{"id":840132,"date":"2026-02-11T18:51:00","date_gmt":"2026-02-11T14:51:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=840132"},"modified":"2026-02-11T18:51:00","modified_gmt":"2026-02-11T14:51:00","slug":"k%c9%99nd-toyugu-adi-il%c9%99-broyler-toyugu-mut%c9%99x%c9%99ssisl%c9%99r-iddialara-cavab-verirl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=840132","title":{"rendered":"K\u0259nd toyu\u011fu ad\u0131 il\u0259 broyler toyu\u011fu? &#8211; M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r iddialara cavab verirl\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son ill\u0259r bir \u00e7ox rayonda v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259y\u0259tl\u0259rd\u0259 k\u0259nd toyu\u011fu ad\u0131 alt\u0131nda broyler toyuqlar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r artmaqdad\u0131r. \u0130ddialara g\u00f6r\u0259, bu toyuqlara x\u00fcsusi iyn\u0259l\u0259r vurulur v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n \u00e7\u0259kisi s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 bazara \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259hsul xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fc\u0259 k\u0259nd toyu\u011funa b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f broyler olur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda h\u0259m sa\u011flaml\u0131q, h\u0259m d\u0259 istehlak\u00e7\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan narahatl\u0131q do\u011furur. X\u00fcsusil\u0259, d\u0259rman v\u0259 ya dig\u0259r madd\u0259l\u0259rin n\u0259zar\u0259tsiz istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n fikirl\u0259r ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259ndirir. M\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar ald\u0131qlar\u0131 m\u0259hsulun h\u0259qiq\u0259t\u0259n t\u0259bii v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259m baytarl\u0131q n\u0259zar\u0259ti, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 bax\u0131m\u0131ndan diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/WhatsApp%20Image%202026-02-11%20at%2012.04.45.jpeg\" alt=\"WhatsApp Image 2026-02-11 at 12.04.45.jpeg (93 KB)\" width=\"700\" height=\"457\" \/><\/p>\n<p><strong>Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, sa\u011flam qidalanma m\u00fct\u0259x\u0259ssisi M\u0259hs\u0259ti H\u00fcseynova Musavat.com<\/strong>-a s\u00f6z\u00fcged\u0259n iddialarla ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlama verib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qaydalar\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 saxlanmas\u0131, m\u0259n\u015f\u0259yinin b\u0259lli olmas\u0131, baytar n\u0259zar\u0259tind\u0259n ke\u00e7m\u0259si, keyfiyy\u0259t sertifikat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn t\u0259qdim olunmas\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cQu\u015f \u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u0259z\u0259n yanl\u0131\u015f fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nir, x\u00fcsusil\u0259, k\u0259nd toyuqlar\u0131n\u0131n daha faydal\u0131 olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131l\u0131r. \u0130st\u0259r Az\u0259rbaycanda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 d\u00fcnyada broyler toyuqlar\u0131 h\u0259m qiym\u0259t, h\u0259m d\u0259 \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 daha geni\u015f\u00a0 istifad\u0259 olunur. Onlar\u0131n q\u0131sa zamanda \u00e7ox \u00e7\u0259ki almas\u0131 cinsl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu cins seleksiya yolu il\u0259 al\u0131n\u0131r. Qu\u015f\u00e7uluq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n yem rasionu var ki, standartlara uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 haz\u0131rlan\u0131r. Antibiotik is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yem il\u0259 birlikd\u0259 verilir. K\u0259simd\u0259n bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6nc\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n verilm\u0259si dayand\u0131r\u0131l\u0131r. \u018fg\u0259r