{"id":845005,"date":"2026-03-19T08:52:03","date_gmt":"2026-03-19T04:52:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=845005"},"modified":"2026-03-19T08:52:03","modified_gmt":"2026-03-19T04:52:03","slug":"bir-ayda-3-ana-olumu-risk-faktorlari-yas-amili-professordan-sos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=845005","title":{"rendered":"Bir ayda 3 ana \u00f6l\u00fcm\u00fc: risk faktorlar\u0131, YA\u015e amili&#8230; &#8211; Professordan SOS"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Bak\u0131da do\u011fu\u015f ke\u00e7ir\u0259n qad\u0131n v\u0259fat edib. Hadis\u0259 mart\u0131n 15-d\u0259 Sabun\u00e7u rayonundak\u0131 do\u011fum evind\u0259 ba\u015f verib. Paytaxt sakini, 1973-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc (53 ya\u015f) M\u0259tan\u0259t Mirz\u0259yeva \u0259kiz u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirdikd\u0259n sonra \u00f6l\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu ay ana \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha iki x\u0259b\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Amma bel\u0259 fikir d\u0259 var ki, qad\u0131nlarda gec ya\u015flarda hamil\u0259lik riskli hesab edilir.\u00a0<strong>Son olayda bu amil n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 rol oynaya bil\u0259rdi? Qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz reproduktiv ya\u015f d\u00f6vr\u00fc hans\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, ana \u00f6l\u00fcml\u0259rinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif olsa da, \u0259sas risk faktorlar\u0131ndan biri qad\u0131n\u0131n ya\u015f\u0131d\u0131r.<\/strong>\u00a0Tibbi ara\u015fd\u0131rmalara g\u00f6r\u0259, qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz reproduktiv ya\u015f d\u00f6vr\u00fc 20-30 ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131 hesab olunur. Daha geni\u015f yana\u015fmada is\u0259 bu interval 25\u201335 ya\u015f kimi g\u00f6st\u0259rilir. Bu d\u00f6vrd\u0259 h\u0259m ana orqanizmi hamil\u0259liy\u0259 daha uy\u011fun olur, h\u0259m d\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fma riski minimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun \u0259ksin\u0259 olaraq, 35 ya\u015fdan sonra hamil\u0259lik tibd\u0259 art\u0131q riskli hesab edilir. Ya\u015f artd\u0131qca qad\u0131n orqanizmind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r hamil\u0259liyin gedi\u015fin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Bu d\u00f6vrd\u0259 y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqi, \u015f\u0259k\u0259rli diabet, hormonal balans pozuntular\u0131 v\u0259 dig\u0259r yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranma ehtimal\u0131 art\u0131r. Eyni zamanda, genetik anomaliyalar, d\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 \u00f6l\u00fc do\u011fum riskl\u0259ri y\u00fcks\u0259lir. X\u00fcsusil\u0259 40 ya\u015fdan sonra bu riskl\u0259r daha da k\u0259skinl\u0259\u015fir v\u0259 h\u0259m ana, h\u0259m d\u0259 k\u00f6rp\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r yarada bilir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u00e7ox erk\u0259n ya\u015fda, y\u0259ni 20 ya\u015fdan \u0259vv\u0259l hamil\u0259lik d\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz hesab olunmur. Bu hallarda orqanizmin tam formala\u015fmamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u00fcxt\u0259lif a\u011f\u0131rla\u015fmalar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n erk\u0259n do\u011fu\u015f v\u0259 infeksiya riski art\u0131r&#8230;<\/p>\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, h\u0259m erk\u0259n, h\u0259m d\u0259 gec ya\u015fda hamil\u0259lik m\u00fc\u0259yy\u0259n riskl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r. Lakin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 gec ya\u015fda ba\u015f ver\u0259n hamil\u0259likl\u0259rd\u0259 risk faktorlar\u0131n\u0131n daha ciddi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131 oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131rlar. Son hadis\u0259d\u0259 53 ya\u015f faktoru da bu bax\u0131mdan diqq\u0259t \u00e7\u0259kir.<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/photo\/orginal\/2025\/04\/19\/1745056938_adil.jpg\" alt=\"Adil Qeybulla Tofiq Yaqublunu t\u0259cridxanada m\u00fcayin\u0259 etdi\" \/><\/p>\n<p><strong>H\u0259kim-c\u0259rrah, professor Adil Qeybulla m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a<\/strong>\u00a0fikrini bildirib:<\/p>\n<p>\u201c\u018flb\u0259tt\u0259, ana v\u0259 u\u015faq \u00f6l\u00fcml\u0259ri b\u00fct\u00fcn ictimaiyy\u0259ti, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tibbi ictimaiyy\u0259ti ciddi \u015f\u0259kild\u0259 narahat ed\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bu, reproduktiv sa\u011flaml\u0131qla birba\u015fa ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi diqq\u0259tl\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Baxaq, h\u0259r bir bel\u0259 hadis\u0259nin \u0259sas\u0131nda n\u0259 dayan\u0131r? \u018fks\u0259r hallarda arzuolunmayan v\u0259 ya