{"id":844988,"date":"2026-03-18T16:12:47","date_gmt":"2026-03-18T12:12:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=844988"},"modified":"2026-03-18T16:12:47","modified_gmt":"2026-03-18T12:12:47","slug":"valideynl%c9%99r%c9%99-sad-x%c9%99b%c9%99r-azyaslilara-n%c9%99zar%c9%99ti-gucl%c9%99ndirm%c9%99k-ucun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=844988","title":{"rendered":"Valideynl\u0259r\u0259 \u015eAD x\u0259b\u0259r \u2013 Azya\u015fl\u0131lara n\u0259zar\u0259ti g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Vatsap mesajla\u015fma proqram\u0131 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan hesablar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Yeni funksiya istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 xidm\u0259td\u0259n istifad\u0259ni mesaj v\u0259 z\u0259ngl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan verir. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n hesab\u0131na kimin \u0259laq\u0259 saxlaya bil\u0259c\u0259yi v\u0259 hans\u0131 qruplara qo\u015fula bil\u0259c\u0259yi daxil olmaqla, n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin, nam\u0259lum g\u00f6nd\u0259r\u0259nl\u0259rin mesaj sor\u011fular\u0131na baxa v\u0259 m\u0259xfilik parametrl\u0259rini idar\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Bu parametrl\u0259r\u0259 giri\u015f alt\u0131r\u0259q\u0259mli PIN kodu il\u0259 qorunur. Bel\u0259 ki, bu funksiya m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qlobal olaraq istifad\u0259y\u0259 verilir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 giri\u015f t\u0259dric\u0259n \u0259l\u00e7atan ola bil\u0259r. Onu aktivl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015fa\u011f\u0131n cihaz\u0131na vatsap qura\u015fd\u0131r\u0131n, qeydiyyat zaman\u0131 \u201cValideyn t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan hesab yarad\u0131n\u201d se\u00e7imini edin, onlar\u0131n telefon n\u00f6mr\u0259sini v\u0259 do\u011fum tarixini yoxlay\u0131n, sonra QR kodundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u00f6vlad\u0131n\u0131z\u0131n hesab\u0131n\u0131 sizinkin\u0259 ba\u011flay\u0131n v\u0259 P\u0130N kodu t\u0259yin edin.<\/p>\n<p><strong><em>Yeni t\u0259tbiqin valideynl\u0259r v\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn praktik faydas\u0131 n\u0259 olacaq?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/photo\/orginal\/2021\/02\/23\/429612.jpg\" alt=\"\u0130ntiharla nec\u0259 r\u0259ftar etm\u0259li?!\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev Musavat.com-a dan\u0131\u015f\u0131b.<\/strong>\u00a0Sosioloq qeyd edib ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm olan valideyn n\u0259zar\u0259tidir:<\/p>\n<p>\u201cXat\u0131rlad\u0131m ki, 27 fevral 2026-c\u0131 ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanan s\u0259r\u0259ncam \u0259slind\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca m\u00fch\u00fcm v\u0259 zaman\u0131n t\u0259l\u0259bin\u0259 uy\u011fun bir add\u0131m idi. Bu s\u0259n\u0259d r\u0259q\u0259msal m\u00fchitd\u0259 u\u015faqlar\u0131n z\u0259r\u0259rli informasiyalardan qorunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f yeni v\u0259 daha konkret yana\u015fman\u0131 ortaya qoydu. S\u0259r\u0259ncam imzaland\u0131qdan sonra ictimai m\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi olaraq vur\u011fuland\u0131 ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259tin v\u0259 ya texnoloji platformalar\u0131n deyil, eyni zamanda, valideynl\u0259rin d\u0259 birba\u015fa m\u0259suliyy\u0259t sah\u0259sidir. Y\u0259ni bu s\u0259n\u0259d bir n\u00f6v c\u0259miyy\u0259t\u0259 mesaj idi ki, u\u015faqlar\u0131n r\u0259q\u0259msal t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi kollektiv yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 h\u00fcquqi baza \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 m\u00f6vcud idi. M\u0259s\u0259l\u0259n, u\u015faqlar\u0131n z\u0259r\u0259rli informasiyalardan qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanunvericilik aktlar\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi haqq\u0131nda qanunlar q\u0259bul olunmu\u015fdu. Lakin son s\u0259r\u0259ncam\u0131n f\u0259rqi ondad\u0131r ki, burada \u0259sas fokus m\u0259hz