{"id":839973,"date":"2026-02-10T18:42:08","date_gmt":"2026-02-10T14:42:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=839973"},"modified":"2026-02-10T18:42:08","modified_gmt":"2026-02-10T14:42:08","slug":"m%c9%99kt%c9%99b-n%c9%99-klubdur-n%c9%99-d%c9%99-m%c9%99dr%c9%99s%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=839973","title":{"rendered":"M\u0259kt\u0259b n\u0259 klubdur, n\u0259 d\u0259 m\u0259dr\u0259s\u0259!"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201c\u0130drak\u201d\u00a0liseyind\u0259 a\u00e7\u0131lan at\u0259\u015f ictimai diqq\u0259ti t\u0259hsil sistemin\u0259 c\u0259ml\u0259di. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259nin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259llim-\u015fagird konflikti dayan\u0131r. Bu konflikt \u00f6z m\u0259\u011fzin\u0259 v\u0259 t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Zaman-zaman m\u0259s\u0259l\u0259nin k\u00f6k\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259rhl\u0259r t\u0259qdim etmi\u015fik. Bir daha t\u0259krarlamal\u0131 olsam, t\u0259hsil, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagird m\u0259kt\u0259b\u0259 qay\u0131tmal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259b is\u0259 ancaq nizam-intizam g\u00fccl\u00fc olanda \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7ata, pozitiv elmi bilikl\u0259ri n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r. Pozitiv elm dind\u0259n ayr\u0131lm\u0131\u015f, yaln\u0131z empirik m\u00fc\u015fahid\u0259y\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 v\u0259 rasional d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 \u0259saslanan bilikl\u0259r m\u0259cmusudur. Odur ki, Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259tin dind\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, t\u0259hsil sisteminin is\u0259 d\u00fcny\u0259vi oldu\u011fu x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Dem\u0259li, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 vahid m\u0259kt\u0259b formas\u0131na ke\u00e7id t\u0259kc\u0259 estetik v\u0259 ya intizamla ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259 say\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu, birba\u015fa u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131, d\u00fcny\u0259vi t\u0259hsil prinsipi v\u0259 \u015fagirdin azad inki\u015faf m\u00fchiti il\u0259 \u0259laq\u0259li m\u00f6vzudur. Z\u0259nnimc\u0259, vahid m\u0259kt\u0259bli formas\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 z\u0259ruridir ki, m\u0259kt\u0259b neytral ictimai m\u0259kan olmal\u0131d\u0131r. He\u00e7 kim\u0259 sirr deyil ki, m\u0259kt\u0259b u\u015faqlar\u0131n ail\u0259d\u0259n k\u0259narda \u0259sas sosialla\u015fma m\u00fchitidir v\u0259 f\u0259rdi kimliyi m\u0259hz burada formala\u015f\u0131r. \u015e\u0259xsiyy\u0259tin formala\u015fma prosesi he\u00e7 bir ideoloji, siyasi, dini v\u0259 ya sosial t\u0259zyiq alt\u0131nda ba\u015f verm\u0259m\u0259lidir. Vahid forma \u015fagirdi ail\u0259daxili v\u0259 ya icma m\u0259n\u015f\u0259li t\u0259sirl\u0259rd\u0259n qism\u0259n d\u0259 olsa ay\u0131raraq, onu b\u0259rab\u0259r h\u00fcquqlu t\u0259hsil subyekti kimi qoruyur.<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u00fch\u00fcm m\u0259qam b\u0259rab\u0259rlik prinsipidir. F\u0259rqli geyiml\u0259r sosial statusu, ail\u0259nin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc v\u0259 maddi v\u0259ziyy\u0259tini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu is\u0259 m\u0259kt\u0259b m\u00fchitind\u0259 ayr\u0131m\u00e7\u0131l\u0131q, psixoloji t\u0259zyiq v\u0259 etiketl\u0259m\u0259 yarad\u0131r. Vahid forma u\u015faqlar\u0131 \u201ckimin kim oldu\u011fu\u201d m\u00fczakir\u0259sind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131raraq, diqq\u0259ti \u0259sas m\u0259qs\u0259d\u0259 &#8211; t\u0259hsil\u0259 y\u00f6n\u0259ldir.