planla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f hamil\u0259likl\u0259r \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r. Qad\u0131nlar hamil\u0259 qal\u0131r, lakin yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin \u2013 y\u0259ni komorbid v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nm\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 yaln\u0131z do\u011fu\u015f \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 ginekoloqa m\u00fcraci\u0259t edilir v\u0259 m\u0259lum olur ki, bu hamil\u0259lik tibbi bax\u0131mdan \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015fli olub. Bel\u0259 hallara az rast g\u0259linmir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda tam fizioloji v\u0259 problemsiz ke\u00e7\u0259n hamil\u0259likl\u0259r azd\u0131r. Hamil\u0259liyin gedi\u015find\u0259 m\u00fcxt\u0259lif amill\u0259r \u2013 ya\u015f faktoru, yana\u015f\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r v\u0259 dig\u0259r riskl\u0259r m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Professor hesab edir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 h\u0259r bir \u00f6l\u00fcm hal\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cDaha sonra bu hallar \u00fcmumil\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k statistik t\u0259hlil apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilsin. Bu m\u0259rh\u0259l\u0259 olmadan edil\u0259n m\u00fczakir\u0259l\u0259r ciddi v\u0259 \u0259sasl\u0131 say\u0131la bilm\u0259z. H\u0259r bir \u00f6l\u00fcm hadis\u0259si, x\u00fcsusil\u0259 x\u0259st\u0259xana \u015f\u0259raitind\u0259 ba\u015f veribs\u0259, m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131, autopsiya apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6l\u00fcm\u00fcn s\u0259b\u0259bi \u2013 ist\u0259r m\u00f6vcud x\u0259st\u0259lik, ist\u0259r hamil\u0259liyin a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 dig\u0259r amill\u0259r \u2013 d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259lidir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259zi hallarda autopsiya apar\u0131lm\u0131r v\u0259 bu da m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 yaln\u0131z \u00fcmumi yana\u015fma il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Halbuki, problemin h\u0259lli m\u0259hz sistemli ara\u015fd\u0131rma v\u0259 d\u0259qiq t\u0259hlild\u0259n ke\u00e7ir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq Mirayiq,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Bak\u0131da do\u011fu\u015f ke\u00e7ir\u0259n qad\u0131n v\u0259fat edib. Hadis\u0259 mart\u0131n 15-d\u0259 Sabun\u00e7u rayonundak\u0131 do\u011fum evind\u0259 ba\u015f verib. Paytaxt sakini, 1973-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc (53 ya\u015f) M\u0259tan\u0259t Mirz\u0259yeva \u0259kiz u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirdikd\u0259n sonra \u00f6l\u00fcb. Qeyd ed\u0259k ki, bu ay ana \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha iki x\u0259b\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Amma bel\u0259 fikir d\u0259 var ki, qad\u0131nlarda gec ya\u015flarda hamil\u0259lik riskli hesab edilir.\u00a0Son olayda bu amil n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 rol oynaya bil\u0259rdi? Qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n optimal v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz reproduktiv ya\u015f d\u00f6vr\u00fc hans\u0131d\u0131r? M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirirl\u0259r ki, ana \u00f6l\u00fcml\u0259rinin s\u0259b\u0259bl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif olsa da, \u0259sas risk faktorlar\u0131ndan biri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":845006,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3-548x365.jpg",548,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/574b17e8d6b7611fccabeb83f90adbb3.jpg",620,413,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, Bak\u0131da do\u011fu\u015f ke\u00e7ir\u0259n qad\u0131n v\u0259fat edib. Hadis\u0259 mart\u0131n 15-d\u0259 Sabun\u00e7u rayonundak\u0131 do\u011fum evind\u0259 ba\u015f verib. Paytaxt sakini, 1973-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc (53 ya\u015f) M\u0259tan\u0259t Mirz\u0259yeva \u0259kiz u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirdikd\u0259n sonra \u00f6l\u00fcb. Qeyd ed\u0259k ki, bu ay ana \u00f6l\u00fcm\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 daha iki x\u0259b\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Amma bel\u0259 fikir d\u0259 var ki, qad\u0131nlarda gec ya\u015flarda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=845005"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":845008,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845005\/revisions\/845008"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/845006"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=845005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=845005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=845005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}