{"id":836064,"date":"2025-12-09T09:36:55","date_gmt":"2025-12-09T05:36:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=836064"},"modified":"2025-12-09T09:36:55","modified_gmt":"2025-12-09T05:36:55","slug":"amea-nin-80-illik-yubileyind%c9%99-prezidentin-s%c9%99sl%c9%99ndirdiyi-strateji-baxis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=836064","title":{"rendered":"AMEA-n\u0131n 80 illik yubileyind\u0259 Prezidentin s\u0259sl\u0259ndirdiyi strateji bax\u0131\u015f"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) 80 illik yubileyi Az\u0259rbaycan elmi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. T\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 is\u0259 yaln\u0131z elmin inki\u015faf perspektivl\u0259rinin deyil, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 saf \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi. Prezident dil m\u00f6vzusuna x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131raraq ana dilinin yaln\u0131z \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, milli kimliyin vacib da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan dilini \u201c\u00e7ox z\u0259ngin dil\u201d kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259r\u0259k bu dilin 50 milyondan art\u0131q insan t\u0259r\u0259find\u0259n ana dili kimi istifad\u0259 olundu\u011funu diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u0259tirdi. Ancaq bu z\u0259nginliyin qorunmas\u0131n\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rti dilin t\u0259mizliyi, safl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 \u0259d\u0259bi normalar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 da m\u0259xsusi olaraq n\u0259z\u0259r diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n narahatl\u0131\u011f\u0131 x\u00fcsusil\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli idi ki, b\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 xaricd\u0259 ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z aras\u0131nda Az\u0259rbaycan dili \u201cm\u0259i\u015f\u0259t dili\u201d s\u0259viyy\u0259sind\u0259 istifad\u0131 olunur, ana dilimizin z\u0259nginliyi v\u0259 ifad\u0259 imkanlar\u0131 g\u00f6zard\u0131 edililir. Bu m\u0259nada dilin \u201cxarici s\u00f6zl\u0259rl\u0259 y\u00fckl\u0259nm\u0259si\u201d tendensiyas\u0131 ictimai \u015f\u00fcurda ciddi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Bu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r, \u0259slind\u0259, dilin yaln\u0131z kommunikasiya vasit\u0259si olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni yadda\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi v\u0259 tarixi kimlik da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi q\u0259bul edildiyini g\u00f6st\u0259rir. Dil korlananda kiml\u00adik d\u0259 sars\u0131l\u0131r \u2013 C\u0259nab Prezidentin mesaj\u0131n\u0131n m\u0259nas\u0131 budur. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 h\u0259m\u00e7inin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda dilin qorunmas\u0131n\u0131n yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tin i\u015fi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu prosesd\u0259 aliml\u0259rin, \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n, jurnalistl\u0259rin, elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin, maarif\u00e7il\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fc d\u0259 qeyd etdi. O bildirdi ki, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 \u0259g\u0259r milli k\u0259lm\u0259 m\u00f6vcuddursa, onun yerin\u0259 ba\u015fqa dild\u0259n s\u00f6z i\u015fl\u0259tm\u0259k ya s\u0259hvdir, ya da t\u0259xribatd\u0131r. H\u0259r iki hal yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r Az\u0259rbaycanda dil siyas\u0259tinin istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir:<\/p>\n<p><em>Dilin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u2013 \u0259d\u0259bi dil qaydalar\u0131na ciddi riay\u0259t;<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin m\u0259suliyy\u0259ti \u2013 efird\u0259 v\u0259 m\u0259tnd\u0259 dil m\u0259d\u0259niyy\u0259ti;<\/em><\/p>\n<p><em>Elm v\u0259 t\u0259hsil sisteminin rolu \u2013 m\u0259kt\u0259blil\u0259r v\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda ana dilin\u0259 sevgi v\u0259 ehtiram\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/em><\/p>\n<p><em>Qloballa\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 dil m\u00fcdafi\u0259si \u2013 xarici t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qoruma, amma inki\u015fafdan geri qalmamaq v\u0259 s.<\/em><\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar t\u0259kc\u0259 dil m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin\u0259 deyil, \u00fcmumilikd\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f strateji mesajd\u0131r. Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259nin apar\u0131c\u0131 elm v\u0259 media qurumlar\u0131nda yay\u0131mlanan \u015f\u0259rhl\u0259rd\u0259 dilin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik amili kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si diqq\u0259t \u00e7\u0259kir. Bir \u00e7ox m\u00fct\u0259x\u0259ssis bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 \u201cm\u0259d\u0259niyy\u0259t strategiyas\u0131n\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si\u201d, \u201cana dilin\u0259 say\u011f\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259sdiqi\u201d kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib. Bu yana\u015fma Az\u0259rbaycan dilinin yaln\u0131z \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si yox, h\u0259m d\u0259 milli suverenliyin m\u0259n\u0259vi s\u0259rh\u0259di oldu\u011funu ifad\u0259 edir. Bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 dilin d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131nda, t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, m\u0259tbuatda v\u0259 ictimai m\u0259kanlarda d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259si h\u0259m norma, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u0259suliyy\u0259ti kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n yubileyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dil m\u0259s\u0259l\u0259sinin qabard\u0131lmas\u0131 t\u0259sad\u00fcfi deyil. Akademiya Az\u0259rbaycan dilinin t\u0259dqiqi, tarixi l\u00fc\u011f\u0259t\u00e7ilik, dialektologiya, \u0259d\u0259bi dil normalar\u0131n\u0131n sisteml\u0259\u015fdirilm\u0259si, m\u00fcasir dil prosesl\u0259rinin analizi kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 strateji f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n qurumdur. C\u0259nab Prezident nitqind\u0259 elmin bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 daha f\u0259al olmas\u0131n\u0131n vacibliyini vur\u011fulad\u0131. Bu, AMEA \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m m\u0259suliyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259si dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Son olaraq\u00a0 bir daha qeyd ed\u0259k ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin AMEA-n\u0131n 80 illik yubileyind\u0259ki \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 milli ideologiya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 yenid\u0259n diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ltdi. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f h\u0259m d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin prioritetl\u0259rini a\u00e7\u0131qlad\u0131, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f rolunu oynad\u0131. Az\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 yaln\u0131z h\u00fcquqi yox, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu dil xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131, tarixi v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lidir. Ana dilini qorumaq &#8211; milli kimliyi g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259k dem\u0259kdir. C\u0259nab Prezident nitqind\u0259 vacib olan ba\u015fqa bir m\u0259s\u0259l\u0259ni d\u0259 n\u0259z\u0259r diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, B\u00f6y\u00fck, \u015eanl\u0131 Z\u0259f\u0259rl\u0259 biz t\u0259kc\u0259 \u0259razi 0b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fc deyil, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 ana dilimizi g\u0259l\u0259c\u0259k \u00f6vladlar\u0131m\u0131za b\u00fct\u00f6v v\u0259 saf\u00a0 bir miras olaraq \u00f6t\u00fcrm\u0259liyik.<\/p>\n<p><strong>Z\u00fclfiyy\u0259 \u0130smay\u0131l,<\/strong><br \/>\n<em>filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent<br \/>\nAMEA Nax\u00e7\u0131van B\u00f6lm\u0259si<\/em><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\">\n<div class=\"col-md-3\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) 80 illik yubileyi Az\u0259rbaycan elmi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. T\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 is\u0259 yaln\u0131z elmin inki\u015faf perspektivl\u0259rinin deyil, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 saf \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi. Prezident dil m\u00f6vzusuna x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131raraq ana dilinin yaln\u0131z \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, milli kimliyin vacib da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulad\u0131. Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda Az\u0259rbaycan dilini \u201c\u00e7ox z\u0259ngin dil\u201d kimi xarakteriz\u0259 ed\u0259r\u0259k bu dilin 50 milyondan art\u0131q insan t\u0259r\u0259find\u0259n ana dili kimi istifad\u0259 olundu\u011funu diqq\u0259t&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":836065,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/cc709032176215573192219158610419089.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n (AMEA) 80 illik yubileyi Az\u0259rbaycan elmi, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir. T\u0259dbird\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 is\u0259 yaln\u0131z elmin inki\u015faf perspektivl\u0259rinin deyil, h\u0259m d\u0259 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 saf \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sinin \u0259h\u0259miyy\u0259tini bir daha g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi. Prezident dil m\u00f6vzusuna x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131raraq ana dilinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836064"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=836064"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":836066,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836064\/revisions\/836066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/836065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=836064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=836064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=836064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}