil\u0259 yeni keyfiyy\u0259t qazan\u0131b. \u00c7\u00fcnki burada s\u00f6hb\u0259t t\u0259kc\u0259 iqtisadi al\u0259td\u0259n getmir, bu proqram b\u00f6lg\u0259y\u0259 qay\u0131dan insanlar\u0131n \u00f6z h\u0259yatlar\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131rdan qura bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas mexanizmdir. Bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 600-\u0259 yax\u0131n ail\u0259nin \u00f6z t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 qurmas\u0131, \u0259slind\u0259, regionda sosial ekonomi\u00adkan\u0131n t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><em><strong>M\u0259\u015f\u011fullu\u011fun geni\u015fl\u0259nm\u0259si: Sosial adaptasiyan\u0131n \u0259sas elementi<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f torpaqlarda 5300-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xsin m\u0259\u015f\u011fulluqla t\u0259min edilm\u0259si b\u00f6lg\u0259nin iqtisadi h\u0259yat\u0131nda m\u00fch\u00fcm m\u0259rh\u0259l\u0259dir. Bu r\u0259q\u0259m bir region \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259rici say\u0131l\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nsa ki, h\u0259min insanlar uzun ill\u0259r \u00f6z do\u011fma yurdlar\u0131ndan k\u0259narda ya\u015fay\u0131blar v\u0259 yeni m\u00fchit\u0259 uy\u011funla\u015fma prosesi ke\u00e7irl\u0259r. M\u0259\u015f\u011fulluq bu uy\u011funla\u015fman\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u0259n vacib faktordur. \u00c7\u00fcnki insan yaln\u0131z iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n aktiv olduqda sosial h\u0259yata daha tez inteqrasiya edir.<\/p>\n<p>245 n\u0259f\u0259rin pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na c\u0259lb olunmas\u0131 is\u0259 insan kapital\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 bax\u0131m\u0131ndan z\u0259ruri add\u0131md\u0131r. Bu g\u00fcn Qaraba\u011fda formala\u015fan \u0259m\u0259k bazar\u0131 m\u00fcasir iqtisadiyyat\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun pe\u015f\u0259 sahibl\u0259rini t\u0259l\u0259b edir v\u0259 m\u0259hz bu kurslar h\u0259min bo\u015flu\u011fu doldurur. \u0130\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259rin kurs i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 d\u0259rhal i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259si sistemin funksional oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p><em><strong>Qaraba\u011f Pe\u015f\u0259 Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 M\u0259rk\u0259zinin strateji \u0259h\u0259miyy\u0259ti<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Regionun iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n davaml\u0131 olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn kadr t\u0259minat\u0131 vacibdir. Qaraba\u011f Pe\u015f\u0259 Haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 M\u0259rk\u0259zi d\u0259 m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edir. M\u0259rk\u0259zd\u0259 m\u00f6vcud olan 48 pe\u015f\u0259 istiqam\u0259ti g\u0259l\u0259c\u0259k iqtisadi model\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Burada h\u0259m xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rin\u0259, h\u0259m d\u0259 s\u0259naye v\u0259 istehsal sah\u0259l\u0259rin\u0259 uy\u011fun ixtisaslar haz\u0131rlan\u0131r. Qaynaq\u00e7\u0131dan mebel ustas\u0131na, a\u015fpazdan dizayner\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015f spektr \u0259slind\u0259 b\u00f6lg\u0259nin iqtisadi strukturunun \u00e7ox\u015fax\u0259li olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. M\u0259rk\u0259zin ild\u0259 1200 n\u0259f\u0259r haz\u0131rlaya bilm\u0259si is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 regionun i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si ehtiyac\u0131n\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 qar\u015f\u0131laya bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ild\u0259 buraya c\u0259lb edil\u0259n 600 n\u0259f\u0259rd\u0259n 272-nin m\u0259hz ke\u00e7mi\u015f m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r olmas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 m\u00fch\u00fcmd\u00fcr. Bu, insan kapital\u0131n\u0131n ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 yerli \u0259sasla formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Kursu u\u011furla bitir\u0259nl\u0259rin i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 is\u0259 pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n praktiki n\u0259tic\u0259y\u0259 \u00e7evrildiyini t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p><em><strong>Yeni regional inki\u015faf konsepsiyas\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 b\u0259rpa olunan h\u0259yat 20-ci \u0259srin klassik \u015f\u0259h\u0259rsalma v\u0259 regional inki\u015faf modeli deyil. D\u00f6vl\u0259t burada XXI \u0259srin t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun yeni urbanizasiya konsepsiyas\u0131 t\u0259tbiq edir. \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d, \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d, \u201cYa\u015f\u0131l enerji zonas\u0131\u201d, \u201cKarbon neytral ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri\u201d kimi anlay\u0131\u015flar regionun g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n \u0259sas faktorlard\u0131r. Bu modell\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 enerji istehsal\u0131n\u0131n b\u0259rpaolunan m\u0259nb\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131 t\u0259\u015fkil edir v\u0259 bu yana\u015fma art\u0131q \u00f6lk\u0259nin iqtisadi kursunda prioritet istiqam\u0259t\u0259 \u00e7evrilir. Enerji balans\u0131nda k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 dig\u0259r alternativ m\u0259nb\u0259l\u0259rin pay\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, su ehtiyatlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131ll\u0131 idar\u0259 olunmas\u0131 da davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rti say\u0131l\u0131r. X\u00fcsus\u0259n iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin fonunda su resurslar\u0131n\u0131n r\u0259q\u0259msal