{"id":835470,"date":"2025-12-01T06:39:20","date_gmt":"2025-12-01T02:39:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=835470"},"modified":"2025-12-01T06:39:20","modified_gmt":"2025-12-01T02:39:20","slug":"az%c9%99rbaycanda-yeni-qadaga-t%c9%99tbiq-edil%c9%99c%c9%99k-muhum-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=835470","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda yeni qada\u011fa t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259k? &#8211; M\u00fch\u00fcm a\u00e7\u0131qlama"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u00d6zb\u0259kistan\u0131n elektron siqaretl\u0259r\u0259 t\u0259tbiq etdiyi tam qada\u011fa regionda geni\u015f rezonans do\u011furub. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259nin bu q\u0259rar\u0131 \u0259sasland\u0131rark\u0259n g\u00f6st\u0259rdiyi arqumentl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131, sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259rinin tam ayd\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 bazara \u00e7\u0131xmas\u0131 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar edir. Az\u0259rbaycanda da son ill\u0259rd\u0259 h\u0259m klassik, h\u0259m d\u0259 elektron siqaretl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b, onlar\u0131n real t\u0259sirl\u0259ri, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik s\u0259viyy\u0259si v\u0259 ictimai sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u00fcmk\u00fcn riskl\u0259ri is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusudur.<\/strong><\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan \u00d6zb\u0259kistan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131m Az\u0259rbaycanda da analoji qada\u011fan\u0131n m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259rmi?<\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dli\u00a0\u201cYeni Sabah\u201da m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini bildirib. Deputat\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ictimai m\u0259kanlarda bu qada\u011fa t\u0259tbiq olunur v\u0259 h\u0259m elektron, h\u0259m d\u0259 adi siqaretl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7\u0259rlidir. Amma t\u0259bii ki, elektron siqar\u0259tl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 olan madd\u0259l\u0259rin onlar\u0131n insan orqanizmind\u0259 hans\u0131 m\u0259hvedici t\u0259sirl\u0259r yaratd\u0131\u011f\u0131 geni\u015f ictimaiyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n, tibb xadiml\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n, elmi \u00e7evr\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fczakir\u0259 olunur:<\/p>\n<p>\u201cT\u0259bii ki, yana\u015fma dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimidir: v\u0259t\u0259nda\u015f bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131r\u0131l\u0131r, z\u0259r\u0259rli olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259r bildirilir v\u0259 ya\u015fa g\u00f6r\u0259 sat\u0131\u015f m\u0259hdudiyy\u0259ti var. Sonra t\u0259sir m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri v\u0259 azya\u015fl\u0131lar\u0131n \u00e7ox oldu\u011fu yerl\u0259rd\u0259 sat\u0131\u015f bax\u0131m\u0131ndan bu m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r d\u0259 t\u0259tbiq olunur\u201d.<\/p>\n<p>M.M\u0259mm\u0259dli haz\u0131rk\u0131 yana\u015fman\u0131n bel\u0259 oldu\u011funu v\u0259 sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif add\u0131mlar at\u0131la bil\u0259c\u0259yini vur\u011fulay\u0131b:<\/p>\n<p>\u201c\u00d6z \u015f\u0259xsi fikrimi bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 maksimum maarifl\u0259ndirm\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ist\u0259r elektron, ist\u0259r klassik siqar\u0259tl\u0259rd\u0259n uzaq tutmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki bunlar h\u0259m insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259rlidir, h\u0259m d\u0259 maddi bax\u0131mdan h\u0259r bir insan\u0131n, x\u00fcsus\u0259n g\u0259ncl\u0259rin b\u00fcdc\u0259sin\u0259 ziyand\u0131r. T\u0259bii ki, m\u0259n d\u0259 burada m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131, amma daha \u00e7ox maarifl\u0259ndir\u0259r\u0259k m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin t\u0259r\u0259fdar\u0131yam\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259lc\u0259 qeyd edim ki, elektron siqar\u0259t ideyas\u0131 1970-ci ill\u0259rd\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131b, lakin bir m\u00fcdd\u0259t sonra bu ideya sanki unudulub. \u018fsrin sonunda is\u0259 yenid\u0259n bu m\u00f6vzuya qay\u0131d\u0131ld\u0131 v\u0259 sahibkarlar bu ideyan\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, elektron siqar\u0259tl\u0259rin k\u00fctl\u0259vi istehsal\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131. \u018fslind\u0259, bu istehsal\u0131n m\u0259qs\u0259di guya \u0259n\u0259n\u0259vi siqar\u0259t\u0259 alternativ yaratmaq v\u0259 insanlara siqar\u0259ti t\u0259rgitm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k idi. Lakin sonrak\u0131 t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, elektron siqar\u0259tl\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259lilik bax\u0131m\u0131ndan \u0259n\u0259n\u0259vi siqar\u0259tl\u0259rd\u0259n geri qalm\u0131r\u201d, &#8211; bu fikirl\u0259ri is\u0259 \u201cYeni Sabah\u201da professor Adil Qeybulla bildirib.