{"id":846338,"date":"2026-03-31T12:26:25","date_gmt":"2026-03-31T08:26:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=846338"},"modified":"2026-03-31T12:26:25","modified_gmt":"2026-03-31T08:26:25","slug":"xalqimiza-qarsi-tor%c9%99dilmis-qanli-faci%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=846338","title":{"rendered":"Xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f qanl\u0131 faci\u0259.\u00a0"},"content":{"rendered":"<p>31 Mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 \u0259n qanl\u0131 v\u0259 faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti v\u0259 terror aktlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 31 Mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi g\u0259rginlik d\u00f6vr\u00fc idi. \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n s\u00fcqutu regionda hakimiyy\u0259t bo\u015flu\u011fu yaratd\u0131 v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i dair\u0259l\u0259ri bundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131lar. Da\u015fnak partiyas\u0131n\u0131n silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan \u0259halisin\u0259 qar\u015f\u0131 geni\u015fmiqyasl\u0131 h\u00fccumlara ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>1918-ci ilin mart\u0131n 30-dan etibar\u0259n Bak\u0131da v\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 erm\u0259ni-bol\u015fevik q\u00fcvv\u0259l\u0259ri x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259tdi. \u015eamax\u0131, Quba, Qaraba\u011f, Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda onlarla k\u0259nd yand\u0131r\u0131ld\u0131, minl\u0259rl\u0259 insan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>&#8211; \u00dcmumilikd\u0259 30 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&#8211; Bak\u0131da 12 min\u0259 yax\u0131n dinc sakin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8211; \u015eamax\u0131da 8 min n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qad\u0131n v\u0259 u\u015faqlar \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>&#8211; Qubada minl\u0259rl\u0259 insan q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131qlar a\u015fkar edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>&#8211; On minl\u0259rl\u0259 insan a\u011f\u0131r yaralanm\u0131\u015f v\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck x\u0259sar\u0259tl\u0259r alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; 100 mind\u0259n \u00e7ox insan \u00f6z yurdlar\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&#8211; Minl\u0259rl\u0259 ev, onlarla m\u0259scid v\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 tarixi abid\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Maddi z\u0259r\u0259r milyonlarla manatla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>\u015eamax\u0131da t\u00f6r\u0259dilmi\u015f cinay\u0259tl\u0259r il\u0259 \u0259laq\u0259dar t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir. \u015eamax\u0131da ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r il\u0259 \u0259laq\u0259dar ilkin m\u0259lumat m\u0259nb\u0259l\u0259rinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu a\u011f\u0131r cinay\u0259ti \u00f6rt-basd\u0131r etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hv olundu\u011funa g\u00f6r\u0259 erm\u0259ni cinay\u0259tl\u0259rinin tam m\u0259nz\u0259r\u0259si bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r formala\u015fmay\u0131b. Ekspertl\u0259rin r\u0259yin\u0259 \u0259sas\u0259n \u015eamax\u0131da erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n 7 min n\u0259f\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 1653 qad\u0131n v\u0259 965 u\u015fa\u011f\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc bildirilir. Bu faci\u0259nin t\u0259dqiqi m\u0259qs\u0259dil\u0259 1918-ci il iyulun 15-d\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f F\u00f6vq\u0259lad\u0259 \u0130stintaq Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131ndak\u0131 120 k\u0259ndin 86-s\u0131n\u0131n erm\u0259ni t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib. Yerli t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 \u015eamax\u0131 hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n etibar\u0259n yerli t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar da \u015eamax\u0131 hadis\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131blar. Onlar\u0131n t\u0259dqiqat\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 (y\u00fcz n\u0259f\u0259r\u0259 yax\u0131n \u015fahidd\u0259n toplanan xatir\u0259 v\u0259 m\u0259lumatlar) m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, erm\u0259ni cinay\u0259tkarlar\u0131 \u015eamax\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 t\u0259qrib\u0259n 14-16 min, onun 40 k\u0259nd v\u0259 obas\u0131nda 6-8 min n\u0259f\u0259ri q\u0259tl\u0259 yetirib. \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131ndan did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin say\u0131 is\u0259 18 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox olub. Quba q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 zaman\u0131 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259nl\u0259rin t\u0259xmini say\u0131n\u0131n 2900-d\u0259k, Quba q\u0259zas\u0131 \u00fczr\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 4000 n\u0259f\u0259rd\u0259n art\u0131q oldu\u011fu qeyd olunur. Bu soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Quba q\u0259zas\u0131n\u0131n 122 k\u0259ndi tamamil\u0259 da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, 2750-d\u0259n \u00e7ox ev yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Qubada a\u015fkarlanan k\u0259ll\u0259 v\u0259 dig\u0259r insan s\u00fcm\u00fckl\u0259rind\u0259 g\u00fcll\u0259 yeri yoxdur. Onlar\u0131n ham\u0131s\u0131 k\u00fct al\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f insanlar\u0131n ba\u015f nahiy\u0259sind\u0259n balta il\u0259 vurublar. Sonra x\u0259nc\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 ba\u015f\u0131 b\u0259d\u0259nd\u0259n ay\u0131r\u0131blar. B\u0259zi k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rind\u0259 mismarlar a\u015fkarlan\u0131b. \u0130nsanlar\u0131n ba\u015f\u0131na mismar vurmaqla \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si bu v\u0259h\u015filiyin h\u00fcdudlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. X\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u0259n insanlar su arxlar\u0131na v\u0259 quyulara doldurulub, \u00fcz\u0259ri torpaqla \u00f6rt\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>1917-ci ilin noyabr\u0131nda Rusiyada d\u00f6vl\u0259t \u00e7evrili\u015find\u0259n sonra \u015e\u0259rqi Anadoludan v\u0259 Qafqaz c\u0259bh\u0259sind\u0259n geri \u00e7\u0259kil\u0259n rus qo\u015funlar\u0131n\u0131n silahlar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n erm\u0259nil\u0259r t\u00fcrkl\u0259r\u0259 v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdil\u0259r. \u0130r\u0259van quberniyas\u0131nda az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131n ilk m\u0259rh\u0259l\u0259si 1918-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. 1918-ci ilin mart ay\u0131nad\u0259k erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri \u0130r\u0259van quberniyas\u0131n\u0131n \u0130r\u0259van q\u0259zas\u0131nda 32, E\u00e7im\u0259dzin q\u0259zas\u0131nda 85, Novo-B\u0259yazid q\u0259zas\u0131nda 7 v\u0259 S\u00fcrm\u0259li q\u0259zas\u0131nda 75 k\u0259ndi \u2013 \u00fcst-\u00fcst\u0259 199 k\u0259ndi darmada\u011f\u0131n etmi\u015f, orada ya\u015fayan 135 min az\u0259rbaycanl\u0131 m\u0259hv edilmi\u015fdir. 1918-ci il aprelin 29-da G\u00fcmr\u00fc yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u0259sas\u0259n qad\u0131nlardan, u\u015faqlardan v\u0259 ya\u015fl\u0131lardan ibar\u0259t 3 min n\u0259f\u0259rlik az\u0259rbaycanl\u0131 k\u00f6\u00e7\u00fc pusquya sal\u0131naraq son n\u0259f\u0259rin\u0259d\u0259k m\u0259hv edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri Z\u0259ng\u0259zur q\u0259zas\u0131nda 115 az\u0259rbaycanl\u0131 k\u0259ndini m\u0259hv etmi\u015f, 3257 ki\u015fi, 2276 qad\u0131n v\u0259 2196 u\u015fa\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 bu q\u0259za \u00fczr\u0259 10068 az\u0259rbaycanl\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 ya \u015fik\u0259st edilmi\u015f, 50000 az\u0259rbaycanl\u0131 qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Erm\u0259ni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri daha sonra Qaraba\u011fa y\u00fcr\u00fc\u015f etmi\u015f, 1918-1920-ci ill\u0259r aras\u0131nda Qaraba\u011f\u0131n da\u011fl\u0131q hiss\u0259sind\u0259 150 k\u0259nd da\u011f\u0131d\u0131l\u0131m\u0131\u015f, \u0259halisi m\u0259hv edilmi\u015fdir; \u201cErm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n q\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7oxdan ba\u015flam\u0131\u015f, d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Onda t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259nm\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259rmi ki, ancaq Erm\u0259nistanda da\u015fnak h\u00f6kum\u0259ti \u201d\u00f6z\u00fcn\u00fcn 30 ayl\u0131q hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 (may 1918 &#8211; noyabr 1920) Az\u0259rbaycan \u0259halisinin 60 faizini q\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r\u201d &#8211; tarix\u00e7i Yervand Aleksandrovi\u00e7 Lalayan (1864-1931).<\/p>\n<p>\u201cDa\u015fnak n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u0259traflar\u0131na \u00e7oxlu k\u00f6n\u00fcll\u00fc d\u0259st\u0259l\u0259r y\u0131\u011faraq m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n T\u00fcrk \u0259razil\u0259rind\u0259 qad\u0131n, u\u015faq, qoca v\u0259 \u0259lill\u0259ri amans\u0131zcas\u0131na do\u011fray\u0131b t\u00f6k\u00fcrd\u00fcl\u0259r\u201d &#8211; tarix\u00e7i Yervand Aleksandrovi\u00e7 Lalayan (1864-1931).<\/p>\n<p>\u201cBizim h\u00f6kum\u0259tin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu k\u0259ndl\u0259rin (Toxluca, A\u011fbulaq, Ardan\u0131\u015f v\u0259 b.) \u0259halisi Erm\u0259nistan\u0131n s\u0259rh\u0259dl\u0259rini t\u0259rk etmi\u015fdir. M\u0259n sahibsiz qalan k\u0259ndl\u0259ri g\u00f6rd\u00fcm, orda bir ne\u00e7\u0259 pi\u015fik, habel\u0259 sars\u0131d\u0131c\u0131 sakitlikd\u0259n heyr\u0259tl\u0259n\u0259n itl\u0259rin q\u0259rib\u0259 h\u00fcr\u00fc\u015fm\u0259sini g\u00f6rd\u00fcm. Bu k\u0259ndl\u0259rin \u0259halisi \u00e7ox b\u00f6y\u00fck sah\u0259l\u0259rd\u0259 kartof, bu\u011fda v\u0259 arpa \u0259kini qoyub getmi\u015fl\u0259r. H\u00f6kum\u0259t bu k\u0259ndl\u0259rd\u0259n iki milyon pud bu\u011fda v\u0259 yar\u0131m milyon pud kartof g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259c\u0259k\u201d &#8211; Da\u015fnak partiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc Qaregin Aristakesovi\u00e7 Muradyan (v\u0259fat edib).