{"id":840983,"date":"2026-02-20T08:54:16","date_gmt":"2026-02-20T04:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=840983"},"modified":"2026-02-20T08:54:16","modified_gmt":"2026-02-20T04:54:16","slug":"oruc-tuta-bilm%c9%99y%c9%99nl%c9%99r-n%c9%99-etm%c9%99lidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=840983","title":{"rendered":"Oruc tuta bilm\u0259y\u0259nl\u0259r n\u0259 etm\u0259lidir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ramazan ay\u0131nda oruc tuta bilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 dini \u00f6hd\u0259likl\u0259ri c\u0259miyy\u0259td\u0259 tez-tez m\u00fczakir\u0259 olunur. Sa\u011flaml\u0131q, ya\u015f v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 oruc tutmayan m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam dini alternativ ibad\u0259t v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Fidy\u0259 verm\u0259k v\u0259 ya q\u0259za orucu tutmaq kimi qaydalar bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunur.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 \u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov bildirib ki, \u0130slam h\u00fcququnda oruc ibad\u0259ti g\u00fcc v\u0259 imkan prinsipi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cAllah insan\u0131n taq\u0259tini a\u015fan y\u00fck qoymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirir. Qurani K\u0259rimd\u0259 buyurulur ki, kim x\u0259st\u0259 v\u0259 ya s\u0259f\u0259rd\u0259 olarsa, tutmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u0259rin say\u0131nca ba\u015fqa vaxt oruc tuta bil\u0259r. Dig\u0259r ay\u0259l\u0259r is\u0259 Allah\u0131n sizin \u00fc\u00e7\u00fcn asanl\u0131q ist\u0259diyini, \u00e7\u0259tinlik ist\u0259m\u0259diyini bildirir. Bu ay\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, oruc ibad\u0259tind\u0259 \u0259sas prinsip m\u0259cburiyy\u0259t deyil, m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 imkan\u0131n birlikd\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sidir. B\u0259q\u0259r\u0259 sur\u0259sinin 184 v\u0259 185-ci ay\u0259l\u0259ri bu m\u0259s\u0259l\u0259nin fiqhi \u0259saslar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov qeyd edib ki, oruc tuta bilm\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fcmumi olaraq \u00fc\u00e7 qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n<p>&#8220;Birincisi, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti s\u0259b\u0259bl\u0259 oruc tuta bilm\u0259y\u0259nl\u0259r: x\u0259st\u0259lik, m\u00fcalic\u0259, s\u0259f\u0259r v\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti z\u0259iflik. Sonradan sa\u011flaml\u0131q b\u0259rpa olunduqda q\u0259za orucu tutulur. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz M\u0259h\u0259mm\u0259d (s.\u0259.s) x\u0259st\u0259lik hal\u0131nda asanl\u0131\u011f\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sini Allah\u0131n verdiyi icaz\u0259 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, daimi \u015f\u0259kild\u0259 oruc tuta bilm\u0259y\u0259nl\u0259r: ya\u015fl\u0131lar, xroniki x\u0259st\u0259l\u0259r v\u0259 sa\u011falma \u00fcmidi olmayan \u015f\u0259xsl\u0259r. Klassik aliml\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0130mam N\u0259v\u0259vi v\u0259 \u0130bn Qudam\u0259 bel\u0259 hallarda fidy\u0259 verilm\u0259sini h\u00f6km kimi qeyd etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, x\u00fcsusi hallar ya\u015fayanlar: hamil\u0259 v\u0259 ya s\u00fcd ver\u0259n qad\u0131nlar. \u018fg\u0259r oruc ana v\u0259 ya u\u015fa\u011fa z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259rs\u0259, aliml\u0259rin \u00e7oxu orucun t\u0259xir\u0259 sal\u0131nmas\u0131n\u0131 do\u011fru hesab etmi\u015fdir, sonradan imkan olduqda q\u0259za tutulur.<\/p>\n<p>H\u0259disl\u0259rd\u0259 bu m\u00f6vzuya balansl\u0131 yana\u015fma var. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (ona v\u0259 ail\u0259sin\u0259 salam olsun) buyurur ki, Allah \u00d6z verdiyi asanl\u0131\u011f\u0131n q\u0259bul edilm\u0259sini d\u0259 sevir. Din insan\u0131 s\u0131na\u011fa salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, onu m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vard\u0131r. Oruc tuta bilm\u0259y\u0259n insan ibad\u0259td\u0259n tam uzaq qalm\u0131\u015f say\u0131lm\u0131r. Alternativ m\u0259n\u0259vi yollar \u2013 s\u0259d\u0259q\u0259 verm\u0259k, ehtiyac sahibl\u0259rin\u0259 yard\u0131m, Qurani K\u0259rim oxumaq, dua v\u0259 zikr, ail\u0259 v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 faydal\u0131 davran\u0131\u015flar \u2013 Ramazan ruhunu ya\u015fadan ibad\u0259tl\u0259rdir.