{"id":845263,"date":"2026-03-20T11:41:24","date_gmt":"2026-03-20T07:41:24","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=845263"},"modified":"2026-03-20T11:41:24","modified_gmt":"2026-03-20T07:41:24","slug":"bu-gun-yer-kur%c9%99si-gunudur-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=845263","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130ki sahil\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fc Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 mart\u0131n 20-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunur. \u018fslind\u0259, beyn\u0259lxalq bayram t\u0259qvimind\u0259 iki Yer k\u00fcr\u0259si g\u00fcn\u00fc var: bug\u00fcnk\u00fc Yer k\u00fcr\u0259si g\u00fcn\u00fc yaz b\u0259rab\u0259rliyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, ikincisi is\u0259 22 apreld\u0259 qeyd olunur. Birincisi s\u00fclhm\u0259raml\u0131 v\u0259 humanitar, ikincisi is\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 y\u00f6n\u0259lib. 20 mart tarixi Yer G\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn BMT t\u0259r\u0259find\u0259n 1971-ci ild\u0259 se\u00e7ilib v\u0259 r\u0259smi olaraq q\u0259bul edilib. \u00c7\u00fcnki bu tarix yaz b\u0259rab\u0259rliyi, planetin bioloji ritminin d\u0259yi\u015fdiyi v\u0259 yeni bir inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259, oyan\u0131\u015f v\u0259 yenil\u0259nm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu\u011fu vaxta t\u0259sad\u00fcf edir. BMT-nin b\u0259yannam\u0259sind\u0259 deyilir: &#8220;Yer G\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n diqq\u0259tini Yer planetinin onlar\u0131n ortaq evi kimi tan\u0131nmas\u0131na, universal birliyimiz v\u0259 bir-birimizd\u0259n qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z hissin\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f x\u00fcsusi bir zamand\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn\u00fcn banisi 1840-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k proqram\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si olaraq a\u011fac v\u0259 kol \u0259km\u0259k kampaniyas\u0131na ba\u015flam\u0131\u015f m\u0259\u015fhur Amerika ictimai xadimi Con Morton hesab olunur. 1872-ci ild\u0259 Nebraska \u0259razisinin katibi olduqdan sonra o, a\u011fac \u0259km\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f bir g\u00fcn\u00fcn t\u0259sis edilm\u0259sini t\u0259klif etdi. Bel\u0259likl\u0259, A\u011fac \u018fkin G\u00fcn\u00fc yarand\u0131 v\u0259 d\u0259rhal \u00e7ox populyarla\u015fd\u0131. 1874-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk g\u00fcnd\u0259 \u015ftat sakinl\u0259ri t\u0259xmin\u0259n bir milyon a\u011fac \u0259kdil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc tezlikl\u0259 sosial h\u0259r\u0259kata \u00e7evrildi.<\/p>\n<p>Yaz g\u00fcnd\u00fcz b\u0259rab\u0259rliyind\u0259 Yer G\u00fcn\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259k kimi m\u00fcasir \u0259n\u0259n\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 amerikal\u0131 i\u015f adam\u0131 v\u0259 na\u015fir Con Makkonnell qoyub. O, h\u0259m\u00e7inin Yer k\u00fcr\u0259sinin bayra\u011f\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131 hesab olunur. 1969-cu ild\u0259 o, bu g\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259k ideyas\u0131n\u0131 UNESCO-nun \u0259traf m\u00fchit m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 konfrans\u0131nda t\u0259qdim edib. Onun ideyas\u0131 BMT-nin Ba\u015f katibi v\u0259 dig\u0259r d\u00fcnya liderl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nib v\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, 1970-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 ideyas\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan Yer G\u00fcn\u00fc adlanan bayram AB\u015e-da milli, daha sonra is\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda bayrama \u00e7evrildi v\u0259 h\u0259r il getdikc\u0259 daha geni\u015f beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259k ald\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Yer G\u00fcn\u00fcd\u00fcr &#8211; planeti ortaq bir qlobal ev kimi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq v\u0259t\u0259nda\u015f t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri h\u0259r\u0259kat\u0131, \u0259traf m\u00fchit v\u0259 ekologiyadan s\u00fclh quruculu\u011funa q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259ri v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri birl\u0259\u015fdirir v\u0259 ist\u0259nil\u0259n f\u0259rd, qrup v\u0259 ya t\u0259\u015fkilat \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r. Bu, bir bayramdan daha \u00e7ox k\u00f6vr\u0259k v\u0259 h\u0259ssas \u0259traf m\u00fchitin probleml\u0259ri v\u0259 insanlarla t\u0259bii d\u00fcnya aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 bir daha d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir f\u00fcrs\u0259tdir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n \u0259n m\u0259\u015fhur \u0259traf m\u00fchitin m\u00fchafiz\u0259si v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si t\u0259dbirl\u0259ri aras\u0131nda \u0259traf m\u00fchit s\u0259rgil\u0259ri v\u0259 festivallar\u0131, t\u0259bi\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 marafonlar v\u0259 konfranslar, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 \u0259razil\u0259rin t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin i\u015fl\u0259k k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rind\u0259 a\u011fac \u0259kilm\u0259si v\u0259 n\u0259qliyyat\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 konsertl\u0259r var.