r\u0259q\u0259msal m\u00fchit \u00fcz\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. \u00c7\u00fcnki art\u0131q reall\u0131q d\u0259yi\u015fib \u2013 u\u015faqlar\u0131n sosialla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259sas m\u0259kan k\u00fc\u00e7\u0259 deyil, virtual al\u0259mdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu m\u00fchitd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259si daha da aktualla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>S\u0259r\u0259ncamda \u00fc\u00e7 \u0259sas istiqam\u0259t x\u00fcsusi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Birinci istiqam\u0259t u\u015faqlar\u0131n m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Burada s\u00f6hb\u0259t yaln\u0131z \u00fcmumi maarifl\u0259ndirm\u0259d\u0259n getmir, h\u0259m d\u0259 u\u015faqlar\u0131n internetd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan gedir. H\u0259tta bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 m\u0259kt\u0259b kurikulumlar\u0131na yeni m\u00f6vzular\u0131n daxil edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirilir. Y\u0259ni u\u015faqlar art\u0131q erk\u0259n ya\u015fdan r\u0259q\u0259msal savadl\u0131l\u0131q, t\u0259hl\u00fck\u0259siz internet istifad\u0259si v\u0259 informasiya se\u00e7imi kimi bacar\u0131qlara yiy\u0259l\u0259nm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130kinci istiqam\u0259t h\u00fcquqi aspektl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130nternet resurslar\u0131ndan istifad\u0259 zaman\u0131 h\u00fcquqlar v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259si burada \u0259sas yer tutur. Lakin bu sah\u0259d\u0259 \u0259n diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlardan biri valideyn m\u0259suliyy\u0259tinin x\u00fcsusi vur\u011fulanmas\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur ki, valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n r\u0259q\u0259msal m\u00fchitd\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. \u018fslind\u0259, bu, yeni t\u0259l\u0259b deyil \u2013 valideynl\u0259r \u0259vv\u0259ll\u0259r d\u0259 bunu etm\u0259li idil\u0259r. Sad\u0259c\u0259 olaraq, indiki d\u00f6vrd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 daha h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 internet resurslar\u0131nda u\u015faqlar b\u0259z\u0259n valideynl\u0259rd\u0259n daha aktiv v\u0259 daha \u201ct\u0259cr\u00fcb\u0259li\u201d istifad\u0259\u00e7iy\u0259 \u00e7evrilibl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Sosioloq qeyd edib ki, m\u0259hz burada ciddi bir problem ortaya \u00e7\u0131x\u0131r: valideynl\u0259rin vaxt v\u0259 texniki bilik bax\u0131m\u0131ndan imkanlar\u0131:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cReall\u0131q ondan ibar\u0259tdir ki, bir \u00e7ox hallarda u\u015faqlar internetd\u0259n istifad\u0259 bacar\u0131qlar\u0131na g\u00f6r\u0259 valideynl\u0259rini qabaqlay\u0131rlar. Onlar m\u00fcxt\u0259lif t\u0259tbiql\u0259ri qura\u015fd\u0131ra, istifad\u0259 ed\u0259 v\u0259 sil\u0259 bilirl\u0259r, b\u0259z\u0259n valideynin bundan, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, x\u0259b\u0259ri olmur. Bu is\u0259 n\u0259zar\u0259t mexanizmini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 valideynl\u0259rin \u00f6zl\u0259rinin d\u0259 r\u0259q\u0259msal savadl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 z\u0259ruri m\u0259s\u0259l\u0259 kimi ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Valideyn internet resurslar\u0131n\u0131, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin i\u015f prinsipini v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rini anlamadan effektiv n\u0259zar\u0259t h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u00dczeyir \u015e\u0259fiyev h\u0259m\u00e7inin vur\u011fulay\u0131b ki, m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259td\u0259 internet m\u00fchitind\u0259 ciddi bo\u015fluqlar da qalmaqdad\u0131r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rd\u0259n biri s\u00fczg\u0259c mexanizml\u0259rinin yet\u0259rli s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmamas\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBu g\u00fcn bir \u00e7ox platformalarda \u201csar\u0131 informasiya\u201d, etik normalara zidd payla\u015f\u0131mlar, zorak\u0131l\u0131q v\u0259 ya m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan z\u0259r\u0259rli kontent a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131la bilir. X\u00fcsusil\u0259 b\u0259zi populyar sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 bu tip m\u0259zmunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv filtrasiya sisteml\u0259ri ya z\u0259ifdir, ya da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r i\u015fl\u0259mir.