{"id":836572,"date":"2025-12-18T09:18:33","date_gmt":"2025-12-18T05:18:33","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=836572"},"modified":"2025-12-18T09:18:33","modified_gmt":"2025-12-18T05:18:33","slug":"aqrar-sektorda-tempi-qaldirmaq-cagirisi-iqtisadci-deyir-ki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=836572","title":{"rendered":"Aqrar sektorda tempi qald\u0131rmaq \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 &#8211; iqtisad\u00e7\u0131 deyir ki&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli t\u0259\u015fviql\u0259r yox, sistemli islahatlar laz\u0131md\u0131r<\/strong><\/h3>\n<p><strong>Deputat \u018fli M\u0259simli Milli M\u0259clisin iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bir s\u0131ra vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib. O,\u00a0 qeyri-neft sektorunun probleml\u0259rind\u0259n v\u0259 perspektivl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k deyib ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00dcDM-in h\u0259cminin 68 faizini qeyri-neft\u00a0 sektoru t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, 2029-cu ild\u0259 bunun 80 faizi \u00f6t\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir: \u201cQeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 qoyulan h\u0259d\u0259f\u0259 nail olunmas\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 sah\u0259nin &#8211; aqrar sah\u0259, emal s\u0259nayesi v\u0259 turizm sah\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud potensialdan optimal \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259nin s\u0259m\u0259r\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Deputat bildirib ki, inki\u015faf etmi\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 iqtisadi sabitliyin ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rtidir: \u201c\u00d6t\u0259n ild\u0259n ba\u015flayaraq art\u0131q ikinci ildir ki, aqrar sah\u0259d\u0259 art\u0131m tempi \u00dcDM-in art\u0131m tempind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 enib v\u0259 bu ilin 11 ayn\u0131nda c\u0259mi 1,1 faiz t\u0259\u015fkil edib. T\u0259sad\u00fcf t\u0259krar olunmur, \u0259g\u0259r olunursa, o art\u0131q t\u0259sad\u00fcf xarakteri da\u015f\u0131m\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 aqrar sah\u0259d\u0259 art\u0131m tempinin iki il ard\u0131c\u0131l olaraq minimuma enm\u0259si \u00e7ox ciddi siqnald\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u018f.M\u0259simli daha sonra bildirib ki, m\u00f6vcud potensialdan dol\u011fun v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edilm\u0259si \u00f6lk\u0259d\u0259 yerli istehsala \u0259saslanan \u0259rzaq bollu\u011funun yarad\u0131lmas\u0131, bu sah\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan 1,8 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n insan\u0131n v\u0259 ya m\u0259\u015f\u011ful \u0259halinin 35 faizind\u0259n \u00e7oxunun h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, emal s\u0259nayesinin xammal bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259siziliyimizin t\u0259minatl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, insanlar\u0131n i\u015f dal\u0131nca regionlardan Bak\u0131ya g\u0259li\u015finin s\u00fcr\u0259tinin xeyli azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 sair bu kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llin\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/teleqraf.com\/storage\/2022\/01\/19\/vusale_ehmedova2.jpg\" alt=\"Apar\u0131c\u0131 valyutalar v\u0259 q\u0131z\u0131l ucuzla\u015f\u0131r, \u00f6lk\u0259l\u0259r borc b\u00f6hran\u0131 v\u0259 devalvasiya  il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259\" \/><\/p>\n<p><strong>V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 alim V\u00fcsal\u0259 \u018fhm\u0259dova hesab edir ki, aqrar sah\u0259d\u0259 art\u0131m tempinin iki il ard\u0131c\u0131l z\u0259ifl\u0259m\u0259si h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 struktur probleml\u0259rinin m\u00f6vcudlu\u011funa i\u015far\u0259dir. