{"id":838983,"date":"2026-01-31T19:43:39","date_gmt":"2026-01-31T15:43:39","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=838983"},"modified":"2026-01-31T19:43:39","modified_gmt":"2026-01-31T15:43:39","slug":"bu-gec%c9%99d%c9%99n-kicik-cill%c9%99-baslayir-saxta-covgun-v%c9%99-s%c9%99rt-gunl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=838983","title":{"rendered":"Bu gec\u0259d\u0259n Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 ba\u015flay\u0131r: \u015faxta, \u00e7ov\u011fun v\u0259 s\u0259rt g\u00fcnl\u0259r&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu gec\u0259d\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda q\u0131\u015f\u0131n \u0259n s\u0259rt d\u00f6vr\u00fc kimi tan\u0131nan Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 ba\u015flay\u0131r. Dekabr\u0131n 20-d\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 40 g\u00fcn davam ed\u0259n B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 yanvar\u0131n 31-d\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131r v\u0259 \u00f6z yerini Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259y\u0259 verir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Musavat.com<\/strong>\u00a0bildirir ki, xalq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 bu iki \u00e7ill\u0259 f\u0259rqli xarakterl\u0259rl\u0259 obrazla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar b\u0259z\u0259n iki qarda\u015f, b\u0259z\u0259n d\u0259 iki bac\u0131 kimi t\u0259svir olunur. B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 daha m\u00fclayim, s\u0259brli v\u0259 sakit t\u0259bi\u0259tli hesab edildiyi halda, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 s\u0259rt, q\u0259z\u0259bli, \u00e7ov\u011funlu v\u0259 daha \u00e7\u0259tin ke\u00e7\u0259n d\u00f6vr kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>El aras\u0131nda bel\u0259 bir deyim d\u0259 var:<\/strong>\u00a0\u201cB\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 dondurar, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 yand\u0131rar\u201d.<\/p>\n<p><strong>Y\u0259ni B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 daha \u00e7ox \u015faxtas\u0131 il\u0259, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 is\u0259 s\u0259rt k\u00fcl\u0259yi, \u00e7ov\u011funu, k\u0259skin temperatur d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259riyl\u0259 insan\u0131 s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kir.<\/strong>\u00a0H\u0259m hava \u015f\u0259raitinin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131, h\u0259m yollar\u0131n buz ba\u011flamas\u0131, h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259ni q\u0131\u015f\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p><strong>Folklor\u015f\u00fcnaslar\u0131n qeyd etdiyi kimi, \u00e7ill\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 s\u0131rf meteoroloji d\u00f6vr deyil, h\u0259m d\u0259 q\u0259dim t\u0259qvim d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin, zaman b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn, xalq\u0131n t\u0259bi\u0259tl\u0259 harmoniyada ya\u015famaq t\u0259cr\u00fcb\u0259sinin m\u0259hsuludur.<\/strong>\u00a0\u018fcdadlar\u0131m\u0131z q\u0131\u015f\u0131 sad\u0259c\u0259 soyuq m\u00f6vs\u00fcm kimi yox, m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f canl\u0131 bir zaman par\u00e7as\u0131 kimi d\u0259rk edibl\u0259r. H\u0259r m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u00f6z xarakteri, \u00f6z davran\u0131\u015f\u0131, \u00f6z \u201c\u0259hval\u0131\u201d olub.<\/p>\n<p><strong>Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259nin daxilind\u0259 qeyd olunan X\u0131d\u0131r \u0130lyas bayram\u0131 is\u0259 xalq m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 x\u00fcsusi yer tutur.<\/strong>\u00a0Bu bayram Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0259rqli adlarla tan\u0131n\u0131r. B\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 ona \u201cX\u0131d\u0131r N\u0259bi\u201d d\u0259 deyilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/XIDIR.png\" alt=\"XIDIR.png (943 KB)\" width=\"700\" height=\"442\" \/><\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda bu bayram \u0259n\u0259n\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259, b\u00f6y\u00fck co\u015f\u011fu il\u0259 qeyd olunur v\u0259 fevral\u0131n 10-na q\u0259d\u0259r davam edir. K\u0259ndl\u0259rd\u0259 insanlar bir-birin\u0259 qonaq gedir, evl\u0259rd\u0259 s\u00fcfr\u0259l\u0259r a\u00e7\u0131l\u0131r, q\u0259dim m\u0259rasiml\u0259r icra olunur. B\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 bayram\u0131n c\u00fcm\u0259 ax\u015famlar\u0131na t\u0259sad\u00fcf etm\u0259si \u0130slam dininin q\u0259bulundan sonra formala\u015fm\u0131\u015f inanclarla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir.