{"id":839340,"date":"2026-02-04T17:19:45","date_gmt":"2026-02-04T13:19:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=839340"},"modified":"2026-02-04T17:19:45","modified_gmt":"2026-02-04T13:19:45","slug":"mediada-muharib%c9%99-azarkesliyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=839340","title":{"rendered":"Mediada m\u00fcharib\u0259 \u201cazarke\u015fliyi\u201d"},"content":{"rendered":"<h3><strong>\u0130nsanlar bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yenid\u0259n eyni a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015famaqdan qorxur, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259&#8230;<\/strong><\/h3>\n<p><strong>M\u00fcharib\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259ri, h\u0259rbi qar\u015f\u0131durmalar v\u0259 geosiyasi b\u00f6hranlar uzun ill\u0259rdir median\u0131n \u0259sas g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndand\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r ki, real t\u0259hl\u00fck\u0259 uzaqda olanda bel\u0259, c\u0259miyy\u0259t g\u0259rgin, qorxu v\u0259 h\u0259y\u0259can yaradan x\u0259b\u0259rl\u0259ri daha \u00e7ox oxuyur, izl\u0259yir v\u0259 payla\u015f\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu meyl t\u0259kc\u0259 informasiya acl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 deyil, insan psixologiyas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir media mexanizml\u0259ri il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si ya\u015fam\u0131\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bu m\u00f6vzuya h\u0259ssasl\u0131q daha y\u00fcks\u0259k olur. Ke\u00e7mi\u015f travmalar, itkil\u0259r v\u0259 kollektiv yadda\u015f g\u0259rgin x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 mara\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. \u0130nsanlar bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yenid\u0259n eyni a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015famaqdan qorxur, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 \u201chaz\u0131r olmaq\u201d ehtiyac\u0131 hiss edir. Bu psixoloji v\u0259ziyy\u0259t median\u0131n t\u0259sirini daha da g\u00fccl\u0259ndirir. N\u0259tic\u0259 olaraq, c\u0259miyy\u0259tin g\u0259rgin x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 alud\u0259 olmas\u0131 t\u0259bii psixoloji mexanizml\u0259rd\u0259n qaynaqlansa da, bu meyl media t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00fccl\u0259ndirilir. Balansl\u0131 informasiya m\u00fchiti is\u0259 h\u0259m median\u0131n pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131ndan, h\u0259m d\u0259 oxucunun \u015f\u00fcurlu se\u00e7imind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>M\u0259tbuat \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini, media eksperti M\u00fc\u015ffiq \u018fl\u0259sg\u0259rli \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirib ki, media c\u0259miyy\u0259td\u0259 daha \u00e7ox s\u00fclh ovqat\u0131 yaratmal\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/sfera.az\/_next\/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.sfera.az%2Ffile%2Farticles%2F2021%2F12%2F11%2F122396.jpg&amp;w=1920&amp;q=75\" alt=\"Yeni qanun \u00f6lk\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259kar median\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131racaq\\&quot; - M\u00fc\u015ffiq  \u018fl\u0259sg\u0259rli | sfera.az\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Beyn\u0259lxalq statuslu jurnalist t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n koordinasiya platformalar\u0131ndan olan \u201cFree Press Unlimited\u201d \u00f6z hesabat\u0131nda qeyd edir ki, c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin s\u00fclh ovqat\u0131na k\u00f6kl\u0259nm\u0259sind\u0259 median\u0131n rolu \u00f6n\u0259mlidir. M\u0259lumat g\u00fccd\u00fcr, ictimai r\u0259y\u0259 t\u0259sir edir. Media m\u0259lumat yaymaq g\u00fcc\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 s\u00fclh ovqat\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni s\u00fclh u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015fmaq beyn\u0259lxalq s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 median\u0131n \u0259sas missiyalar\u0131ndan biri kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. T\u0259bii ki, b\u00fct\u00fcn bu deyil\u0259nl\u0259r median\u0131n m\u00fcharib\u0259 m\u00f6vzusuna toxunmas\u0131n\u0131, m\u00f6vzu \u00fczr\u0259 materiallar yaymas\u0131n\u0131 istisna etmir. \u018fksin\u0259, m\u00f6vcud olan v\u0259 ya ehtimal olanan m\u00fcharib\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat yaymaq median\u0131n i\u015fidir. \u0130nsanlar media \u00fcz\u0259rind\u0259n m\u00f6vcud v\u0259 ehtimal edil\u0259n m\u00fcharib\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat almal\u0131, \u00f6zl\u0259rini bu problemd\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn bilgili olmal\u0131d\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert deyir ki, problem bu m\u00f6vzuda yazmaqda yox, nec\u0259 yazmaq m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259dir:<\/strong>\u00a0\u201cT\u0259\u0259ss\u00fcf ki, dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kimi, m\u00fcharib\u0259 m\u00f6vzusu da b\u0259zi informasiya istehsal\u00e7\u0131lar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n sui-istifad\u0259 olunur. Sensasiya yaratmaq, auditoriya toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn manipulyasiya edilir. Bu yana\u015fma, g\u0259rginlik, t\u0259\u015fvi\u015f yarad\u0131r, c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 neqativ ovqat formala\u015fd\u0131r\u0131r. Yanl\u0131\u015f olan budur ki, hans\u0131sa media qurumu m\u00fcharib\u0259 bar\u0259d\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 z\u0259ruri bilgil\u0259ri deyil, manipulyativ x\u0259b\u0259rl\u0259ri \u00e7atd\u0131r\u0131r. Yaxud x\u00fcsusi q\u0259sdi olmasa