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da\u00a0 \u015f\u0259rhind\u0259 ekspert qeyd etdi ki, bu tendensiyan\u0131 q\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli t\u0259\u015fviql\u0259r yox, sistemli v\u0259 institusional d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r laz\u0131md\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cHaz\u0131rk\u0131 z\u0259ifl\u0259m\u0259nin \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n birincisi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131d\u0131r. M\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rman\u0131n yollar\u0131n\u0131 aqrar i\u015f\u00e7il\u0259r daha yax\u015f\u0131 bil\u0259rl\u0259r. Aqrar art\u0131m\u0131 \u0259n \u00e7ox bo\u011fan amill\u0259rd\u0259n biri su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 torpaqlar\u0131n deqradasiyas\u0131d\u0131r. Suvarma sisteml\u0259rinin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u015foranla\u015fm\u0131\u015f v\u0259 eroziyaya u\u011fram\u0131\u015f torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 burada fokuslan\u0131lacaq \u0259sas faktorlard\u0131r. Fermerl\u0259rimizin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si investisiya ed\u0259 bilmirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki risk y\u00fcks\u0259kdir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 faizli kreditl\u0259r verilm\u0259li, subsidiya mexanizml\u0259ri n\u0259tic\u0259y\u00f6n\u00fcml\u00fc olmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00e7ox x\u0131rda v\u0259 par\u00e7alanm\u0131\u015f strukturda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. N\u0259tic\u0259d\u0259, maya d\u0259y\u0259ri y\u00fcks\u0259k olur, texnologiya t\u0259tbiqi \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir, fermer baza g\u00fcc\u00fcn\u00fc itirir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, k\u00f6n\u00fcll\u00fc v\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n c\u0259lbedici kooperativl\u0259rin t\u0259\u015fviqi, saxlama, \u00e7e\u015fidl\u0259m\u0259 v\u0259 logistika m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin regionlarda yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fctl\u0259qdir. Fermer &#8211; emal\u00e7\u0131 &#8211; ixracat\u00e7\u0131 z\u0259nciri qurulmal\u0131d\u0131r. Xam m\u0259hsul istehsal\u0131 aqrar sektorda tempi qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etmir. Yerli emal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin say\u0131 v\u0259 g\u00fcc\u00fc art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fma v\u0259 xarici bazarlara uy\u011fun sertifikatla\u015fma vacibdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Xarici t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n ekspert bildirdi ki, aqrar sah\u0259d\u0259 davaml\u0131 art\u0131m subsidiya h\u0259cmi il\u0259 yox, d\u00fczg\u00fcn qurulmu\u015f institutlar, texnologiya v\u0259 bazar mexanizml\u0259ri il\u0259 \u0259ld\u0259 edilib:<\/strong>\u00a0\u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, \u0130srail t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rdi ki, su q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 aqrar inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259 deyil, damc\u0131 suvarman\u0131n icad\u0131 v\u0259 total t\u0259tbiqi kimi d\u00fczg\u00fcn texnologiyan\u0131n qurulmas\u0131 problemd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f yoludur. H\u0259m\u00e7inin Hollandiya, \u0259razi bax\u0131m\u0131ndan ki\u00e7ik olsa da, AB\u015e-d\u0259n sonra d\u00fcnyan\u0131n 2-ci \u0259n b\u00f6y\u00fck aqrar ixracat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Bu \u00f6lk\u0259 art\u0131m\u0131 torpaqdan yox, bilikd\u0259n v\u0259 texnologiyadan \u0259ld\u0259 edib. Pol\u015fada 1990-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan kimi x\u0131rda fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 m\u00f6vcud idi. K\u00f6n\u00fcll\u00fc kooperativl\u0259r\u0259 ciddi vergi v\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi verildi v\u0259 bu g\u00fcn Pol\u015fa Avropan\u0131n \u0259sas \u0259rzaq ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilib. T\u00fcrkiy\u0259 aqrar sah\u0259d\u0259 s\u00fcr\u0259tli art\u0131m\u0131 regional ixtisasla\u015fma hesab\u0131na \u0259ld\u0259 edib. Bu \u00f6lk\u0259d\u0259 aqrar sektor, xam m\u0259hsul istehsal\u00e7\u0131s\u0131 kimi yox, ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc s\u0259naye kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Qeyd etdiyim kimi, Hollandiya v\u0259 \u0130spaniya A\u0130-nin \u0259sas k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Hollandiya 2024-c\u00fc ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 128.9 milyard avro d\u0259y\u0259rind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131b. \u0130spaniya