<\/strong><\/p>\n<p>O, \u0259lav\u0259 edib ki, h\u0259r iki m\u0259hsulda as\u0131l\u0131l\u0131q yaradan madd\u0259, nikotinin miqdar\u0131 t\u0259xmin\u0259n eynidir:<\/p>\n<p><strong>\u201cKanserogen madd\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, \u0259n\u0259n\u0259vi siqar\u0259td\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00fcn yanmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 polisiklik aromatik karbohidrogenl\u0259r, y\u0259ni qatrana b\u0259nz\u0259r madd\u0259l\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lirs\u0259, elektron siqar\u0259tl\u0259rd\u0259 aromatik madd\u0259l\u0259rin yanmas\u0131ndan yaranan kanserogenl\u0259r rol oynay\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 h\u0259r iki m\u0259hsul orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 ziyanl\u0131d\u0131r. M\u0259n elektron siqar\u0259tl\u0259rin qada\u011fan edilm\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r m\u0259ntiqli say\u0131ram. Amma bir m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 var: qada\u011fan olunan m\u0259hsul d\u00fcnyada istehsal olunma\u011fa davam ed\u0259c\u0259ks\u0259, qeyri-r\u0259smi yollarla \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olacaq, qiym\u0259tl\u0259r artacaq v\u0259 defisit yaranacaq. Sad\u0259c\u0259 olaraq, bu m\u00f6vzuda t\u0259bli\u011fata daha b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259si m\u0259nc\u0259 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olar\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zb\u0259kistan\u0131n elektron siqaretl\u0259r\u0259 t\u0259tbiq etdiyi tam qada\u011fa regionda geni\u015f rezonans do\u011furub. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259nin bu q\u0259rar\u0131 \u0259sasland\u0131rark\u0259n g\u00f6st\u0259rdiyi arqumentl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131, sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259rinin tam ayd\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 bazara \u00e7\u0131xmas\u0131 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar edir. Az\u0259rbaycanda da son ill\u0259rd\u0259 h\u0259m klassik, h\u0259m d\u0259 elektron siqaretl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b, onlar\u0131n real t\u0259sirl\u0259ri, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik s\u0259viyy\u0259si v\u0259 ictimai sa\u011flaml\u0131\u011fa m\u00fcmk\u00fcn riskl\u0259ri is\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusudur. Bu bax\u0131mdan \u00d6zb\u0259kistan\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131m Az\u0259rbaycanda da analoji qada\u011fan\u0131n m\u00fczakir\u0259 olunmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259rmi? Mill\u0259t v\u0259kili M\u00fc\u015fviq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":835471,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",750,422,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",750,422,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",750,422,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",750,422,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",750,422,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/da6d13cd2e85ad110ccb9755804075d7.jpg",750,422,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00d6zb\u0259kistan\u0131n elektron siqaretl\u0259r\u0259 t\u0259tbiq etdiyi tam qada\u011fa regionda geni\u015f rezonans do\u011furub. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259nin bu q\u0259rar\u0131 \u0259sasland\u0131rark\u0259n g\u00f6st\u0259rdiyi arqumentl\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131, sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259rinin tam ayd\u0131n olmamas\u0131 v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz \u015f\u0259kild\u0259 bazara \u00e7\u0131xmas\u0131 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar edir. Az\u0259rbaycanda da son ill\u0259rd\u0259 h\u0259m klassik, h\u0259m d\u0259 elektron siqaretl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/835470"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=835470"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/835470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":835473,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/835470\/revisions\/835473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/835471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=835470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=835470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=835470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}