d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259tind\u0259n ke\u00e7\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259sidirs\u0259, m\u00fct\u0259madi n\u0259zar\u0259t varsa, m\u0259hsul keyfiyy\u0259tli, eyni zamanda qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi qaydalar\u0131na uy\u011fundursa, sertifikat\u0131, yem v\u0259 d\u0259rmanlar\u0131n istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r varsa, risk faktoru \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n qu\u015f m\u0259hsullar\u0131 d\u00fczg\u00fcn saxlam\u0131rsa, yaxud bi\u015firil\u0259rk\u0259n yar\u0131bi\u015fmi\u015f, az bilmi\u015f halda problem yarada bil\u0259r. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, toyuqlar yeml\u0259n\u0259rk\u0259n onlara h\u0259r hans\u0131 hormon vurulmur. Sad\u0259c\u0259 onlar\u0131n yeml\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan vitamin, minerallar v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n madd\u0259l\u0259r verilir\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssis broyler toyuqlar\u0131n\u0131n bi\u015firilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cYax\u015f\u0131 olar ki, toyu\u011fu qaynatd\u0131qdan sonra ilk suyu at\u0131ls\u0131n, \u0259g\u0259r t\u0259rkibind\u0259 antibiotik qal\u0131\u011f\u0131 qal\u0131bsa, onun miqdar\u0131 suyun at\u0131lmas\u0131 il\u0259 10 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r azalacaq. Broyler toyu\u011funu g\u00fcnd\u0259lik deyil, h\u0259ft\u0259d\u0259 1-2 d\u0259f\u0259 150-200 qram\u0131 ke\u00e7m\u0259m\u0259k \u015f\u0259rtil\u0259 q\u0259bul etm\u0259k olar. K\u0259nd toyu\u011fu qida d\u0259y\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 broyler toyu\u011fundan daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr, 4-6 ay \u0259rzind\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, daha \u00e7ox\u00a0 h\u0259r\u0259k\u0259td\u0259 olur, otla qidalan\u0131r, lakin q\u0131\u015f m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u00f6nc\u0259d\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f yeml\u0259rl\u0259 qidalan\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 broyler toyuqlar\u0131n\u0131n s\u00fcm\u00fcy\u00fc daha s\u0259rt olur, daha uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259 bi\u015fir, dad\u0131 k\u0259skin olur, daha qoxulu olur. Z\u00fclal d\u0259y\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 broyler toyu\u011fu k\u0259nd toyu\u011funa b\u0259nz\u0259yir, ya\u011fl\u0131l\u0131q miqdar\u0131nda da az f\u0259rq olur, t\u0259rkibin\u0259 g\u00f6r\u0259 mineral d\u0259y\u0259ri daha a\u015fa\u011f\u0131 ola bil\u0259r. Ancaq k\u0259nd toyu\u011fu m\u0259n\u015f\u0259yi b\u0259lli olmayan yerd\u0259n al\u0131n\u0131rsa, h\u0259r hans\u0131 sertifikat\u0131 yoxdursa, riskli hesab olunur. Bir \u00e7ox yerd\u0259 h\u0259tta f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259n ke\u00e7m\u0259y\u0259n fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda saxlanan toyuqlar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n kimy\u0259vi qatq\u0131 madd\u0259l\u0259ri il\u0259 r\u0259ngl\u0259nib k\u0259nd toyu\u011fu kimi sat\u0131\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u0130stehlak\u00e7\u0131 x\u0259st\u0259 toyu\u011fu \u00fczd\u0259n g\u00f6rm\u0259y\u0259 bil\u0259r, yax\u015f\u0131 bi\u015film\u0259dikd\u0259 insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259sadlar yarada bil\u0259r. B\u0259z\u0259n d\u0259 y\u00fcks\u0259k risk qrupuna adi olan, z\u00fclal m\u0259n\u015f\u0259li qida oldu\u011fu halda da\u015f\u0131nmas\u0131, saxlanmas\u0131nda soyuq qida z\u0259nciri prinsipl\u0259ri qorunmur. Bir \u00e7ox halda toyuq m\u0259hsullar\u0131 bazarlarda, m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rd\u0259 soyuducuda deyil, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 saxlan\u0131r ki, bu da m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 mikroorqanizml\u0259rin \u00e7oxalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/WhatsApp%20Image%202026-02-11%20at%2012.04.44.jpeg\" alt=\"WhatsApp Image 2026-02-11 at 12.04.44.jpeg (161 KB)\" width=\"700\" height=\"467\" \/><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Qu\u015f \u018fti, Yumurta \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri M\u00fcrv\u0259t H\u0259s\u0259nli d\u0259 Musavat.com<\/strong>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bu iddialara cavab verib.