<\/p>\n<p>X\u0131d\u0131r \u0130lyas bayram\u0131 h\u0259m Novruz \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 \u00e7ox q\u0259dim inanclarla s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu bayram\u0131n k\u00f6kl\u0259rind\u0259 \u015eumer inanclar\u0131, Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fck, xristianl\u0131q v\u0259 \u0130slam\u0131n izl\u0259ri ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar X\u0131d\u0131r obraz\u0131n\u0131 su, h\u0259yat, dirilik v\u0259 yenil\u0259nm\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. Z\u0259rd\u00fc\u015ftl\u00fckd\u0259 od v\u0259 suyun m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyi, \u015eumer mifologiyas\u0131nda xilaskar motivi, xristianl\u0131qda m\u00fcq\u0259dd\u0259s fiqurlar\u0131n himay\u0259darl\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 v\u0259 \u0130slamda X\u0131d\u0131r pey\u011f\u0259mb\u0259r haqq\u0131nda r\u0259vay\u0259tl\u0259r zamanla xalq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k vahid m\u0259d\u0259ni obraz yarad\u0131b. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n X\u0131d\u0131r \u0130lyas h\u0259m dini, h\u0259m mifoloji, h\u0259m d\u0259 folklor xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0131d\u0131r \u0130lyas xalq yadda\u015f\u0131nda xilaskarl\u0131q, \u00fcmid, nicat v\u0259 bolluq r\u0259mzi kimi ya\u015fay\u0131r. \u0130nsanlar bu bayram\u0131 yaz\u0131n g\u0259li\u015fi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirir v\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259brsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r. \u00c7\u00fcnki Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259nin \u0259n s\u0259rt g\u00fcnl\u0259rind\u0259 bel\u0259 bu bayram insanlara \u00fcmid verirdi: \u201cQ\u0131\u015f\u0131n beli q\u0131r\u0131l\u0131r, yaz yax\u0131nla\u015f\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bayram s\u00fcfr\u0259sind\u0259 bu\u011fdadan haz\u0131rlanan qov\u011fa v\u0259 qovud x\u00fcsusi yer tutur.<\/strong>\u00a0\u0130nanca g\u00f6r\u0259, bayram gec\u0259si qovud qap\u0131n\u0131n kandar\u0131na qoyulur v\u0259 X\u0131d\u0131r\u0131n boz at\u0131 il\u0259 g\u0259lib h\u0259min izl\u0259ri yoxlayaca\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131rd\u0131. S\u0259h\u0259r oyananda qovudun \u00fcz\u0259rind\u0259 at nal\u0131na b\u0259nz\u0259r izl\u0259rin g\u00f6r\u00fcnm\u0259si X\u0131d\u0131r\u0131n g\u0259li\u015finin \u0259lam\u0259ti kimi q\u0259bul edilirdi. B\u0259zi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faqlar s\u0259h\u0259r tezd\u0259n oyan\u0131b ilk olaraq h\u0259min izl\u0259ri axtarard\u0131lar. Bu c\u00fcr inanclar q\u0131\u015f\u0131n s\u0259rt g\u00fcnl\u0259rind\u0259 insanlar\u0131n yaz\u0131n g\u0259li\u015fin\u0259 olan \u00fcmidl\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndirirdi.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, g\u0259nc q\u0131zlar\u0131n niyy\u0259t tutaraq su qab\u0131n\u0131n i\u00e7in\u0259 \u00fcz\u00fck, daraq, sancaq kimi \u0259\u015fyalar atmas\u0131, s\u0259h\u0259r onlar\u0131n taleyini yozmas\u0131 kimi m\u0259rasiml\u0259r d\u0259 X\u0131d\u0131r gec\u0259sin\u0259 aid edil\u0259n q\u0259dim inanclardand\u0131r. Bu m\u0259rasiml\u0259r sonradan Novruz ad\u0259tl\u0259ri il\u0259 d\u0259 qaynay\u0131b-qar\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p><strong>Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 il\u0259 Boz ay ba\u015flay\u0131r.