is\u0259 ke\u00e7\u0259n il 36.2 milyon ton aqro-qida m\u0259hsulu ixrac edib ki, bunun da \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri t\u0259xmin\u0259n 74.2 milyard avro t\u0259\u015fkil edir. A\u0130-nin \u00fcmumilikd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ixrac\u0131 2024-c\u00fc ild\u0259 235.4 milyard avro t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir ki, bu ixrac\u0131n da b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Hollandiya v\u0259 \u0130spaniyan\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130spaniya v\u0259 Hollandiya t\u0259cr\u00fcb\u0259si g\u00f6st\u0259rir ki, aqrar sah\u0259d\u0259 art\u0131m\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, ixrac y\u00f6n\u00fcml\u00fc sektor siyas\u0259ti, m\u00fcasir texnologiyalar, m\u0259hsul diferensiasiyas\u0131, \u0259lav\u0259 d\u0259y\u0259r yaratmaq v\u0259 beyn\u0259lxalq bazarlarda r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259ti vacibdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nigar H\u018fS\u018fNL\u0130,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli t\u0259\u015fviql\u0259r yox, sistemli islahatlar laz\u0131md\u0131r Deputat \u018fli M\u0259simli Milli M\u0259clisin iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bir s\u0131ra vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib. O,\u00a0 qeyri-neft sektorunun probleml\u0259rind\u0259n v\u0259 perspektivl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k deyib ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00dcDM-in h\u0259cminin 68 faizini qeyri-neft\u00a0 sektoru t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, 2029-cu ild\u0259 bunun 80 faizi \u00f6t\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir: \u201cQeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 qoyulan h\u0259d\u0259f\u0259 nail olunmas\u0131 xeyli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00fc\u00e7 sah\u0259nin &#8211; aqrar sah\u0259, emal s\u0259nayesi v\u0259 turizm sah\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud potensialdan optimal \u0259laq\u0259l\u0259ndirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259nin s\u0259m\u0259r\u0259lilik d\u0259r\u0259c\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq\u201d. Deputat bildirib ki, inki\u015faf etmi\u015f k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 iqtisadi sabitliyin ba\u015fl\u0131ca \u015f\u0259rtidir: \u201c\u00d6t\u0259n ild\u0259n ba\u015flayaraq&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":836573,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",720,431,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",720,431,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",720,431,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e-610x365.jpg",610,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",640,383,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",720,431,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",720,431,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/a791f28dfaa96b4016648fbc5ca2f06e.jpg",720,431,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0131sam\u00fcdd\u0259tli t\u0259\u015fviql\u0259r yox, sistemli islahatlar laz\u0131md\u0131r Deputat \u018fli M\u0259simli Milli M\u0259clisin iclas\u0131ndak\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 bir s\u0131ra vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib. O,\u00a0 qeyri-neft sektorunun probleml\u0259rind\u0259n v\u0259 perspektivl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259r\u0259k deyib ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 \u00dcDM-in h\u0259cminin 68 faizini qeyri-neft\u00a0 sektoru t\u0259\u015fkil edirdis\u0259, 2029-cu ild\u0259 bunun 80 faizi \u00f6t\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir: \u201cQeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 qoyulan h\u0259d\u0259f\u0259 nail olunmas\u0131 xeyli&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=836572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":836574,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836572\/revisions\/836574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/836573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=836572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=836572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=836572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}