bel\u0259, qeyri-pe\u015f\u0259kar formada haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259rl\u0259 c\u0259miyy\u0259ti \u00e7a\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cDeutsche Welle\u201din Almaniya Jurnalistl\u0259r Birliyi (VERD\u0130) il\u0259 birg\u0259 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cMedia v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 hesabat\u0131\u201dnda vur\u011fulan\u0131r ki, median\u0131n s\u00fclhyaratma prosesind\u0259 normal i\u015ftirak\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn media subyektl\u0259rinin v\u0259 jurnalistl\u0259rin bu m\u00f6vzuda v\u0259rdi\u015fl\u0259ri formala\u015fmal\u0131d\u0131r. Onlar ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 s\u00fclhyaratma prosesind\u0259 i\u015ftiraklar\u0131 bar\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259r\u0259 sahib olmal\u0131, t\u0259limatland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131rlar. M\u0259nc\u0259, problem bu n\u00f6qt\u0259d\u0259n ba\u015flay\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259r yerd\u0259 m\u00fcharib\u0259l\u0259rin, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin m\u00f6vcud olmas\u0131na baxmayaraq, \u201cm\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n yazmaq bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rma\u201d i\u015fi g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Yet\u0259rli q\u0259d\u0259r t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irilmir. Bu, median\u0131n s\u00fclh m\u00f6vzusuna yana\u015fmas\u0131na z\u0259r\u0259r verir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r i\u015fi daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 ya ondan sonrak\u0131 prosesl\u0259r fonunda sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 platformalar\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 probleml\u0259r yaratd\u0131lar. H\u0259tta m\u0259cburiyy\u0259t qar\u015f\u0131s\u0131nda bu platformalardan bir ne\u00e7\u0259sinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n TikTok-un f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq edildi. Fikrim budur ki, Az\u0259rbaycanda pe\u015f\u0259kar median\u0131n s\u00fclh v\u0259 m\u00fcharib\u0259 m\u00f6vzusuna yana\u015fmas\u0131 normald\u0131r. Amma sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 platformalar\u0131 bar\u0259sind\u0259 bu s\u00f6z\u00fc dem\u0259k olmar. Onlar n\u0259inki m\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, h\u0259tta s\u00fclh \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 probleml\u0259r yarad\u0131r, m\u00fcharib\u0259 m\u00f6vzusunu sui-istifad\u0259 edirl\u0259r. M\u0259nc\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rin g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evrilir&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u015eahan\u0259 R\u018fH\u0130ML\u0130,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yenid\u0259n eyni a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015famaqdan qorxur, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259&#8230; M\u00fcharib\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259ri, h\u0259rbi qar\u015f\u0131durmalar v\u0259 geosiyasi b\u00f6hranlar uzun ill\u0259rdir median\u0131n \u0259sas g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndand\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r ki, real t\u0259hl\u00fck\u0259 uzaqda olanda bel\u0259, c\u0259miyy\u0259t g\u0259rgin, qorxu v\u0259 h\u0259y\u0259can yaradan x\u0259b\u0259rl\u0259ri daha \u00e7ox oxuyur, izl\u0259yir v\u0259 payla\u015f\u0131r. Bu meyl t\u0259kc\u0259 informasiya acl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 deyil, insan psixologiyas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir media mexanizml\u0259ri il\u0259 birba\u015fa ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u00fcharib\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259si ya\u015fam\u0131\u015f c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 bu m\u00f6vzuya h\u0259ssasl\u0131q daha y\u00fcks\u0259k olur. Ke\u00e7mi\u015f travmalar, itkil\u0259r v\u0259 kollektiv yadda\u015f g\u0259rgin x\u0259b\u0259rl\u0259r\u0259 mara\u011f\u0131 art\u0131r\u0131r. \u0130nsanlar bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yenid\u0259n eyni a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015famaqdan qorxur, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":839341,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/5a2e65ba0e93a730ef200f8c1fe7eec4.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u0130nsanlar bir t\u0259r\u0259fd\u0259n yenid\u0259n eyni a\u011fr\u0131n\u0131 ya\u015famaqdan qorxur, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259&#8230; M\u00fcharib\u0259 x\u0259b\u0259rl\u0259ri, h\u0259rbi qar\u015f\u0131durmalar v\u0259 geosiyasi b\u00f6hranlar uzun ill\u0259rdir median\u0131n \u0259sas g\u00fcnd\u0259m m\u00f6vzular\u0131ndand\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r ki, real t\u0259hl\u00fck\u0259 uzaqda olanda bel\u0259, c\u0259miyy\u0259t g\u0259rgin, qorxu v\u0259 h\u0259y\u0259can yaradan x\u0259b\u0259rl\u0259ri daha \u00e7ox oxuyur, izl\u0259yir v\u0259 payla\u015f\u0131r. Bu meyl t\u0259kc\u0259 informasiya acl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 deyil, insan psixologiyas\u0131 v\u0259 m\u00fcasir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839340"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=839340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":839342,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839340\/revisions\/839342"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/839341"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=839340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=839340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=839340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}