{"id":845242,"date":"2026-03-20T09:33:34","date_gmt":"2026-03-20T05:33:34","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=845242"},"modified":"2026-03-20T09:33:34","modified_gmt":"2026-03-20T05:33:34","slug":"ramazan-islamin-%c9%99n-muq%c9%99dd%c9%99s-bayramidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=845242","title":{"rendered":"Ramazan \u0130slam\u0131n \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s bayram\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>M\u0259n\u0259viyyat v\u0259 \u0259xlaq\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259sil\u0259 olan oruc ibad\u0259ti insan\u0131n daxili safl\u0131\u011f\u0131na, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq durmas\u0131na, Allah yolunda xeyirxah i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259sin\u0259, fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olur<\/strong><\/p>\n<p>\u0130slam dinin\u0259 q\u0259lb\u0259n ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan xalq\u0131, ne\u00e7\u0259 \u0259srl\u0259rdir ki, Ramazan bayram\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k inam v\u0259 ruh y\u00fcks\u0259kliyi \u015f\u0259raitind\u0259 qeyd edir. X\u00fcsusi vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn qada\u011falara baxmayaraq, Ramazan bayram\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin milli maraqlara xidm\u0259t ed\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi. Ulu \u00d6nd\u0259r 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bil\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 dini, milli, etnik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259si, vicdan azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131 namin\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irdi, xalq\u0131n milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik maraqlar\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bu sah\u0259y\u0259 daim x\u00fcsusi diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fd\u0131. Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev xalq\u0131n q\u0259lb\u0259n tap\u0131nd\u0131\u011f\u0131 dini d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 ba\u011fl\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s \u0130slam bayramlar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fdir. Ramazan bayram\u0131n\u0131n da r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t bayramlar\u0131 s\u0131ras\u0131na daxil edilm\u0259si m\u0259hz Onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Milli M\u0259clisd\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f &#8220;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n bayramlar\u0131 haqq\u0131nda&#8221; Qanuna v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259k M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 105-1-ci madd\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, Ramazan bayram\u0131 i\u015f g\u00fcn\u00fc olmayan bayram hesab edilir v\u0259 bu, d\u00f6vl\u0259tin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n vicdan azadl\u0131\u011f\u0131na nec\u0259 y\u00fcks\u0259k h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>T\u0259m\u0259lini Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin qoydu\u011fu d\u00f6vl\u0259t-din m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 u\u011furla davam etdirilir. H\u0259r il Prezident \u0130lham \u018fliyev m\u00fcq\u0259dd\u0259s Ramazan bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131 t\u0259brik edir. Tarix\u0259n Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 v\u0259hd\u0259tin, h\u0259mr\u0259yliyin v\u0259 n\u00fcmun\u0259vi tolerantl\u0131q m\u00fchitinin b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131nda \u0130slam dininin \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259n \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 h\u0259r zaman d\u0259rin ba\u011fl\u0131l\u0131q n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6z ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rini, dini ayin v\u0259 m\u0259rasiml\u0259rini bu g\u00fcn d\u0259 layiqinc\u0259 qoruyub saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Ramazan bayram\u0131n\u0131 h\u0259r il x\u00fcsusi t\u0259nt\u0259n\u0259 il\u0259 qeyd etdiyini bildirir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Ramazan bayram\u0131 \u0130slam dinind\u0259 m\u00f6vcud olan \u0259n b\u00f6y\u00fck bayramlardan biridir, b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisidir. Bu bayram Ramazan ay\u0131n\u0131n sona \u00e7atmas\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u015e\u0259vval