{"id":836791,"date":"2025-12-23T10:28:57","date_gmt":"2025-12-23T06:28:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=836791"},"modified":"2025-12-23T10:28:57","modified_gmt":"2025-12-23T06:28:57","slug":"ail%c9%99daxili-g%c9%99rginlik-n%c9%99l%c9%99rd%c9%99n-qaynaqlanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=836791","title":{"rendered":"Ail\u0259daxili g\u0259rginlik n\u0259l\u0259rd\u0259n qaynaqlan\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Texnologiya, stress v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>M\u00fcasir ail\u0259nin psixoloji s\u0131naqlar\u0131: D\u0259yi\u015f\u0259n h\u0259yat t\u0259rzi fonunda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 qorumaq olar?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>Haz\u0131rda ail\u0259 institutu c\u0259miyy\u0259tin s\u00fcr\u0259tli d\u0259yi\u015fimi fonunda ciddi psixoloji \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. Urbanizasiya, intensiv i\u015f rejimi, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131za d\u0259rin n\u00fcfuzu v\u0259 sosial rollar\u0131n transformasiyas\u0131 ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, emosional uzaqla\u015fma, stress, valideyn\u2013\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar v\u0259 ail\u0259daxili balans\u0131n pozulmas\u0131 kimi probleml\u0259r daha qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/em><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2023\/12\/17\/\/-7dd0240c170280392816079865310691435.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bu prosesl\u0259r ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na birba\u015fa t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, c\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi sosial rifah\u0131na da t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. M\u00fcasir ail\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 psixoloji probleml\u0259rin s\u0259b\u0259bl\u0259rini anlamaq, onlar\u0131n h\u0259lli yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259t modell\u0259rini t\u0259\u015fviq etm\u0259k bu g\u00fcn x\u00fcsusi aktuall\u0131q k\u0259sb edir.\u00a0<em><strong>\u201cLoqos\u201d Psixoloji v\u0259 Nitq \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zinin r\u0259hb\u0259ri, \u201cPsixoloji Xidm\u0259t v\u0259 T\u0259dqiqatlar M\u0259rk\u0259zi\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri, psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru T\u0259ran\u0259 Pa\u015fayeva\u00a0<\/strong><\/em>il\u0259 s\u00f6hb\u0259timizd\u0259 m\u00fcasir ail\u0259l\u0259rd\u0259 psixoloji g\u0259rginliyin \u0259sas m\u0259nb\u0259l\u0259ri, valideyn\u2013\u00f6vlad \u00fcnsiyy\u0259tind\u0259 yaranan m\u0259saf\u0259nin s\u0259b\u0259bl\u0259ri v\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv psixoloji yana\u015fmalarla ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259 apard\u0131q.<\/p>\n<p><em><strong>-M\u00fcasir ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f psixoloji probleml\u0259r hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8211; \u018fn geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f probleml\u0259r s\u0131ras\u0131nda ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, emosional uzaqla\u015fma, stress v\u0259 g\u0259rginlik, valideyn\u2013\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 ail\u0259daxili rollar\u0131n qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nliyi x\u00fcsusi yer tutur. Bir \u00e7ox ail\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar eyni m\u0259kanda ya\u015fasalar da, emosional bax\u0131mdan bir-birind\u0259n uzaqla\u015f\u0131r, bu is\u0259 naraz\u0131l\u0131q, aqressiya v\u0259 s\u0259ssiz konfliktl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. S\u00fcr\u0259tli h\u0259yat tempi ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin bir-birin\u0259 ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 vaxt\u0131 minimuma endirir. Uzun i\u015f saatlar\u0131, maddi rifah namin\u0259 daimi t\u0259l\u0259sk\u0259nlik v\u0259 \u201cvaxt \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131\u201d hissi ail\u0259 i\u00e7ind\u0259 keyfiyy\u0259tli \u00fcnsiyy\u0259ti z\u0259ifl\u0259dir. Urbanizasiya da bu proses\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir: b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 sosial d\u0259st\u0259k \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri (geni\u015f ail\u0259, qohumlar, qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri) z\u0259ifl\u0259yir, ail\u0259 daha \u00e7ox probleml\u0259ri t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur qal\u0131r. M\u00fcasir h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259si is\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin real emosional \u0259laq\u0259l\u0259rini azald\u0131r, x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259rd\u0259 diqq\u0259t, davran\u0131\u015f v\u0259 emosional probleml\u0259rin artmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Bununla yana\u015f\u0131, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 qad\u0131n v\u0259 ki\u015finin ail\u0259daxili rol v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fib, bu is\u0259 uy\u011funla\u015fma problemi yarad\u0131r. \u018fn\u0259n\u0259vi g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rl\u0259 real h\u0259yat t\u0259l\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda ziddiyy\u0259tl\u0259r