{"id":842748,"date":"2026-03-03T17:30:52","date_gmt":"2026-03-03T13:30:52","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=842748"},"modified":"2026-03-03T17:30:52","modified_gmt":"2026-03-03T13:30:52","slug":"fast-food-v%c9%99-qazli-ickil%c9%99r-dadin-arxasinda-gizl%c9%99n%c9%99n-asililiq-t%c9%99hluk%c9%99si-qida-ekspertind%c9%99n-aciqlama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=842748","title":{"rendered":"Fast food v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r: Dad\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259n\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si &#8211; Q\u0130DA EKSPERT\u0130ND\u018fN A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r fast food m\u0259hsullar\u0131, paketl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidalar v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunun ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Lakin bu m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k miqdarda \u015f\u0259k\u0259r, duz, doymu\u015f ya\u011f v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dad art\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n olmas\u0131 onlar\u0131n yaln\u0131z dad bax\u0131m\u0131ndan c\u0259lbedici deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji v\u0259 fizioloji bax\u0131mdan as\u0131l\u0131l\u0131q yarada bil\u0259c\u0259k x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bir \u00e7ox insan bu c\u00fcr qidalar\u0131 q\u0259bul etdikd\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra yenid\u0259n yem\u0259k ist\u0259yi hiss edir, toxluq hissi is\u0259 uzun \u00e7\u0259kmir. Bu tip qidalar beyind\u0259 m\u00fckafat mexanizmini aktivl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k dopamin ifraz\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 insan h\u0259min h\u0259zzi t\u0259krar ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn yenid\u0259n eyni m\u0259hsullara \u00fcz tutur. Bu is\u0259 zamanla sa\u011flam qidalanma v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin pozulmas\u0131na, art\u0131q \u00e7\u0259ki v\u0259 dig\u0259r sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. B\u0259s h\u0259qiq\u0259t\u0259nmi fast food v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r as\u0131l\u0131l\u0131q yarad\u0131r, yoxsa bu sad\u0259c\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f bir davran\u0131\u015f v\u0259rdi\u015fidir? M\u00f6vzu son ill\u0259r geni\u015f m\u00fczakir\u0259 olunur.<br \/>\n<img class=\"imgbcode\" src=\"https:\/\/upload.az\/foto\/arxiv\/f_11772541461.jpg\" alt=\"Fast food v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r: Dad\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259n\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131q t\u0259hl\u00fck\u0259si - Q\u0130DA EKSPERT\u0130ND\u018fN A\u00c7IQLAMA\" \/><b>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 qida eksperti F\u0259rid S\u0259f\u0259rov\u00a0<a title=\"xeberler son xeberler 2026\" href=\"https:\/\/big.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">BiG.AZ<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda bildirdi ki,\u00a0<\/b>Fast food, paketlenmi\u015f qidalar, saqq\u0131z, qazl\u0131, \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259r kimi m\u0259hsullar\u0131n insanlarda tez-tez t\u0259krar istifad\u0259 ist\u0259yi yaratmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi onlar\u0131n t\u0259rkibi, dad profili v\u0259 beynimizd\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 biokimy\u0259vi reaksiyalard\u0131r.<\/p>\n<p>1. \u015e\u0259k\u0259r v\u0259 ya\u011f\u0131n beyin\u0259 t\u0259siri.<\/p>\n<p>Fast food v\u0259 \u015firin qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r s\u00fcr\u0259tli enerji m\u0259nb\u0259yi olan \u015f\u0259k\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. \u015e\u0259k\u0259r q\u0259bul edildikd\u0259 beyind\u0259 dopamin kimi &#8220;z\u00f6vq v\u0259 m\u00fckafat&#8221; hissi yaradan madd\u0259l\u0259rin ifraz\u0131 art\u0131r. Bu da insan\u0131n h\u0259min hissi yenid\u0259n ya\u015famaq ist\u0259m\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Ya\u011f v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rin birlikd\u0259 olmas\u0131 is\u0259 bu t\u0259siri daha da g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>2. Dad &#8220;kombinasiyalar\u0131&#8221; v\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisliyi.<\/p>\n<p>Bu m\u0259hsullar t\u0259sad\u00fcfi haz\u0131rlanmay\u0131b. Qida s\u0259nayesind\u0259 dad, duz, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 ya\u011f balans\u0131 el\u0259 qurulur ki, m\u0259hsul n\u0259 \u00e7ox doydurucu olsun, n\u0259 d\u0259 tez bezdirsin. Buna &#8220;h\u0259dd\u0259n art\u0131q dadl\u0131l\u0131q&#8221; deyilir.