<\/p>\n<p><strong>Toyuqlara hormonal yeml\u0259rin verilm\u0259si bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fan M.H\u0259s\u0259nli bildirib ki, \u0259tlik c\u00fcc\u0259l\u0259rin 42 g\u00fcn kimi q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 k\u0259sim \u00e7\u0259kisin\u0259 \u00e7atmalar\u0131 tamamil\u0259 genetik seleksiya, balansl\u0131 qidalanma, yax\u015f\u0131 idar\u0259 olunan m\u00fchit \u015f\u0259raiti v\u0259 x\u0259st\u0259lik n\u0259zar\u0259ti say\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan bir m\u0259hsuldarl\u0131q u\u011furudur:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u018ftlik c\u00fcc\u0259l\u0259r 1930-cu ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri apar\u0131lan seleksiya i\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha s\u00fcr\u0259tli b\u00f6y\u00fcy\u0259n, yemi daha yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259y\u0259n v\u0259 daha \u00e7ox \u0259z\u0259l\u0259 inki\u015faf etdir\u0259n cinsl\u0259rd\u0259n se\u00e7il\u0259r\u0259k formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, t\u0259bii seleksiyan\u0131n m\u00fcasir \u00fcsullarla s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f formas\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin \u0259tlik c\u00fcc\u0259l\u0259r elmi t\u0259dqiqatlara \u0259saslanaraq haz\u0131rlanm\u0131\u015f yem rasionlar\u0131 il\u0259 qidalan\u0131rlar. Bundan \u0259lav\u0259, havaland\u0131rma, i\u015f\u0131qland\u0131rma, yerl\u0259\u015fm\u0259 s\u0131xl\u0131\u011f\u0131 kimi \u0259traf m\u00fchit amill\u0259ri heyvan rifah\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 optimalla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tam n\u0259zar\u0259t olunan sisteml\u0259rd\u0259 idar\u0259 olunur. N\u0259tic\u0259 olaraq, \u0259tlik c\u00fcc\u0259l\u0259rin s\u00fcr\u0259tli b\u00f6y\u00fcm\u0259si tamamil\u0259 t\u0259bii fizioloji inki\u015faf qabiliyy\u0259ti v\u0259 elmi idar\u0259etm\u0259 say\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. Az\u0259rbaycanda\u00a0 \u0259tlik c\u00fcc\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 yumurta toyuqlar\u0131na hormon verilm\u0259si qanunla qada\u011fand\u0131r, elmi v\u0259 texniki bax\u0131mdan da m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki t\u0259sirli bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ya h\u0259r g\u00fcn heyvanlara inyeksiya edilm\u0259lidir ki, bu, h\u0259m praktik, h\u0259m d\u0259 maliyy\u0259 bax\u0131m\u0131ndan qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ya da hormon yemin t\u0259rkibin\u0259 qat\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, bu da i\u015f\u0259 yaramaz, \u00e7\u00fcnki hormonal molekullar heyvanlar\u0131n h\u0259zm sistemind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u0259d\u0259nin a\u015fa\u011f\u0131 pH s\u0259viyy\u0259sind\u0259 par\u00e7alan\u0131r. Bundan ba\u015fqa, \u0259tlik c\u00fcc\u0259l\u0259r genetik olaraq s\u00fcr\u0259tli b\u00f6y\u00fcm\u0259y\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cinsl\u0259rd\u0259n oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn hormon istifad\u0259sin\u0259 ehtiyac yoxdur. X\u00fclas\u0259, hormon istifad\u0259si qanuni bax\u0131mdan qada\u011fand\u0131r, elmi bax\u0131mdan laz\u0131ms\u0131zd\u0131r, texniki bax\u0131mdan m\u00fcmk\u00fcn deyil v\u0259 iqtisadi bax\u0131mdan m\u0259ntiqsizdir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u00f6y\u00fcm\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259\u00a0antibiotikl\u0259rd\u0259n\u00a0d\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bilm\u0259z:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00d6lk\u0259mizd\u0259 