\u201d<\/p>\n<p>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 vur\u011fulay\u0131b ki, m\u00fcasir tibb d\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259zi x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259tli ac qalmaq ciddi f\u0259sadlar yarada bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 dini h\u00f6km v\u0259 tibbi r\u0259y bir-birini tamamlay\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u018fsas olan budur ki, \u0130slamda oruc ibad\u0259ti m\u0259cburiyy\u0259t deyil, imkan daxilind\u0259 yerin\u0259 yetiril\u0259n bir ibad\u0259tdir. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti mane\u0259 varsa q\u0259za, daimi mane\u0259 varsa fidy\u0259 t\u0259tbiq olunur. M\u0259qs\u0259d insan\u0131n Allaha yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaqd\u0131r, \u00f6z\u00fcn\u0259 z\u0259r\u0259r verm\u0259si deyil. Din asanl\u0131q dinidir v\u0259 ibad\u0259tin ruhu m\u0259hz m\u0259rh\u0259m\u0259t prinsipind\u0259 gizlidir\u201d, \u2013 o qeyd edib.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Ramazanda dini \u00f6hd\u0259likl\u0259r yaln\u0131z fiziki \u0259m\u0259l deyil, eyni zamanda m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 insan\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 il\u0259 harmoniyadad\u0131r.\/\/Demokrat.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ramazan ay\u0131nda oruc tuta bilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 dini \u00f6hd\u0259likl\u0259ri c\u0259miyy\u0259td\u0259 tez-tez m\u00fczakir\u0259 olunur. Sa\u011flaml\u0131q, ya\u015f v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 oruc tutmayan m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam dini alternativ ibad\u0259t v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Fidy\u0259 verm\u0259k v\u0259 ya q\u0259za orucu tutmaq kimi qaydalar bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunur. \u0130lahiyyat\u00e7\u0131 \u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov bildirib ki, \u0130slam h\u00fcququnda oruc ibad\u0259ti g\u00fcc v\u0259 imkan prinsipi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: \u201cAllah insan\u0131n taq\u0259tini a\u015fan y\u00fck qoymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirir. Qurani K\u0259rimd\u0259 buyurulur ki, kim x\u0259st\u0259 v\u0259 ya s\u0259f\u0259rd\u0259 olarsa, tutmad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u0259rin say\u0131nca ba\u015fqa vaxt oruc tuta bil\u0259r. Dig\u0259r ay\u0259l\u0259r is\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":840984,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[25],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",765,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",765,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",765,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e-558x365.png",558,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",640,418,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",765,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",765,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/ce8096417b2e588684c955ff0f8fad0e.png",765,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=25\" rel=\"category\">Ramazan<\/a>","rttpg_excerpt":"Ramazan ay\u0131nda oruc tuta bilm\u0259y\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131 v\u0259 dini \u00f6hd\u0259likl\u0259ri c\u0259miyy\u0259td\u0259 tez-tez m\u00fczakir\u0259 olunur. Sa\u011flaml\u0131q, ya\u015f v\u0259 ya dig\u0259r s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 oruc tutmayan m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130slam dini alternativ ibad\u0259t v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Fidy\u0259 verm\u0259k v\u0259 ya q\u0259za orucu tutmaq kimi qaydalar bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 t\u0259tbiq olunur. \u0130lahiyyat\u00e7\u0131 \u018fkr\u0259m H\u0259s\u0259nov bildirib ki, \u0130slam h\u00fcququnda oruc ibad\u0259ti g\u00fcc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840983"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=840983"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":840988,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/840983\/revisions\/840988"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/840984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=840983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=840983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=840983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}