<\/p>\n<p>3. Maye kaloril\u0259r v\u0259 toxluq siqnal\u0131n\u0131n z\u0259ifliyi.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r kalorili olsa da, m\u0259d\u0259 toxluq siqnal\u0131n\u0131 beyin\u0259 g\u00fccl\u00fc g\u00f6nd\u0259rmir. Ona g\u00f6r\u0259 insan i\u00e7kini tez-tez t\u0259krarlamaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>4. Saqq\u0131z m\u0259s\u0259l\u0259si.<\/p>\n<p>Saqq\u0131z \u00e7eyn\u0259m\u0259k a\u011f\u0131z v\u0259 beyn\u0259 &#8220;yem\u0259k g\u0259lir&#8221; siqnal\u0131 verir, amma real qida g\u0259lm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259d\u0259n b\u0259z\u0259n yen\u0259 n\u0259s\u0259 yem\u0259k ist\u0259y\u0259 bil\u0259r. B\u0259zi saqq\u0131zlarda olan dadland\u0131r\u0131c\u0131lar da bu prosesi g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>5. V\u0259rdi\u015f v\u0259 psixoloji faktor.<\/p>\n<p>Bu m\u0259hsullar tez-tez stress, yor\u011funluq v\u0259 ya m\u00fckafatland\u0131rma hissi il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. \u0130nsan beynind\u0259 bu davran\u0131\u015flar v\u0259rdi\u015f hal\u0131na g\u0259l\u0259 bilir.<\/p>\n<p>Bu qidalar\u0131n beyind\u0259 z\u00f6vq mexanizml\u0259rini stimulla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 t\u0259krar ist\u0259k yarada bildiyi q\u0259bul olunur.<\/p>\n<p>\u018fsas m\u0259s\u0259l\u0259 balansl\u0131 qidalanma v\u0259 bu m\u0259hsullar\u0131 tez-tez yox, nadir hallarda istifad\u0259 etm\u0259k v\u0259 ya tamamil\u0259 rasiondan \u00e7\u0131xartmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Sa\u011flam qidalanaraq sa\u011flam ya\u015fay\u0131n!<\/p>\n<p><b>M\u00fc\u0259llif: \u0130lkin M\u0259mm\u0259dk\u0259rimov<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r fast food m\u0259hsullar\u0131, paketl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidalar v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunun ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Lakin bu m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k miqdarda \u015f\u0259k\u0259r, duz, doymu\u015f ya\u011f v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dad art\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n olmas\u0131 onlar\u0131n yaln\u0131z dad bax\u0131m\u0131ndan c\u0259lbedici deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji v\u0259 fizioloji bax\u0131mdan as\u0131l\u0131l\u0131q yarada bil\u0259c\u0259k x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bir \u00e7ox insan bu c\u00fcr qidalar\u0131 q\u0259bul etdikd\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra yenid\u0259n yem\u0259k ist\u0259yi hiss edir, toxluq hissi is\u0259 uzun \u00e7\u0259kmir. Bu tip qidalar beyind\u0259 m\u00fckafat mexanizmini aktivl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k dopamin ifraz\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 insan h\u0259min h\u0259zzi t\u0259krar ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn yenid\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":842749,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/fa_41772541480.jpg",649,365,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Son ill\u0259r fast food m\u0259hsullar\u0131, paketl\u0259\u015fdirilmi\u015f qidalar v\u0259 qazl\u0131 i\u00e7kil\u0259r g\u00fcnd\u0259lik qida rasionunun ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Lakin bu m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 y\u00fcks\u0259k miqdarda \u015f\u0259k\u0259r, duz, doymu\u015f ya\u011f v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif dad art\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n olmas\u0131 onlar\u0131n yaln\u0131z dad bax\u0131m\u0131ndan c\u0259lbedici deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji v\u0259 fizioloji bax\u0131mdan as\u0131l\u0131l\u0131q yarada bil\u0259c\u0259k x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bir \u00e7ox insan bu c\u00fcr&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/842748"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=842748"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/842748\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":842750,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/842748\/revisions\/842750"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/842749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=842748"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=842748"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=842748"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}