v\u0259 Avropa Birliyind\u0259 antibiotikl\u0259rin b\u00f6y\u00fcm\u0259 faktoru kimi istifad\u0259si qada\u011fan olunmu\u015fdur. Antibiotikl\u0259r yaln\u0131z baytar h\u0259kimin n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunur. M\u00fcalic\u0259d\u0259n sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n bir g\u00f6zl\u0259m\u0259 m\u00fcdd\u0259ti var v\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 heyvandan \u0259ld\u0259 edil\u0259n \u0259t v\u0259 yumurta istehlaka t\u0259qdim edil\u0259 bilm\u0259z. Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi bu prosesl\u0259ri ciddi \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlay\u0131r v\u0259 istehlak\u00e7\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan Qida Kodeksin\u0259 uy\u011fun olaraq qal\u0131qs\u0131z m\u0259hsul \u0259ld\u0259 etm\u0259sini t\u0259min edir. Bu g\u00fcn sa\u011flam v\u0259 etibarl\u0131 heyvansal istehsal\u0131n \u0259sas\u0131 elmdir, d\u0259rman v\u0259 ya s\u00fcni m\u00fcdaxil\u0259l\u0259r deyil. Toyuqlar\u0131n qidalanmas\u0131nda istifad\u0259 olunan b\u0259zi yem xammallar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 soya paxlas\u0131 v\u0259 qar\u011f\u0131dal\u0131, d\u00fcnyada \u0259sas\u0259n genetik modifikasiya olunmu\u015f variantlardan \u0259ld\u0259 edilir. Bu v\u0259ziyy\u0259t Avropa Birliyi v\u0259 Az\u0259rbaycanda ciddi h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 tabedir v\u0259 GMO-lu m\u0259hsullar\u0131n yaln\u0131z yem m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259si, T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Komissiyas\u0131n\u0131n icaz\u0259si il\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r apar\u0131lan \u00e7oxsayl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir ki, GMO-lu yeml\u0259 qidalanan heyvanlar\u0131n \u0259tind\u0259 v\u0259 ya yumurtas\u0131nda GMO izl\u0259rin\u0259 rast g\u0259linmir. \u00c7\u00fcnki yem vasit\u0259sil\u0259 q\u0259bul edil\u0259n GMO-lu DNT v\u0259 z\u00fclallar, t\u0259bii yeml\u0259rd\u0259ki DNT v\u0259 z\u00fclallar kimi heyvanlar\u0131n h\u0259zm sistemind\u0259 par\u00e7alan\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n n\u0259 toyuq \u0259tind\u0259, n\u0259 d\u0259 yumurtas\u0131nda GMO-lu bir t\u0259rkib\u0259 rast g\u0259linmir. Bundan \u0259lav\u0259, Avropa Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi T\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 D\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 m\u00f6vcud m\u0259lumatlara \u0259saslanaraq bildirir ki, GMO-lu yeml\u0259 b\u0259sl\u0259n\u0259n heyvanlar\u0131n m\u0259hsullar\u0131 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan risk yaratm\u0131r. M\u00fcasir \u0259tlik c\u00fcc\u0259l\u0259r daha q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 v\u0259 daha \u00e7ox \u0259z\u0259l\u0259 k\u00fctl\u0259si il\u0259 k\u0259sim\u0259 getdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n birl\u0259\u015fdirici toxumalar\u0131 h\u0259l\u0259 tam formala\u015fmam\u0131\u015f olur v\u0259 kollagenl\u0259ri istilikl\u0259 daha asan h\u0259ll olunur. Bundan ba\u015fqa, y\u00fcks\u0259k su t\u0259rkibi v\u0259 homogen \u0259z\u0259l\u0259 paylanmas\u0131 istilik \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 v\u0259 daha q\u0131sa bi\u015firm\u0259 m\u00fcdd\u0259tin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verir. Ke\u00e7mi\u015fd\u0259 toyuqlar daha ya\u015fl\u0131 ik\u0259n k\u0259sildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri daha s\u0131x olurdu v\u0259 bu da bi\u015firm\u0259 m\u00fcdd\u0259tinin daha uzun olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olurdu\u201d<\/p>\n<p><strong>M.H\u0259s\u0259nli qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda v\u0259 d\u00fcnyada qu\u015f\u00e7uluqda m\u00fcxt\u0259lif istehsal sisteml\u0259ri