<\/strong>\u00a0Boz ay Novruzun yax\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259tin oyan\u0131\u015f\u0131n\u0131 simvoliz\u0259 ed\u0259n m\u00fch\u00fcm d\u00f6vr hesab edilir. Bu ayda xalq aras\u0131nda geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunan \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259r ke\u00e7irilir. Su, od, yel v\u0259 torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259l\u0259ri Boz ay\u0131n \u0259sas m\u0259rasiml\u0259ridir. Su \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259si il\u0259 ba\u015flanan bu m\u0259rasiml\u0259r torpaq \u00e7\u0259r\u015f\u0259nb\u0259siyl\u0259 tamamlan\u0131r v\u0259 bahar\u0131n g\u0259li\u015fi b\u00f6y\u00fck sevincl\u0259 qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u018fslind\u0259, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 il\u0259 Boz ay aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259z bir k\u00f6rp\u00fc var. Birind\u0259 q\u0131\u015f\u0131n s\u0259rt n\u0259f\u0259si, dig\u0259rind\u0259 is\u0259 yaz\u0131n il\u0131q n\u0259f\u0259si hiss olunur.<\/strong>\u00a0Xalq t\u0259qvimi bu ke\u00e7idi sad\u0259c\u0259 tarixl\u0259 yox, m\u0259rasiml\u0259rl\u0259, inanclarla, \u00fcmidl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t edib. Q\u0131\u015f\u0131n \u0259n \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rind\u0259 bel\u0259 insanlar bayramlar, inanclar v\u0259 m\u0259rasiml\u0259r vasit\u0259sil\u0259 \u00f6z ruhlar\u0131n\u0131 isid\u0259 bilibl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu gec\u0259d\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda q\u0131\u015f\u0131n \u0259n s\u0259rt d\u00f6vr\u00fc kimi tan\u0131nan Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 ba\u015flay\u0131r. Dekabr\u0131n 20-d\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 40 g\u00fcn davam ed\u0259n B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 yanvar\u0131n 31-d\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131r v\u0259 \u00f6z yerini Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259y\u0259 verir. Musavat.com\u00a0bildirir ki, xalq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 bu iki \u00e7ill\u0259 f\u0259rqli xarakterl\u0259rl\u0259 obrazla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Onlar b\u0259z\u0259n iki qarda\u015f, b\u0259z\u0259n d\u0259 iki bac\u0131 kimi t\u0259svir olunur. B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 daha m\u00fclayim, s\u0259brli v\u0259 sakit t\u0259bi\u0259tli hesab edildiyi halda, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 s\u0259rt, q\u0259z\u0259bli, \u00e7ov\u011funlu v\u0259 daha \u00e7\u0259tin ke\u00e7\u0259n d\u00f6vr kimi tan\u0131n\u0131r. El aras\u0131nda bel\u0259 bir deyim d\u0259 var:\u00a0\u201cB\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 dondurar, Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 yand\u0131rar\u201d.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":838984,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",824,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",824,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",824,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02-602x365.jpg",602,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",640,388,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",824,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",824,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/73c59620b2122c6def49a85577043f02.jpg",824,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu gec\u0259d\u0259n etibar\u0259n Az\u0259rbaycanda q\u0131\u015f\u0131n \u0259n s\u0259rt d\u00f6vr\u00fc kimi tan\u0131nan Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259 ba\u015flay\u0131r. Dekabr\u0131n 20-d\u0259 start g\u00f6t\u00fcr\u0259n v\u0259 40 g\u00fcn davam ed\u0259n B\u00f6y\u00fck \u00e7ill\u0259 yanvar\u0131n 31-d\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131r v\u0259 \u00f6z yerini Ki\u00e7ik \u00e7ill\u0259y\u0259 verir. Musavat.com\u00a0bildirir ki, xalq t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcnd\u0259 bu iki \u00e7ill\u0259 f\u0259rqli xarakterl\u0259rl\u0259 obrazla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Onlar b\u0259z\u0259n iki qarda\u015f, b\u0259z\u0259n d\u0259 iki bac\u0131 kimi t\u0259svir olunur.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/838983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=838983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/838983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":838985,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/838983\/revisions\/838985"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/838984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=838983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=838983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=838983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}