<\/p>\n<p>M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 yaln\u0131z valideyn n\u0259zar\u0259ti il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259k yet\u0259rli deyil. Daha yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259 platformalar\u0131n\u0131n \u00f6zl\u0259ri d\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259rini art\u0131raraq daha g\u00fccl\u00fc s\u00fczg\u0259c mexanizml\u0259ri t\u0259tbiq etsinl\u0259r. \u018fg\u0259r bu c\u00fcr mexanizml\u0259r effektiv \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259s\u0259, z\u0259r\u0259rli informasiyan\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 al\u0131nar v\u0259 u\u015faqlar bu tip kontentl\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, qar\u015f\u0131la\u015fmazlar\u201d.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u0259ray,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vatsap mesajla\u015fma proqram\u0131 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan hesablar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Yeni funksiya istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 xidm\u0259td\u0259n istifad\u0259ni mesaj v\u0259 z\u0259ngl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan verir. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n hesab\u0131na kimin \u0259laq\u0259 saxlaya bil\u0259c\u0259yi v\u0259 hans\u0131 qruplara qo\u015fula bil\u0259c\u0259yi daxil olmaqla, n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin, nam\u0259lum g\u00f6nd\u0259r\u0259nl\u0259rin mesaj sor\u011fular\u0131na baxa v\u0259 m\u0259xfilik parametrl\u0259rini idar\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Bu parametrl\u0259r\u0259 giri\u015f alt\u0131r\u0259q\u0259mli PIN kodu il\u0259 qorunur. Bel\u0259 ki, bu funksiya m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 qlobal olaraq istifad\u0259y\u0259 verilir, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 giri\u015f t\u0259dric\u0259n \u0259l\u00e7atan ola bil\u0259r. Onu aktivl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015fa\u011f\u0131n cihaz\u0131na vatsap qura\u015fd\u0131r\u0131n, qeydiyyat zaman\u0131 \u201cValideyn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":844989,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1c605f8e2a71d4325b9f4abbaa2b1d80.jpg",640,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Vatsap mesajla\u015fma proqram\u0131 azya\u015fl\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n idar\u0259 olunan hesablar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. Yeni funksiya istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 xidm\u0259td\u0259n istifad\u0259ni mesaj v\u0259 z\u0259ngl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan verir. Valideynl\u0259r \u00f6vladlar\u0131n\u0131n hesab\u0131na kimin \u0259laq\u0259 saxlaya bil\u0259c\u0259yi v\u0259 hans\u0131 qruplara qo\u015fula bil\u0259c\u0259yi daxil olmaqla, n\u0259zar\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin, nam\u0259lum g\u00f6nd\u0259r\u0259nl\u0259rin mesaj sor\u011fular\u0131na baxa v\u0259 m\u0259xfilik parametrl\u0259rini idar\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/844988"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=844988"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/844988\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":844991,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/844988\/revisions\/844991"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/844989"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=844988"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=844988"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=844988"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}