m\u00f6vcuddur:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130ntensiv, yar\u0131-intensiv, s\u0259rb\u0259st g\u0259z\u0259n v\u0259 orqanik kimi sisteml\u0259r bunlardan b\u0259zil\u0259ridir. S\u0259rb\u0259st g\u0259z\u0259n v\u0259 orqanik \u015f\u0259kild\u0259 yeti\u015fdiril\u0259n toyuqlar\u0131n \u0259tind\u0259 v\u0259 yumurtas\u0131nda b\u0259zi qida madd\u0259l\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan m\u00fc\u0259yy\u0259n f\u0259rql\u0259r ola bil\u0259r. Lakin bu f\u0259rql\u0259r \u0259sas makro qida madd\u0259l\u0259rin\u0259 t\u0259sir etm\u0259z. \u018fsas\u0259n bu f\u0259rql\u0259r qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki t\u0259bi\u0259td\u0259 s\u0259rb\u0259st g\u0259z\u0259n heyvanlar\u00a0 h\u0259\u015f\u0259rat, ya\u015f\u0131l ot kimi bitkil\u0259rl\u0259 qidaland\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259, x\u00fcsusil\u0259 omega-3 ya\u011f tur\u015fular\u0131, A v\u0259 E vitamini bax\u0131m\u0131ndan \u0259t v\u0259 ya yumurtalar\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r f\u0259rqlilik g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. \u018fks halda, yaln\u0131z g\u0259zinti davran\u0131\u015f\u0131 yumurtaya v\u0259 ya \u0259t\u0259 \u0259lav\u0259 qida madd\u0259si qatmaz. Se\u00e7im tamamil\u0259 istehlak\u00e7\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 dad z\u00f6vq\u00fcn\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n yumurtan\u0131n i\u00e7ind\u0259 qan l\u0259k\u0259si v\u0259 iplikvari qurulu\u015flar g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Bu qurulu\u015flar tamamil\u0259 t\u0259bii v\u0259 bioloji olaraq izah oluna bil\u0259n hadis\u0259l\u0259rdir. Qan l\u0259k\u0259si, yumurta \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si zaman\u0131 yumurtal\u0131qda kapilyar damarlar\u0131n partlamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 yaran\u0131r. Bu hal d\u00f6ll\u0259nm\u0259 v\u0259 ya x\u0259st\u0259likl\u0259 \u0259laq\u0259li deyil v\u0259 sa\u011flaml\u0131q bax\u0131m\u0131ndan he\u00e7 bir risk da\u015f\u0131m\u0131r. Yumurtan\u0131n i\u00e7ind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n a\u011f iplikvari qurulu\u015flar is\u0259 yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131 ortada saxlayan v\u0259 \u201c\u015falaz\u201d adland\u0131r\u0131lan ba\u011f toxumalar\u0131d\u0131r. \u015ealaz\u0131n olmas\u0131 yumurtan\u0131n t\u0259z\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Yumurta k\u00f6hn\u0259ldikc\u0259 bu qurulu\u015f bo\u015fal\u0131r v\u0259 yox olur. N\u0259tic\u0259 olaraq, bu qurulu\u015flar yumurtan\u0131n k\u00f6hn\u0259, xarab, d\u00f6ll\u0259nmi\u015f v\u0259 ya sa\u011fl\u0131qs\u0131z oldu\u011funu deyil, \u0259ksin\u0259, t\u0259z\u0259 v\u0259 t\u0259bii \u015f\u0259kild\u0259 formala\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Lakin istehlak\u00e7\u0131 se\u00e7imin\u0259 \u0259sas\u0259n, bi\u015firm\u0259d\u0259n \u0259vv\u0259l yumurtadan \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yumurtan\u0131n qab\u0131q r\u0259ngi tamamil\u0259 toyu\u011fun genetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r v\u0259 yumurtan\u0131n qida d\u0259y\u0259rin\u0259 t\u0259sir etmir. Apar\u0131lm\u0131\u015f ara\u015fd\u0131rmalar yumurtan\u0131n amin tur\u015fusu t\u0259rkibi v\u0259 bioloji m\u0259nims\u0259nilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan qab\u0131q r\u0259nginin he\u00e7 bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck yaratmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259ngi tamamil\u0259 toyu\u011fun yediyi yeml\u0259rin t\u0259rkibind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Yem t\u0259rkibind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox karotenoid varsa, yumurta sar\u0131s\u0131 da o q\u0259d\u0259r t\u00fcnd v\u0259ya nar\u0131nc\u0131 r\u0259ng\u0259 \u00e7alacaq. Karotenoid m\u0259nb\u0259l\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l bitkil\u0259r, qar\u011f\u0131dal\u0131, paprika v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r. \u018fg\u0259r toyu\u011fun yediyi yemd\u0259 daha az karotenoid varsa, yumurta daha sol\u011fun r\u0259ngli olacaq.