monitorinq sisteml\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 izl\u0259nm\u0259si v\u0259 optimal b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qoruma\u011fa imkan verir. Bununla paralel olaraq, n\u0259qliyyat infrastrukturu da ekoloji t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011fun yenil\u0259nir; \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, elektrik n\u0259qliyyat\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 logistika z\u0259ncirinin ya\u015f\u0131l standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bu yana\u015fman\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda t\u0259tbiq olunan r\u0259q\u0259msal n\u0259zar\u0259t mexanizml\u0259ri torpaqdan istifad\u0259nin s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131r\u0131r, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcks\u0259ldir v\u0259 suvarma prosesl\u0259rini daha q\u0259na\u0259tcil edir. \u00dcmumilikd\u0259 is\u0259 xidm\u0259t v\u0259 istehsal sah\u0259l\u0259rinin t\u0259miz texnologiyalar \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qurulmas\u0131, iqtisadiyyat\u0131n b\u00fct\u00fcn seqmentl\u0259rinin ekoloji m\u0259suliyy\u0259t prinsipi \u00fcz\u0259rind\u0259 inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131 adi regionun b\u0259rpas\u0131 deyil, yeni iqtisadi modernl\u0259\u015fm\u0259nin Az\u0259rbaycan modeli kimi formala\u015f\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f XXI \u0259srin \u0259n b\u00f6y\u00fck regional inki\u015faf layih\u0259sidir<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n uzun ill\u0259rd\u0259n sonra \u00f6z torpa\u011f\u0131na d\u00f6nm\u0259si psixoloji, sosial v\u0259 iqtisadi bax\u0131mdan m\u00fcr\u0259kk\u0259b prosesdir. Bu prosesin u\u011furla ke\u00e7m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259 t\u0259minat, sosial xidm\u0259tl\u0259r, s\u0259hiyy\u0259 infrastrukturu, t\u0259hsil ocaqlar\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik mexanizml\u0259ri dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 qurulur. Yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r, poliklinikalar, m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131na yaln\u0131z rahatl\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 sosial sabitlik g\u0259tirir.<\/p>\n<p>M\u0259\u015f\u011fulluq proqramlar\u0131n\u0131n u\u011furu is\u0259 sosial sabitliyin uzunm\u00fcdd\u0259tli olaca\u011f\u0131na siqnald\u0131r. \u018fg\u0259r 600 ail\u0259 art\u0131q \u00f6z biznesini qurubsa, bu, h\u0259m onlar\u0131n b\u00f6lg\u0259y\u0259 tam yerl\u0259\u015fdiyini, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 inamla baxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda ba\u015f ver\u0259nl\u0259r t\u0259kc\u0259 bir regionun yox, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Yeni i\u015f yerl\u0259ri, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, pe\u015f\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131, infrastrukturun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir \u015f\u0259h\u0259rsalma konsepsiyas\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi bu b\u00f6lg\u0259ni yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259n dinamik inki\u015faf m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><em><strong>Nigar Orucova, &#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yaxud tarixi \u0259dal\u0259tin iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u0259rpas\u0131 \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, m\u00fcasir standartlara uy\u011fun yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n son onillikl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b, geni\u015fmiqyasl\u0131 v\u0259 strateji layih\u0259dir. D\u00f6vl\u0259tin bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t t\u0259kc\u0259 regionun fiziki infrastrukturunun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, burada s\u00f6z\u00fcn tam m\u0259nas\u0131nda yeni iqtisadi-sosial sistem formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurda h\u0259yat\u0131n b\u0259rpas\u0131 sad\u0259c\u0259 tikinti prosesl\u0259ri deyil, h\u0259m d\u0259 iqtisadi d\u00f6vriyy\u0259nin canland\u0131r\u0131lmas\u0131, \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun t\u0259min edilm\u0259si, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si v\u0259 b\u00f6lg\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259lbedici ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 i\u015f m\u00fchitin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sidir. \u018fraziy\u0259 qay\u0131dan \u0259halinin dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":835394,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/5d0d5594174801278896905931910742327-1.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Yaxud tarixi \u0259dal\u0259tin iqtisadi m\u00fcst\u0259vid\u0259 b\u0259rpas\u0131 \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131, m\u00fcasir standartlara uy\u011fun yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259skunla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n son onillikl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b, geni\u015fmiqyasl\u0131 v\u0259 strateji layih\u0259dir. D\u00f6vl\u0259tin bu istiqam\u0259td\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t t\u0259kc\u0259 regionun fiziki infrastrukturunun b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r, burada s\u00f6z\u00fcn tam m\u0259nas\u0131nda yeni iqtisadi-sosial sistem formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/835393"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=835393"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/835393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":835395,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/835393\/revisions\/835395"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/835394"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=835393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=835393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=835393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}