ay\u0131n\u0131n birind\u0259 qeyd edilir v\u0259 dini m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 &#8220;Fitr bayram\u0131&#8221; kimi d\u0259 xat\u0131rlan\u0131r. Bayram g\u00fcn\u00fc \u0130slam \u015f\u0259ri\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 oruc tutmaq haramd\u0131r. Ramazan bayram\u0131na ke\u00e7\u0259n gec\u0259 fitr\u0259 pulunu ay\u0131r\u0131b h\u0259min ax\u015fam, ya bayram namaz\u0131na q\u0259d\u0259r, ya da g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6z t\u0259yinat\u0131 \u00fczr\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r. Bayram namaz\u0131na q\u0259d\u0259r fitr\u0259 pulunu \u00e7atd\u0131rmaq daha savab \u0259m\u0259l hesab olunur. Fitr\u0259 z\u0259kat\u0131n\u0131n vacibliyini M\u0259h\u0259mm\u0259d Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s.v.s) hicr\u0259tin 2-ci ilind\u0259 Ramazan ay\u0131n\u0131n sonunda s\u00f6yl\u0259diyi x\u00fctb\u0259d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara elan etmi\u015fdir. Fitr\u0259 z\u0259kat\u0131 maddi v\u0259ziyy\u0259ti d\u00f6z\u00fclm\u0259z d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00e7\u0259tin olan adamlara (f\u0259qirl\u0259r\u0259) verilm\u0259lidir. Fitr\u0259 z\u0259kat\u0131n\u0131 h\u0259r k\u0259s \u00f6z kas\u0131b qohumuna v\u0259 ya qon\u015fusuna vers\u0259 daha yax\u015f\u0131 olar. H\u0259min g\u00fcn q\u0259birl\u0259ri ziyar\u0259t etm\u0259k, onlar\u0131 s\u0259liq\u0259-sahmana salmaq, \u00f6l\u0259nl\u0259rin ruhlar\u0131na r\u0259hm\u0259t dil\u0259m\u0259k, Fatih\u0259, \u0130xlas v\u0259 Yasin sur\u0259l\u0259rini oxumaq v\u0259 ya oxutdurmaq \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>On bir ay\u0131n Sultan\u0131 Ramazan ay\u0131n\u0131 \u015f\u00fckranl\u0131q duy\u011fular\u0131 v\u0259 k\u00f6n\u00fcl xo\u015flu\u011fu il\u0259 yola sal\u0131r\u0131q. Bayrama ke\u00e7\u0259n gec\u0259ni ibad\u0259td\u0259 ke\u00e7irm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur. H\u0259min gec\u0259 d\u0259 Q\u0259dr gec\u0259l\u0259ri kimi oyaq qal\u0131b \u00e7oxlu namaz q\u0131lmaq, dua, Allah\u0131 zikr etm\u0259k, &#8220;Qurani-K\u0259rim\u201di oxumaq v\u0259 s. kimi ibad\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq b\u00f6y\u00fck savabd\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu gec\u0259 d\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s gec\u0259 hesab olunur. R\u0259vay\u0259tl\u0259rd\u0259 deyilir ki, imam Zeyn\u00fcl-abidin (\u0259) Ramazan bayram\u0131n\u0131n gec\u0259si s\u00fcbh\u0259 kimi oyaq qal\u0131b namaz q\u0131lar v\u0259 dey\u0259rdi: &#8220;Bu gec\u0259 he\u00e7 d\u0259 Q\u0259dr gec\u0259sind\u0259n \u0259skik deyil&#8221;. \u0130mam \u018fli ibn \u018fbu Talib (\u0259s) is\u0259 h\u0259min gec\u0259nin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcn\u00fc bel\u0259 t\u0259svir edirdi: &#8220;&#8230; insan h\u0259r il d\u00f6rd gec\u0259 yaln\u0131z ibad\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olsun. Fitr bayram\u0131 gec\u0259si, qurban bayram\u0131 gec\u0259si, \u015faban\u0131n orta gec\u0259si v\u0259 r\u0259c\u0259b ay\u0131n\u0131n birinci gec\u0259si.&#8221;<\/p>\n<p>Ramazan bayram\u0131 oruc tutub-tutmamas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r bir m\u00fcs\u0259lman\u0131n bayram\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 bu bayram\u0131 qeyd edirl\u0259r. B\u0259zi m\u00fcs\u0259lman \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 bu bayram r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li sur\u0259td\u0259 ke\u00e7irilir. Bu bayram\u0131 ba\u015fqa bayramlardan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n bir x\u00fcsusiyy\u0259t d\u0259 bir ay boyunca g\u00fcnd\u00fczl\u0259r ac-susuz qal\u0131b, ax\u015famlar ibad\u0259t ed\u0259n v\u0259 bu ibad\u0259tl\u0259rin \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin\u0259 d\u00f6z\u0259n, Q\u0259dr gec\u0259l\u0259rind\u0259 s\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r oyaq qal\u0131b ibad\u0259t ed\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n bu ay\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n m\u0259suliyy\u0259tin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131ndan dolay\u0131 hiss etdikl\u0259ri bir rahatl\u0131q v\u0259 arxay\u0131nl\u0131q duy\u011fusudur. Ba\u015fqa bayramlarda oldu\u011fu kimi, Ramazan bayram\u0131 da insanlar\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f t\u0259rzin\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu bayram\u0131n yax\u0131nla\u015fmas\u0131 bel\u0259 insanlarda xo\u015f \u0259hval-ruhiyy\u0259 