<\/p>\n<p>Qida d\u0259y\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan is\u0259 yumurta sar\u0131s\u0131n\u0131n r\u0259ngi yumurtan\u0131n enerji, vitamin, mineral v\u0259 protein kimi \u0259sas qida madd\u0259l\u0259rini \u0259h\u0259miyy\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259yi\u015fmir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Nigar H\u0259s\u0259nli,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com \u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r bir \u00e7ox rayonda v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259y\u0259tl\u0259rd\u0259 k\u0259nd toyu\u011fu ad\u0131 alt\u0131nda broyler toyuqlar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r artmaqdad\u0131r. \u0130ddialara g\u00f6r\u0259, bu toyuqlara x\u00fcsusi iyn\u0259l\u0259r vurulur v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n \u00e7\u0259kisi s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 bazara \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259hsul xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fc\u0259 k\u0259nd toyu\u011funa b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f broyler olur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda h\u0259m sa\u011flaml\u0131q, h\u0259m d\u0259 istehlak\u00e7\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan narahatl\u0131q do\u011furur. X\u00fcsusil\u0259, d\u0259rman v\u0259 ya dig\u0259r madd\u0259l\u0259rin n\u0259zar\u0259tsiz istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n fikirl\u0259r ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259ri daha da g\u00fccl\u0259ndirir. M\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131 ondan ibar\u0259tdir ki, v\u0259t\u0259nda\u015flar ald\u0131qlar\u0131 m\u0259hsulun h\u0259qiq\u0259t\u0259n t\u0259bii v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":840133,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",824,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",824,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",824,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17-602x365.jpg",602,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",640,388,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",824,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",824,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ad9ad4981e0a53b9c998c10a2f5a5d17.jpg",824,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son ill\u0259r bir \u00e7ox rayonda v\u0259t\u0259nda\u015flar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259y\u0259tl\u0259rd\u0259 k\u0259nd toyu\u011fu ad\u0131 alt\u0131nda broyler toyuqlar\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r artmaqdad\u0131r. \u0130ddialara g\u00f6r\u0259, bu toyuqlara x\u00fcsusi iyn\u0259l\u0259r vurulur v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 onlar\u0131n \u00e7\u0259kisi s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 bazara \u00e7\u0131xar\u0131lan m\u0259hsul xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fc\u0259 k\u0259nd toyu\u011funa b\u0259nz\u0259s\u0259 d\u0259, \u0259slind\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fclm\u00fc\u015f broyler olur. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 c\u0259miyy\u0259t aras\u0131nda h\u0259m sa\u011flaml\u0131q,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840132"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=840132"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840132\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":840134,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840132\/revisions\/840134"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/840133"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=840132"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=840132"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=840132"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}