yaran\u0131r v\u0259 bu, c\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131nda g\u0259rginliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Maddi probleml\u0259r, g\u0259l\u0259c\u0259k narahatl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 sosial m\u00fcqayis\u0259 d\u0259 ail\u0259 psixologiyas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259sas faktorlardand\u0131r. Bu probleml\u0259rin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259l\u0259r ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 sa\u011flam v\u0259 a\u00e7\u0131q \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259lidirl\u0259r. Duy\u011fular\u0131n a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 olunmas\u0131, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fi m\u00fchakim\u0259 etm\u0259d\u0259n dinl\u0259m\u0259k v\u0259 empati qurmaq ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Birlikd\u0259 keyfiyy\u0259tli vaxt ke\u00e7irm\u0259k, texnologiyadan fasil\u0259l\u0259rl\u0259 uzaq durmaq v\u0259 ail\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri formala\u015fd\u0131rmaq emosional ba\u011flar\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir. Eyni zamanda, stresl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda m\u0259suliyy\u0259tl\u0259rin \u0259dal\u0259tli b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 real g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si vacibdir. Z\u0259rur\u0259t olduqda psixoloq v\u0259 ya ail\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k is\u0259 z\u0259iflik deyil, \u0259ksin\u0259, ail\u0259nin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na veril\u0259n d\u0259y\u0259rin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u00dcmumilikd\u0259, m\u00fcasir ail\u0259l\u0259rin psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcurlu yana\u015fma, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f v\u0259 davaml\u0131 emosional d\u0259st\u0259k \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulduqda s\u00fcr\u0259tli h\u0259yat temposu v\u0259 urbanizasiyan\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri a\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><em><strong>-U\u015faqlarla valideynl\u0259r aras\u0131nda psixoloji m\u0259saf\u0259nin yaranmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri n\u0259l\u0259rdir v\u0259 valideynl\u0259r bunu azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 konkret add\u0131mlar ata bil\u0259rl\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>-U\u015faqlarla valideynl\u0259r aras\u0131nda psixoloji m\u0259saf\u0259nin yaranmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda \u00fcnsiyy\u0259t \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, valideynl\u0259rin m\u0259\u015f\u011fullu\u011fu v\u0259 emosional \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n h\u0259ddind\u0259n art\u0131q istifad\u0259si, avtoritar v\u0259 ya h\u0259ddind\u0259n art\u0131q n\u0259zar\u0259t\u00e7i t\u0259rbiy\u0259 \u00fcslubu, el\u0259c\u0259 d\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n ya\u015f d\u00f6vr\u00fcn\u0259 uy\u011fun ehtiyac v\u0259 hissl\u0259rinin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmamas\u0131 dayan\u0131r. Valideyn\u2013\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tind\u0259 t\u0259nqid v\u0259 m\u00fcqayis\u0259nin \u00e7ox, anlay\u0131\u015f v\u0259 dinl\u0259m\u0259nin is\u0259 az olmas\u0131 da bu m\u0259saf\u0259ni d\u0259rinl\u0259\u015fdirir. Bu m\u0259saf\u0259ni azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r u\u015fa\u011fa g\u00fcnd\u0259lik olaraq keyfiyy\u0259tli vaxt ay\u0131rmal\u0131, onu m\u00fchakim\u0259 etm\u0259d\u0259n dinl\u0259m\u0259li v\u0259 hissl\u0259rini ciddiy\u0259 ald\u0131qlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259lidirl\u0259r. U\u015fa\u011f\u0131n fikirl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259t etm\u0259k, a\u00e7\u0131q dialoq m\u00fchiti yaratmaq, texnologiyadan birg\u0259 v\u0259 m\u0259hdud \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259, h\u0259m\u00e7inin sevgi v\u0259 d\u0259st\u0259yi s\u00f6zl\u0259 v\u0259 davran\u0131\u015fla ifad\u0259 etm\u0259k \u0259n t\u0259sirli add\u0131mlardand\u0131r. Bu yana\u015fma u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ail\u0259d\u0259 g\u00fcv\u0259nli v\u0259 d\u0259y\u0259rli hiss etm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p><em><strong>-M\u00fcasir ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn psixoloji maarifl\u0259ndirm\u0259, seminarlar v\u0259 t\u0259liml\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir v\u0259 bu c\u00fcr t\u0259dbirl\u0259r ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini nec\u0259 g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>-M\u00fcasir ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn psixoloji maarifl\u0259ndirm\u0259, seminarlar v\u0259 t\u0259liml\u0259r ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin bir-birini daha yax\u015f\u0131 anlamas\u0131na, \u00fcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 inki\u015faf etdirm\u0259sin\u0259 v\u0259 konfliktl\u0259ri sa\u011flam \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll etm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. Bu c\u00fcr t\u0259dbirl\u0259r valideynl\u0259r\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259r\u0259 stresin idar\u0259 olunmas\u0131, emosiyalar\u0131n d\u00fczg\u00fcn ifad\u0259si v\u0259 ya\u015f d\u00f6vrl\u0259rin\u0259 uy\u011fun davran\u0131\u015f modell\u0259ri bar\u0259d\u0259 praktik bilikl\u0259r verir. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, psixoloji t\u0259liml\u0259r ail\u0259d\u0259 empati, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 emosional yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirir, probleml\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n vaxt\u0131nda h\u0259llin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131r v\u0259 daha sa\u011flam, dayan\u0131ql\u0131 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p><em><strong>-Ail\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri emosional v\u0259 ya psixoloji b\u00f6hran ya\u015fay\u0131rsa dig\u0259r \u00fczvl\u0259r bunu nec\u0259 d\u00fczg\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259 v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qoruyub saxlaya bil\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>-Ail\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n biri emosional v\u0259 ya psixoloji b\u00f6hran ya\u015fad\u0131qda dig\u0259r ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin \u0259sas rolu problemi \u201cd\u00fcz\u0259ltm\u0259k\u201d deyil, t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 anlay\u0131\u015fl\u0131 m\u00fchit yaratmaqd\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u0259min \u015f\u0259xsi m\u00fchakim\u0259 etm\u0259d\u0259n dinl\u0259m\u0259k, hissl\u0259rini ki\u00e7iltm\u0259m\u0259k v\u0259 t\u0259l\u0259sik m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r verm\u0259m\u0259k vacibdir. S\u0259birli yana\u015fma, empati g\u00f6st\u0259rm\u0259k, yan\u0131nda olduqlar\u0131n\u0131 s\u00f6z v\u0259 davran\u0131\u015fla hiss etdirm\u0259k b\u00f6hran ya\u015fayan ail\u0259 \u00fczv\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259k hiss etm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. Eyni zamanda, g\u00fcnd\u0259lik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qorumaq, ail\u0259 daxilind\u0259 g\u0259rginliyi art\u0131racaq ittiham v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259rd\u0259n uzaq durmaq da m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtdir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri \u00f6z emosional resurslar\u0131n\u0131 da n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131, h\u0259r \u015feyi t\u0259kba\u015f\u0131na h\u0259ll etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131d\u0131rlar. \u018fg\u0259r v\u0259ziyy\u0259t uzun m\u00fcdd\u0259t davam edirs\u0259 v\u0259 ya g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yata ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rirs\u0259, pe\u015f\u0259kar psixoloji d\u0259st\u0259y\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k z\u0259ruridir. Bu d\u0259st\u0259k psixoloq, psixoterapevt v\u0259 ya ail\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi vasit\u0259sil\u0259 f\u0259rdi v\u0259 ya ail\u0259vi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r \u015f\u0259klind\u0259 al\u0131na bil\u0259r. Son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 onlayn psixoloji konsultasiyalar, d\u0259st\u0259k qruplar\u0131 v\u0259 maarifl\u0259ndirici seminarlar da ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan v\u0259 effektiv \u00fcsullard\u0131r. Pe\u015f\u0259kar d\u0259st\u0259k h\u0259m b\u00f6hran\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rini anlama\u011fa, h\u0259m d\u0259 ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini qoruyaraq sa\u011flam h\u0259ll yollar\u0131 tapma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p><em><strong>-C\u00fctl\u00fckl\u0259rin v\u0259 ail\u0259l\u0259rin davaml\u0131 xo\u015fb\u0259xtliyi qorumas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas psixoloji prinsipl\u0259r hans\u0131lard\u0131r v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda onlar\u0131n t\u0259tbiqi nec\u0259 ola bil\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>-C\u00fctl\u00fckl\u0259rin v\u0259 ail\u0259l\u0259rin davaml\u0131 xo\u015fb\u0259xtliyini qorumas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas psixoloji prinsipl\u0259r qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t, a\u00e7\u0131q \u00fcnsiyy\u0259t, emosional yax\u0131nl\u0131q v\u0259 real g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. T\u0259r\u0259fl\u0259rin bir-birini oldu\u011fu kimi q\u0259bul etm\u0259si, f\u0259rqlilikl\u0259r\u0259 anlay\u0131\u015fla yana\u015fmas\u0131 v\u0259 probleml\u0259ri gizl\u0259tm\u0259d\u0259n, sakit \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259si m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin sa\u011flam qalmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir.G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatda bu prinsipl\u0259r bir-birini diqq\u0259tl\u0259 dinl\u0259m\u0259k, duy\u011fular\u0131 a\u00e7\u0131q ifad\u0259 etm\u0259k, x\u0131rda, amma s\u0259mimi qay\u011f\u0131 jestl\u0259ri g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 m\u00fcbahis\u0259l\u0259r zaman\u0131 qalib g\u0259lm\u0259y\u0259 yox, anla\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqla \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Eyni zamanda, birg\u0259 vaxt ke\u00e7irm\u0259k, bir-birinin \u0259m\u0259yini d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 \u00e7\u0259tin