yarad\u0131r. Bel\u0259 xo\u015f emosiyalar\u0131n insan psixikas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirinin is\u0259 s\u00fcbuta ehtiyac\u0131 yoxdur. Bayram g\u00fcn\u00fcnd\u0259 insanlar \u015fadlan\u0131r, \u0259hat\u0259si il\u0259 s\u0259mimi v\u0259 isti m\u00fcnasib\u0259t saxlay\u0131r, ail\u0259sin\u0259 daha \u00e7ox vaxt ay\u0131raraq bayram g\u0259zintisin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rlar. Ramazan bayram\u0131n\u0131n \u0259sas \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 bir ay boyunca insan\u0131n etdiyi \u0259m\u0259ll\u0259ri m\u00fcqabilind\u0259 m\u00fckafatland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na inam\u0131 v\u0259 bu i\u015fin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259ldiyi \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7irdiyi sevinc hissidir. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, orucluq, Ramazan bayram\u0131 insanlara v\u0259hd\u0259t, birlik, h\u0259mr\u0259ylik, s\u00fclh, bar\u0131\u015f\u0131q, m\u0259rh\u0259m\u0259t g\u0259tirdiyi kimi, m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini d\u0259 \u0259n az\u0131ndan ilahi amallar \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k, aralar\u0131ndak\u0131 x\u0131rda \u0259dav\u0259tl\u0259ri bir k\u0259nara qoyaraq m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n rifah\u0131 namin\u0259 bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n beyn\u0259lxalq miqyasda s\u00fclh\u00fcn b\u0259rq\u0259rar olmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verm\u0259si yolunda bir v\u0259sil\u0259 olacaqd\u0131r. Ramazan bayram\u0131n\u0131z m\u00fcbar\u0259k!<\/p>\n<p><strong>Sevinc Azadi,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259n\u0259viyyat v\u0259 \u0259xlaq\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259sil\u0259 olan oruc ibad\u0259ti insan\u0131n daxili safl\u0131\u011f\u0131na, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq durmas\u0131na, Allah yolunda xeyirxah i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259sin\u0259, fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olur \u0130slam dinin\u0259 q\u0259lb\u0259n ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan xalq\u0131, ne\u00e7\u0259 \u0259srl\u0259rdir ki, Ramazan bayram\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k inam v\u0259 ruh y\u00fcks\u0259kliyi \u015f\u0259raitind\u0259 qeyd edir. X\u00fcsusi vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn qada\u011falara baxmayaraq, Ramazan bayram\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi s\u0259viyy\u0259d\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin milli maraqlara xidm\u0259t ed\u0259n f\u0259aliyy\u0259tinin n\u0259tic\u0259si idi. Ulu \u00d6nd\u0259r 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bil\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131td\u0131qdan sonra \u00f6lk\u0259d\u0259 dini, milli, etnik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":845243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[27],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/655ea4bd172216659141785172610505135.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=27\" rel=\"category\">\u0130SLAM<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259n\u0259viyyat v\u0259 \u0259xlaq\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259sil\u0259 olan oruc ibad\u0259ti insan\u0131n daxili safl\u0131\u011f\u0131na, pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq durmas\u0131na, Allah yolunda xeyirxah i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259sin\u0259, fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b olur \u0130slam dinin\u0259 q\u0259lb\u0259n ba\u011fl\u0131 olan Az\u0259rbaycan xalq\u0131, ne\u00e7\u0259 \u0259srl\u0259rdir ki, Ramazan bayram\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k inam v\u0259 ruh y\u00fcks\u0259kliyi \u015f\u0259raitind\u0259 qeyd edir. X\u00fcsusi vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259l\u0259 ke\u00e7mi\u015f Sovet \u0130ttifaq\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845242"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=845242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":845244,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845242\/revisions\/845244"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/845243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=845242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=845242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=845242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}