{"id":840595,"date":"2026-02-16T20:27:46","date_gmt":"2026-02-16T16:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=840595"},"modified":"2026-02-16T20:27:46","modified_gmt":"2026-02-16T16:27:46","slug":"b%c9%99y%c9%99nm%c9%99-izl%c9%99yici-v%c9%99-asililiq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=840595","title":{"rendered":"B\u0259y\u0259nm\u0259, izl\u0259yici v\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q\u2026"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Avropada yeniyetm\u0259l\u0259rin r\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131na n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirildi<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Avropada r\u0259q\u0259msal m\u00fchitin h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r art\u0131q yaln\u0131z texnoloji platformalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t deyil, u\u015faqlar\u0131n r\u0259q\u0259msal m\u00fchitd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan geni\u015fmiqyasl\u0131 strategiyan\u0131n bir hiss\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Rum\u0131niya bu siyas\u0259ti a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. &#8220;Digi24&#8221; telekanal\u0131na a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Rum\u0131niya prezidentinin m\u00fc\u015faviri Sorin Kostrey bildirib ki, yax\u0131n bir il \u0259rzind\u0259 Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 analoji qanunlar\u0131n q\u0259bulu g\u00f6zl\u0259nilir. O vur\u011fulay\u0131b ki, b\u0259zi sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r v\u0259 onlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si art\u0131q z\u0259rur\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Kostreynin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259ri g\u0259ncl\u0259rin t\u00fct\u00fcn v\u0259 alkoqola \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olar. Bu yana\u015fma g\u00f6st\u0259rir ki, Avropa siyasi dair\u0259l\u0259ri sosial median\u0131 yaln\u0131z kommunikasiya vasit\u0259si deyil, ictimai sa\u011flaml\u0131q v\u0259 davran\u0131\u015f formala\u015fd\u0131ran faktor kimi qiym\u0259tl\u0259ndirir.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2026\/02\/16\/\/-a14185bf177124966333477822710623530.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>\u201cB\u0259y\u0259nm\u0259\u201d il\u0259 as\u0131l\u0131l\u0131q aras\u0131nda<\/strong><\/p>\n<p>Son ill\u0259r sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r yeniyetm\u0259l\u0259rin g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi elementin\u0259 \u00e7evrilib. Bu platformalar \u00fcnsiyy\u0259t, \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259, informasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259 v\u0259 sosial inteqrasiya imkanlar\u0131 t\u0259qdim edir. Lakin paralel olaraq kibert\u0259zyiq, onlayn zorak\u0131l\u0131q, \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n kommersiya m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259si v\u0259 manipulyativ alqoritml\u0259r ciddi narahatl\u0131q yarad\u0131r. 13\u201316 ya\u015f aras\u0131 istifad\u0259\u00e7il\u0259r emosional v\u0259 sosial inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259q\u0259msal t\u0259sirl\u0259r\u0259 daha h\u0259ssas hesab olunur. Sosial t\u0259sdiq ehtiyac\u0131, b\u0259y\u0259nm\u0259 v\u0259 izl\u0259yici say\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n formala\u015fan r\u0259qab\u0259t bu ya\u015f qrupunda psixoloji g\u0259rginlik yarada bilir. Bel\u0259likl\u0259, m\u0259hdudiyy\u0259t t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri senzura deyil, qoruyucu mexanizm kimi t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>Planla\u015fd\u0131r\u0131lan qanunvericilik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas istiqam\u0259ti \u0259hat\u0259 edir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131n t\u0259sdiqi mexanizml\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u00f6vcud praktika g\u00f6st\u0259rir ki, bir \u00e7ox platformada istifad\u0259\u00e7i sad\u0259c\u0259 do\u011fum tarixini qeyd etm\u0259kl\u0259 qeydiyyatdan ke\u00e7\u0259 bilir. Yeni model \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 texnoloji \u015firk\u0259tl\u0259r daha etibarl\u0131 identifikasiya sisteml\u0259ri t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur ola bil\u0259r. Bu is\u0259 r\u0259q\u0259msal \u015f\u0259xsiyy\u0259t al\u0259tl\u0259ri, valideyn raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 mexanizml\u0259ri v\u0259 dig\u0259r texniki h\u0259ll\u0259ri aktualla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Platformalar art\u0131q \u201ct\u0259hl\u00fck\u0259siz oyun sah\u0259si\u201d deyil<\/strong><\/p>\n<p>\u0130kinci istiqam\u0259t platformalar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tinin art\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Uzun m\u00fcdd\u0259t sosial media \u015firk\u0259tl\u0259ri \u201cvasit\u0259\u00e7i platforma\u201d statusu il\u0259 m\u0259zmunla ba\u011fl\u0131 birba\u015fa m\u0259suliyy\u0259td\u0259n yay\u0131nsa da, Avropada bu yana\u015fma d\u0259yi\u015fir. Alqoritml\u0259rin z\u0259r\u0259rli kontenti t\u0259\u015fviq etm\u0259si, u\u015faqlara y\u00f6n\u0259lmi\u015f reklam siyas\u0259ti v\u0259 istifad\u0259 vaxt\u0131n\u0131n s\u00fcni art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi mexanizml\u0259r h\u00fcquqi m\u00fczakir\u0259 predmetin\u0259 \u00e7evrilir. G\u00f6zl\u0259nilir ki, yeni qanunlar platformalar\u0131 u\u015faq auditoriyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259hsul dizayn\u0131n\u0131 yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2026\/02\/16\/\/-1b727462177124972974312096210288869.