<\/p>\n<p>Daha h\u0259ssas v\u0259 \u00e7ox zaman a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 deyilm\u0259y\u0259n, amma real olan m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif t\u0259lqinl\u0259rl\u0259 din\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilm\u0259sidir. F\u0259rdin \u00f6z h\u0259yat obraz\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259lli m\u00f6vzularda biliy\u0259 v\u0259 h\u0259yat t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 ehtiyac\u0131 var. \u015eagird t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri v\u0259 h\u0259l\u0259 tam formala\u015fmam\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259t n\u0259yi v\u0259 niy\u0259 se\u00e7diyini tam d\u0259rk etmir. Dem\u0259li, q\u0131z u\u015faqlar\u0131n\u0131n dini geyim t\u0259rzin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si he\u00e7 d\u0259 azadl\u0131q deyil. Azadl\u0131\u011fa ist\u0259nil\u0259n m\u00fcdaxil\u0259 is\u0259 u\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 pozuntusudur. Vahid m\u0259kt\u0259bli formas\u0131 bu n\u00f6qt\u0259d\u0259 profilaktik mexanizm rolunu oynay\u0131r. O, n\u0259 dini inanc\u0131 qada\u011fan edir, n\u0259 d\u0259 ail\u0259nin etiqad\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 edir. Sad\u0259c\u0259 m\u0259kt\u0259b m\u00fchitind\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n ideoloji neytrall\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min edir v\u0259 \u201cu\u015faq &#8211; valideyn ideologiyas\u0131n\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r\u201d yana\u015fmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 a\u00e7\u0131q-sa\u00e7\u0131q geyimd\u0259 g\u0259lm\u0259k, ya\u015f\u0131ndan tez kosmetikadan istifad\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259nl\u0259r\u0259 \u201colmaz\u201d deyilir.<\/p>\n<p><strong>BMT-nin \u201cU\u015faq h\u00fcquqlar\u0131 haqq\u0131nda\u201d Konvensiyas\u0131nda deyilir:\u00a0<\/strong>\u201c\u00d6z dinin\u0259 v\u0259 ya m\u0259zh\u0259bin\u0259 etiqad etm\u0259k azadl\u0131\u011f\u0131na yaln\u0131z el\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyula bil\u0259r ki, onlar qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin, ictimai qaydan\u0131n, \u0259halinin m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 ya dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259sas h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruridir\u201d.<\/p>\n<p>Bu m\u00fcdd\u0259a u\u015faqlar\u0131n din v\u0259 etiqad azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fctl\u0259q olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun ictimai maraq v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p><strong>Konvensiyan\u0131n bu b\u0259ndin\u0259 g\u00f6r\u0259, u\u015faqlar\u0131n \u00f6z dinin\u0259 v\u0259 ya m\u0259zh\u0259bin\u0259 etiqad etm\u0259k azadl\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z \u00fc\u00e7 \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Birincisi, m\u0259hdudiyy\u0259t m\u00fctl\u0259q qanunla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir. Y\u0259ni bu, \u015f\u0259xsi yana\u015fma, inzibati ist\u0259k v\u0259 ya subyektiv q\u0259rar ola bilm\u0259z. H\u00fcquqi \u0259sas olmadan h\u0259r hans\u0131 m\u00fcdaxil\u0259 yolverilm\u0259zdir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, m\u0259hdudiyy\u0259t legitim m\u0259qs\u0259d da\u015f\u0131mal\u0131d\u0131r. Konvensiya bu m\u0259qs\u0259dl\u0259ri a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 sadalay\u0131r: d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, ictimai qayda, \u0259halinin m\u0259n\u0259viyyat\u0131 v\u0259 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259sas h\u00fcquq v\u0259 azadl\u0131qlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si. Siyah\u0131n\u0131n qapal\u0131 olmamas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259t vermir, \u0259ksin\u0259, m\u00fcdaxil\u0259nin ictimai z\u0259rur\u0259t\u0259 \u0259saslanmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259, m\u0259hdudiyy\u0259t z\u0259ruri v\u0259 proporsional olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni d\u00f6vl\u0259t \u0259n s\u0259rt yox, m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259 v\u0259 effektiv vasit\u0259ni se\u00e7m\u0259lidir. Azadl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc deyil, onun m\u00fc\u0259yy\u0259n formalar\u0131 v\u0259 konkret t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri t\u0259nziml\u0259n\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Konvensiyan\u0131n \u015f\u0259rhin\u0259 g\u00f6r\u0259, u\u015fa\u011f\u0131n din azadl\u0131\u011f\u0131 valideynin dini azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n avtomatik davam\u0131 kimi q\u0259bul edil\u0259 bilm\u0259z. \u018fg\u0259r dini davran\u0131\u015f u\u015fa\u011f\u0131n fiziki, psixoloji v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131na z\u0259r\u0259r vurursa v\u0259 ya onun azad se\u00e7im imkanlar\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131rsa, d\u00f6vl\u0259tin m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259si Konvensiyaya zidd deyil, \u0259ksin\u0259 onun t\u0259l\u0259bidir.