{"id":839173,"date":"2026-02-03T07:28:20","date_gmt":"2026-02-03T03:28:20","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=839173"},"modified":"2026-02-03T07:28:20","modified_gmt":"2026-02-03T03:28:20","slug":"usaq-onkologiyasinda-h%c9%99y%c9%99can-siqnali-r%c9%99q%c9%99ml%c9%99r-niy%c9%99-boyuyur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=839173","title":{"rendered":"U\u015faq onkologiyas\u0131nda h\u0259y\u0259can siqnal\u0131: r\u0259q\u0259ml\u0259r niy\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda son 14 ild\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda onkoloji x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259 Milli M\u0259clisin bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n plenar iclas\u0131nda Ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komit\u0259sinin s\u0259dri Hicran H\u00fcseynova deyib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 0-13 ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 7,1 14-17 ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 is\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 10, 6 u\u015faq bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/p>\n<p><strong><em>B\u0259s u\u015faq onkologiyas\u0131ndak\u0131 bu art\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, ilk s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri ekoloji m\u00fchitin getdikc\u0259 daha \u00e7ox \u00e7irkl\u0259nm\u0259sidir.<\/strong>\u00a0S\u0259naye tullant\u0131lar\u0131, avtomobil qazlar\u0131, a\u011f\u0131r metallar, pestisidl\u0259r v\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r torpaq, su v\u0259 havada toplanaraq uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. X\u00fcsusil\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan u\u015faqlar bu t\u0259sirl\u0259r\u0259 daha h\u0259ssas olurlar.<\/p>\n<p>Dig\u0259r m\u00fch\u00fcm amil qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. S\u00fcni qatq\u0131lar, konservantlar, boyalar, s\u00fcr\u0259tli qidalar, emal olunmu\u015f m\u0259hsullar u\u015faqlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik rasionunda geni\u015f yer al\u0131r. T\u0259bii v\u0259 ekoloji t\u0259miz qidalar\u0131n azalmas\u0131, genetik modifikasiya olunmu\u015f m\u0259hsullar\u0131n artmas\u0131 da risk faktorlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>H\u0259kiml\u0259r h\u0259m\u00e7inin valideynl\u0259rin sa\u011flaml\u0131q v\u0259ziyy\u0259tini v\u0259 genetik meyilliliyi d\u0259 \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kirl\u0259r. Hamil\u0259lik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 anan\u0131n stress, d\u00fczg\u00fcn qidalanmama, z\u0259r\u0259rli m\u00fchit, b\u0259zi d\u0259rman preparatlar\u0131n\u0131n n\u0259zar\u0259tsiz q\u0259bulu, el\u0259c\u0259 d\u0259 irsi faktorlar u\u015faqlarda onkoloji riskl\u0259ri art\u0131ran amill\u0259r hesab olunur.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 texnoloji m\u00fchitin t\u0259siri d\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Mobil telefonlar, plan\u015fetl\u0259r, Wi-Fi siqnallar\u0131, elektromaqnit sah\u0259l\u0259rin uzunm\u00fcdd\u0259tli t\u0259siri il\u0259 ba\u011fl\u0131 elmi m\u00fczakir\u0259l\u0259r davam edir v\u0259 b\u0259zi t\u0259dqiqatlar bunun u\u015faqlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, diaqnostikan\u0131n inki\u015faf etm\u0259si d\u0259 statistikan\u0131n artmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir. \u018fvv\u0259ll\u0259r a\u015fkarlanmayan v\u0259 ya ba\u015fqa x\u0259st\u0259lik kimi qeyd\u0259 al\u0131nan hallar\u0131n indi daha d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si real m\u0259nz\u0259r\u0259ni \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/nesimi-qasimov.jpg\" alt=\"nesimi-qasimov.jpg (87 KB)\" width=\"700\" height=\"466\" \/><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>onkoloq N\u0259simi Qas\u0131mov Musavat.com<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda u\u015faq onkologiyas\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan art\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib.<\/p>\n<p><strong>H\u0259kim bildirib ki, u\u015faqlarda onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131nda \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 ke\u00e7\u0259n genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rdir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, statistik art\u0131ma baxmayaraq, u\u015faqlar aras\u0131nda onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u00fcmumi yay\u0131lma faizi c\u0259miyy\u0259tin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k deyil:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cU\u015faqlar aras\u0131nda bu x\u0259st\u0259lik o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox deyil. Anadang\u0259lm\u0259 \u015fi\u015fl\u0259r olur. U\u015faqlar aras\u0131nda qan x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 &#8211; leykoza daha \u00e7ox rast g\u0259linir. Dig\u0259r onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r is\u0259 nisb\u0259t\u0259n az hallarda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n<p><strong>Onkoloq vur\u011fulay\u0131b ki, onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r \u0259sas\u0259n ya\u015fla ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131xan x\u0259st\u0259likl\u0259rdir v\u0259 daha \u00e7ox 40 ya\u015fdan sonra m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130nsan \u00f6mr\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r uzan\u0131rsa, bu x\u0259st\u0259liyin ortaya \u00e7\u0131xma ehtimal\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r art\u0131r. Sovet onkologiya elminin banisi say\u0131lan Nikolay Nikolayevi\u00e7 Bloxin \u00f6t\u0259n \u0259srin 80-ci ill\u0259rind\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259liyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f m\u00fchazir\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 bel\u0259 ba\u015flay\u0131rd\u0131: \u201cXX \u0259srin sonu, XXI \u0259srin \u0259vv\u0259lind\u0259 h\u0259r k\u0259s \u00f6z x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 q\u0259d\u0259r ya\u015famal\u0131d\u0131r\u201d. Bu fikir x\u0259st\u0259liyin art\u0131m\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259binin ya\u015f faktoru il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin artmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n dig\u0259r m\u00fch\u00fcm amill\u0259r d\u0259 m\u00f6vcuddur. Bunlara \u0259traf m\u00fchitin \u00e7irkl\u0259nm\u0259si, s\u0259naye tullant\u0131lar\u0131, ekoloji faktorlar, ail\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faqlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzinin getdikc\u0259 passivl\u0259\u015fm\u0259si daxildir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu faktorlar birlikd\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259rin h\u0259m b\u00f6y\u00fckl\u0259r, h\u0259m d\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda artmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u0259ray<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda son 14 ild\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda onkoloji x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 Milli M\u0259clisin bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n plenar iclas\u0131nda Ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komit\u0259sinin s\u0259dri Hicran H\u00fcseynova deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 0-13 ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 7,1 14-17 ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 is\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 10, 6 u\u015faq bu x\u0259st\u0259likd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. B\u0259s u\u015faq onkologiyas\u0131ndak\u0131 bu art\u0131m\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, ilk s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n biri ekoloji m\u00fchitin getdikc\u0259 daha \u00e7ox \u00e7irkl\u0259nm\u0259sidir.\u00a0S\u0259naye tullant\u0131lar\u0131, avtomobil qazlar\u0131, a\u011f\u0131r metallar, pestisidl\u0259r v\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r torpaq, su v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":839174,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/e561139f7dc519e48486e465f48102f4.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda son 14 ild\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda onkoloji x\u0259st\u0259l\u0259rin say\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 Milli M\u0259clisin bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n plenar iclas\u0131nda Ail\u0259, qad\u0131n v\u0259 u\u015faq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri komit\u0259sinin s\u0259dri Hicran H\u00fcseynova deyib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 0-13 ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 7,1 14-17 ya\u015f qrupu \u00fczr\u0259 is\u0259 h\u0259r 100 min n\u0259f\u0259r\u0259 10, 6 u\u015faq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=839173"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":839176,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839173\/revisions\/839176"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/839174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=839173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=839173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=839173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}