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qlobal miqyasda ox\u015far presedent m\u00f6vcuddur. Avstraliyada 16 ya\u015fdan a\u015fa\u011f\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Avropa daxilind\u0259 is\u0259 Fransa v\u0259 Danimarka analoji t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k verib v\u0259 2026-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcvafiq qanunlar\u0131n q\u0259bulunu planla\u015fd\u0131rd\u0131qlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131blar. Bu, m\u0259s\u0259l\u0259nin koordinasiyal\u0131 siyasi kurs \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, r\u0259q\u0259msal azadl\u0131qlar v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259l\u0259bl\u0259ri aras\u0131nda h\u0259ssas balans qorunmal\u0131d\u0131r. H\u0259dd\u0259n art\u0131q s\u0259rt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r internetin a\u00e7\u0131q t\u0259bi\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, u\u015faqlar\u0131n qorunmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin konstitusion \u00f6hd\u0259liyidir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Avropa institutlar\u0131 yeni \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni formala\u015fd\u0131rark\u0259n h\u0259m insan h\u00fcquqlar\u0131 standartlar\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 texnoloji reall\u0131qlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131rlar.<\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal transformasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndiyi bir d\u00f6vrd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r art\u0131q yaln\u0131z virtual platforma deyil, ictimai davran\u0131\u015f v\u0259 sosial m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r formala\u015fd\u0131ran m\u00fch\u00fcm m\u0259kand\u0131r. U\u015faqlar\u0131n bu m\u0259kanda hans\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 i\u015ftirak etm\u0259si strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Avropada ba\u015flanm\u0131\u015f normativ proses r\u0259q\u0259msal m\u0259suliyy\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 yenid\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r v\u0259 qlobal r\u0259q\u0259msal idar\u0259etm\u0259 modelin\u0259 presedent yaradacaq.<\/p>\n<p><strong>Yeni balans, yeni qaydalar<\/strong><\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, qar\u015f\u0131dak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 Avropada sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti daha sistemli v\u0259 s\u0259rt h\u00fcquqi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 il\u0259 t\u0259nziml\u0259n\u0259 bil\u0259r. Yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayanlar\u0131n qorunmas\u0131 prioriteti il\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs faktiki olaraq r\u0259q\u0259msal ekosistemin yenid\u0259n konfiqurasiyas\u0131 dem\u0259kdir. Texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t institutlar\u0131 v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti aras\u0131nda formala\u015facaq yeni balans XXI \u0259srin r\u0259q\u0259msal siyas\u0259tinin istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><em><strong>Nigar Orucova, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Avropada yeniyetm\u0259l\u0259rin r\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131na n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirildi Avropada r\u0259q\u0259msal m\u00fchitin h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r art\u0131q yaln\u0131z texnoloji platformalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t deyil, u\u015faqlar\u0131n r\u0259q\u0259msal m\u00fchitd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan geni\u015fmiqyasl\u0131 strategiyan\u0131n bir hiss\u0259si kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Rum\u0131niya bu siyas\u0259ti a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. &#8220;Digi24&#8221; telekanal\u0131na a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda Rum\u0131niya prezidentinin m\u00fc\u015faviri Sorin Kostrey bildirib ki, yax\u0131n bir il \u0259rzind\u0259 Avropan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259sind\u0259 analoji qanunlar\u0131n q\u0259bulu g\u00f6zl\u0259nilir. O vur\u011fulay\u0131b&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":840596,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/c0d8ec48177124963941754365710587296.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Avropada yeniyetm\u0259l\u0259rin r\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131na n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259ndirildi Avropada r\u0259q\u0259msal m\u00fchitin h\u00fcquqi t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Avropa \u0130ttifaq\u0131na \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran qanunvericilik t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r art\u0131q yaln\u0131z texnoloji platformalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t deyil, u\u015faqlar\u0131n r\u0259q\u0259msal m\u00fchitd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan geni\u015fmiqyasl\u0131 strategiyan\u0131n bir&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840595"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=840595"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840595\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":840597,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840595\/revisions\/840597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/840596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=840595"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=840595"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=840595"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}