<\/p>\n<p>Onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u0259n\u0259n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259r il Yer G\u00fcn\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bir d\u0259qiq\u0259lik S\u00fclh Z\u0259ngini \u00e7al\u0131r. S\u00fclh Z\u0259ngi b\u00fct\u00fcn xalqlar aras\u0131nda s\u00fclh\u00fc, dostlu\u011fu v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi simvoliz\u0259 edir v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259ti v\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin \u0259n yax\u015f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f kimi xidm\u0259t edir. H\u0259min m\u0259rasimin m\u0259qs\u0259di insanlar\u0131 planeti nec\u0259 qoruyub saxlama\u011f\u0131, oradak\u0131 h\u0259yat\u0131 nec\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 v\u0259 \u00f6zl\u0259rini Yer k\u00fcr\u0259sinin bir hiss\u0259si v\u0259 m\u0259nsubiyy\u0259t hissi il\u0259 hiss etm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>\u0130lk S\u00fclh Z\u0259ngi 1954-c\u00fc ild\u0259 atom bombardman\u0131ndan sa\u011f \u00e7\u0131xan Yaponiya \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin faci\u0259sinin xatir\u0259sin\u0259 at\u0131l\u0131b v\u0259 BMT-nin Nyu-Yorkdak\u0131 q\u0259rargah\u0131nda qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Z\u0259ngin \u00fcz\u0259rind\u0259ki yaz\u0131da deyilir: &#8220;Ya\u015fas\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada universal s\u00fclh&#8221;.<\/p>\n<p>Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fcn\u00fcn h\u0259tta \u00f6z bayra\u011f\u0131 var v\u0259 orada planetimizin kosmosdan \u00e7\u0259kilmi\u015f ilk foto\u015f\u0259kill\u0259rind\u0259n biri t\u0259svir olunub. Bu, yaln\u0131z birg\u0259 s\u0259yl\u0259rl\u0259 Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259ki qlobal ekoloji v\u0259 sosial probleml\u0259ri h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259c\u0259yimizin tan\u0131nmas\u0131n\u0131n \u0259lam\u0259tidir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu bayram\u0131n astronavtlar t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259al \u015f\u0259kild\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si t\u0259sad\u00fcfi deyil. Ax\u0131, onlar d\u00fcnyaya planetimizin n\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259l v\u0259 h\u0259ssas oldu\u011funu v\u0259 onun kollektiv qay\u011f\u0131ya ehtiyac\u0131 oldu\u011funu ilk d\u0259f\u0259 izah ed\u0259nl\u0259r olublar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u201c\u0130ki sahil\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fc Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 mart\u0131n 20-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunur. \u018fslind\u0259, beyn\u0259lxalq bayram t\u0259qvimind\u0259 iki Yer k\u00fcr\u0259si g\u00fcn\u00fc var: bug\u00fcnk\u00fc Yer k\u00fcr\u0259si g\u00fcn\u00fc yaz b\u0259rab\u0259rliyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, ikincisi is\u0259 22 apreld\u0259 qeyd olunur. Birincisi s\u00fclhm\u0259raml\u0131 v\u0259 humanitar, ikincisi is\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 y\u00f6n\u0259lib. 20 mart tarixi Yer G\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn BMT t\u0259r\u0259find\u0259n 1971-ci ild\u0259 se\u00e7ilib v\u0259 r\u0259smi olaraq q\u0259bul edilib. \u00c7\u00fcnki bu tarix yaz b\u0259rab\u0259rliyi, planetin bioloji ritminin d\u0259yi\u015fdiyi v\u0259 yeni bir inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259, oyan\u0131\u015f v\u0259 yenil\u0259nm\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":845264,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/27f2065405a4f7b950a96ea1d74a8471_22173_47.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u201c\u0130ki sahil\u201d x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0Yer k\u00fcr\u0259si G\u00fcn\u00fc Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 mart\u0131n 20-d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada qeyd olunur. \u018fslind\u0259, beyn\u0259lxalq bayram t\u0259qvimind\u0259 iki Yer k\u00fcr\u0259si g\u00fcn\u00fc var: bug\u00fcnk\u00fc Yer k\u00fcr\u0259si g\u00fcn\u00fc yaz b\u0259rab\u0259rliyi il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, ikincisi is\u0259 22 apreld\u0259 qeyd olunur. Birincisi s\u00fclhm\u0259raml\u0131 v\u0259 humanitar, ikincisi is\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845263"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=845263"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":845265,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/845263\/revisions\/845265"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/845264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=845263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=845263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=845263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}