{"id":836579,"date":"2025-12-18T09:22:00","date_gmt":"2025-12-18T05:22:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=836579"},"modified":"2025-12-18T09:22:00","modified_gmt":"2025-12-18T05:22:00","slug":"olum%c9%99-yaxinlasdiran-v%c9%99rdis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=836579","title":{"rendered":"\u00d6l\u00fcm\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131ran v\u0259rdi\u015f&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Aliml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259km\u0259k bel\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259k, insult v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259li oldu\u011fu uzun ill\u0259rdir elmi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut edilib. Buna baxmayaraq, b\u0259zi insanlar bu v\u0259rdi\u015fi tamamil\u0259 t\u0259rgitm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehlak\u0131n\u0131 azaltmaqla sa\u011flaml\u0131qlar\u0131n\u0131 qoruduqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Cons Hopkins Sikaron \u00dcr\u0259k-Damar X\u0259st\u0259likl\u0259rinin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 M\u0259rk\u0259zinin aliml\u0259ri bu yana\u015fman\u0131n real t\u0259sirini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 ara\u015fd\u0131rma apar\u0131blar. T\u0259dqiqat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AB\u015e-da apar\u0131lm\u0131\u015f 22 uzunm\u00fcdd\u0259tli ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri t\u0259hlil olunub v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 320 min yetkin \u015f\u0259xsin 20 illik sa\u011flaml\u0131q g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilib. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 54 min \u00fcr\u0259k-damar hadis\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n infarkt, insult v\u0259 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 125 mind\u0259n \u00e7ox \u00f6l\u00fcm hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n, g\u00fcnd\u0259 2-5 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259k\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259r hans\u0131 s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00f6l\u00fcm riski he\u00e7 vaxt siqaret \u00e7\u0259km\u0259mi\u015f insanlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 60 faiz, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutulma ehtimal\u0131 is\u0259 50 faiz daha y\u00fcks\u0259k olub. G\u00fcnd\u0259 11-15 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 is\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riski 84 faiz art\u0131b, \u00fcmumi \u00f6l\u00fcm riski is\u0259 t\u0259xmin\u0259n iki d\u0259f\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Bununla bel\u0259, riskl\u0259rin he\u00e7 vaxt siqaret \u00e7\u0259km\u0259mi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259y\u0259 enm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 30 il\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt laz\u0131m ola \u00a0bil\u0259c\u0259yi m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biri, professor Maykl Blaha bildirib ki, h\u0259tta az miqdarda siqaret istifad\u0259si bel\u0259 ciddi sa\u011flaml\u0131q riskl\u0259ri yarad\u0131r: \u201cG\u00fcnd\u0259 c\u0259mi 2-5 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259km\u0259k ara\u015fd\u0131rmada qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259n b\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u00fczr\u0259 risk art\u0131m\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunub. Az miqdarda siqaret istehlak\u0131n\u0131n bel\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r z\u0259r\u0259rli oldu\u011funu v\u0259 erk\u0259n t\u0259rgitm\u0259yin uzunm\u00fcdd\u0259tli \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r vacib oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259k bizi d\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi.\u201d<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, bu ara\u015fd\u0131rma t\u00fct\u00fcn istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 indiy\u0259d\u0259k apar\u0131lm\u0131\u015f \u0259n \u0259hat\u0259li elmi i\u015fl\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 \u0259sas mesaj ayd\u0131nd\u0131r: siqareti azaltmaq kifay\u0259t deyil, onu m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r erk\u0259n v\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rgitm\u0259k h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u015eahnigar \u018fhm\u0259dova, &#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aliml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259km\u0259k bel\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259k, insult v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259li oldu\u011fu uzun ill\u0259rdir elmi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut edilib. Buna baxmayaraq, b\u0259zi insanlar bu v\u0259rdi\u015fi tamamil\u0259 t\u0259rgitm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehlak\u0131n\u0131 azaltmaqla sa\u011flaml\u0131qlar\u0131n\u0131 qoruduqlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259r. Cons Hopkins Sikaron \u00dcr\u0259k-Damar X\u0259st\u0259likl\u0259rinin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 M\u0259rk\u0259zinin aliml\u0259ri bu yana\u015fman\u0131n real t\u0259sirini qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 ara\u015fd\u0131rma apar\u0131blar. T\u0259dqiqat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 AB\u015e-da apar\u0131lm\u0131\u015f 22 uzunm\u00fcdd\u0259tli ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri t\u0259hlil olunub v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 320 min yetkin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":836580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/bd852825167586706163185965111011321.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aliml\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, g\u00fcnd\u0259 bir ne\u00e7\u0259 \u0259d\u0259d siqaret \u00e7\u0259km\u0259k bel\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcm riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r. T\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n \u00fcr\u0259k, insult v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259ri kimi ciddi sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259ri il\u0259 birba\u015fa \u0259laq\u0259li oldu\u011fu uzun ill\u0259rdir elmi \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut edilib. Buna baxmayaraq, b\u0259zi insanlar bu v\u0259rdi\u015fi tamamil\u0259 t\u0259rgitm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n istehlak\u0131n\u0131 azaltmaqla sa\u011flaml\u0131qlar\u0131n\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836579"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=836579"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836579\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":836581,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836579\/revisions\/836581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/836580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=836579"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=836579"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=836579"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}