<\/p>\n<p><strong>Taleh \u015eahsuvarl\u0131<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u0130drak\u201d\u00a0liseyind\u0259 a\u00e7\u0131lan at\u0259\u015f ictimai diqq\u0259ti t\u0259hsil sistemin\u0259 c\u0259ml\u0259di. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259nin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259llim-\u015fagird konflikti dayan\u0131r. Bu konflikt \u00f6z m\u0259\u011fzin\u0259 v\u0259 t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Zaman-zaman m\u0259s\u0259l\u0259nin k\u00f6k\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259rhl\u0259r t\u0259qdim etmi\u015fik. Bir daha t\u0259krarlamal\u0131 olsam, t\u0259hsil, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagird m\u0259kt\u0259b\u0259 qay\u0131tmal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259b is\u0259 ancaq nizam-intizam g\u00fccl\u00fc olanda \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7ata, pozitiv elmi bilikl\u0259ri n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r. Pozitiv elm dind\u0259n ayr\u0131lm\u0131\u015f, yaln\u0131z empirik m\u00fc\u015fahid\u0259y\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 v\u0259 rasional d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259y\u0259 \u0259saslanan bilikl\u0259r m\u0259cmusudur. Odur ki, Az\u0259rbaycan Konstitusiyas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259tin dind\u0259n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131, t\u0259hsil sisteminin is\u0259 d\u00fcny\u0259vi oldu\u011fu x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r. Dem\u0259li, orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 vahid m\u0259kt\u0259b formas\u0131na&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":839974,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",824,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",824,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",824,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455-602x365.jpg",602,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",640,388,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",824,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",824,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/f5859c098516793178f8cc07c20c4455.jpg",824,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201c\u0130drak\u201d\u00a0liseyind\u0259 a\u00e7\u0131lan at\u0259\u015f ictimai diqq\u0259ti t\u0259hsil sistemin\u0259 c\u0259ml\u0259di. Ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259nin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 m\u00fc\u0259llim-\u015fagird konflikti dayan\u0131r. Bu konflikt \u00f6z m\u0259\u011fzin\u0259 v\u0259 t\u0259zah\u00fcrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Zaman-zaman m\u0259s\u0259l\u0259nin k\u00f6k\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259rhl\u0259r t\u0259qdim etmi\u015fik. Bir daha t\u0259krarlamal\u0131 olsam, t\u0259hsil, m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagird m\u0259kt\u0259b\u0259 qay\u0131tmal\u0131d\u0131r. M\u0259kt\u0259b is\u0259 ancaq nizam-intizam g\u00fccl\u00fc olanda \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7ata, pozitiv elmi bilikl\u0259ri n\u0259sild\u0259n-n\u0259sil\u0259 \u00f6t\u00fcr\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839973"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=839973"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":839975,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/839973\/revisions\/839975"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/839974"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=839973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=839973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=839973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}