d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 komanda kimi h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259k ail\u0259 xo\u015fb\u0259xtliyinin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p><em><strong>-Sosial media v\u0259 texnologiya u\u015faqlar\u0131n v\u0259 valideynl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 nec\u0259 t\u0259sir edir v\u0259 ail\u0259l\u0259r bunu balansla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 add\u0131mlar ata bil\u0259rl\u0259r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p>-Sosial media v\u0259 texnologiya m\u00fcasir ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin\u0259 ikili t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n, valideynl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259lumatlanma, \u0259laq\u0259 saxlama v\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 \u00fczb\u0259\u00fcz \u00fcnsiyy\u0259ti azaldaraq emosional yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. U\u015faqlar\u0131n uzun m\u00fcdd\u0259t ekrana ba\u011fl\u0131 qalmas\u0131 diqq\u0259t, davran\u0131\u015f v\u0259 emosional t\u0259nziml\u0259m\u0259 probleml\u0259ri yarada bildiyi kimi, valideynl\u0259rin d\u0259 daim telefonda olmas\u0131 u\u015faqlarda laqeydlik hissi formala\u015fd\u0131ra bil\u0259r. Bu t\u0259sirl\u0259ri balansla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ail\u0259l\u0259r texnologiyadan istifad\u0259y\u0259 \u015f\u00fcurlu yana\u015fmal\u0131d\u0131r. Ekran vaxt\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ayd\u0131n qaydalar m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, yem\u0259k v\u0259 ail\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259ri zaman\u0131 telefonlardan uzaq qalmaq, h\u0259m\u00e7inin texnologiyas\u0131z birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u2013 oyun, g\u0259zinti, m\u00fczakir\u0259 v\u0259 hobbil\u0259r\u0259 \u2013 yer ay\u0131rmaq vacibdir. Valideynl\u0259rin \u00f6z davran\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 n\u00fcmun\u0259 olmas\u0131 v\u0259 u\u015faqlarla sosial media riskl\u0259ri bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q, qorxutmadan apar\u0131lan s\u00f6hb\u0259tl\u0259r ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin sa\u011flam v\u0259 balansl\u0131 qalmas\u0131na m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p><strong>Yaqut A\u011fa\u015fahq\u0131z\u0131, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Texnologiya, stress v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131&#8230; M\u00fcasir ail\u0259nin psixoloji s\u0131naqlar\u0131: D\u0259yi\u015f\u0259n h\u0259yat t\u0259rzi fonunda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 qorumaq olar? Haz\u0131rda ail\u0259 institutu c\u0259miyy\u0259tin s\u00fcr\u0259tli d\u0259yi\u015fimi fonunda ciddi psixoloji \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. Urbanizasiya, intensiv i\u015f rejimi, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131za d\u0259rin n\u00fcfuzu v\u0259 sosial rollar\u0131n transformasiyas\u0131 ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, emosional uzaqla\u015fma, stress, valideyn\u2013\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar v\u0259 ail\u0259daxili balans\u0131n pozulmas\u0131 kimi probleml\u0259r daha qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Bu prosesl\u0259r ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin psixoloji sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na birba\u015fa t\u0259sir etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, c\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi sosial rifah\u0131na da t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u00fcr. M\u00fcasir ail\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 psixoloji probleml\u0259rin s\u0259b\u0259bl\u0259rini anlamaq,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":836792,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/70117ee3176640996891087686110962628.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Texnologiya, stress v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131&#8230; M\u00fcasir ail\u0259nin psixoloji s\u0131naqlar\u0131: D\u0259yi\u015f\u0259n h\u0259yat t\u0259rzi fonunda m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri nec\u0259 qorumaq olar? Haz\u0131rda ail\u0259 institutu c\u0259miyy\u0259tin s\u00fcr\u0259tli d\u0259yi\u015fimi fonunda ciddi psixoloji \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131b. Urbanizasiya, intensiv i\u015f rejimi, r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n h\u0259yat\u0131m\u0131za d\u0259rin n\u00fcfuzu v\u0259 sosial rollar\u0131n transformasiyas\u0131 ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin mahiyy\u0259tini d\u0259yi\u015fir. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00fcnsiyy\u0259tin z\u0259ifl\u0259m\u0259si, emosional uzaqla\u015fma, stress, valideyn\u2013\u00f6vlad m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836791"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=836791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":836793,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/836791\/revisions\/836793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/836792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=836791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=836791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=836791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}