<\/p>\n<p>1918-ci il hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 q\u0259tl\u0259 yetir\u0259n Njdehin xatir\u0259sin\u0259 1989-cu ilin mart\u0131nda Qafanda ucald\u0131lan abid\u0259nin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Qafan Rayon Partiya Komit\u0259sinin katibi Mkrt\u00e7yan deyib: \u201c&#8230;Siz \u00e7ox \u00e7al\u0131\u015fd\u0131n\u0131z, amma az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 Erm\u0259nistandan \u00e7\u0131xara bilm\u0259diniz&#8230; B\u00f6y\u00fck arzular\u0131n\u0131z\u0131 n\u0259v\u0259l\u0259riniz yerin\u0259 yetirdi. \u0130ndi Erm\u0259nistanda bir n\u0259f\u0259r d\u0259 olsun az\u0259rbaycanl\u0131 qalmay\u0131b\u201d; Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f b\u00fct\u00fcn soyq\u0131r\u0131m\u0131 faci\u0259l\u0259rini qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 1998-ci il mart\u0131n 26-da Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131 haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalam\u0131\u015fd\u0131r. S\u00f6z\u00fcged\u0259n F\u0259rmanla mart\u0131n 31-i \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilmi\u015fdir. H\u0259min F\u0259rman\u0131n icras\u0131n\u0131n ard\u0131c\u0131l v\u0259 m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkil \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev 30 mart 1999-cu ild\u0259 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 t\u0259sdiq etmi\u015fdir. 31 Mart soyq\u0131r\u0131m\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck faci\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Bu g\u00fcn bu hadis\u0259l\u0259r h\u0259m milli yadda\u015f\u0131n bir par\u00e7as\u0131, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si vacib olan tarixi h\u0259qiq\u0259tdir.<\/p>\n<p>Bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rinin milli yadda\u015f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev 30 dekabr 2009-cu il tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131 memorial kompleksi\u201cnin yarad\u0131lmas\u0131na q\u0259rar vermi\u015fdir. Memorial kompleks 2012-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Qudyal\u00e7ay\u0131n sol sahilind\u0259 in\u015fa edilmi\u015f v\u0259 2013-c\u00fc il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev Soyq\u0131r\u0131m\u0131 memorial kompleksinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 demi\u015fdir: \u201c1918-ci ilin mart-iyul aylar\u0131nda erm\u0259ni quldur d\u0259st\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razil\u0259rind\u0259 dinc \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259tmi\u015fl\u0259r. Be\u015f ay \u0259rzind\u0259 50 mind\u0259n \u00e7ox soyda\u015f\u0131m\u0131z erm\u0259ni fa\u015fizminin qurban\u0131 olmu\u015fdur. Bak\u0131da, Qubada, \u015eamax\u0131da, Qusarda, \u0130r\u0259vanda, Nax\u00e7\u0131vanda, Z\u0259ng\u0259zurda, Qaraba\u011fda, L\u0259nk\u0259randa, dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda biz\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015fdir&#8230; Bak\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131, Quba soyq\u0131r\u0131m\u0131, \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizminin t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259r v\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srin sonlar\u0131nda n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 erm\u0259ni fa\u015fizminin t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri Az\u0259rbaycan tarix elmind\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiq edilm\u0259lidir.\u201d<\/p>\n<p>Erm\u0259ni-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259rinin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri b\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin \u00f6lk\u0259 v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 daha dol\u011fun \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev 2018-ci il yanvar\u0131n 18-d\u0259 \u201c1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n 100 illiyi haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam imzalam\u0131\u015fd\u0131r S\u0259r\u0259ncamda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131na 1918-ci il az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n soyq\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlan\u0131b h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259m\u00e7inin Milli M\u0259clis\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131n 100 illiyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi iclas\u0131n ke\u00e7irilm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31 Mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 \u0259n qanl\u0131 v\u0259 faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti v\u0259 terror aktlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 31 Mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc elan edilmi\u015fdir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri C\u0259nubi Qafqaz \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi g\u0259rginlik d\u00f6vr\u00fc idi. \u00c7ar Rusiyas\u0131n\u0131n s\u00fcqutu regionda hakimiyy\u0259t bo\u015flu\u011fu yaratd\u0131 v\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i dair\u0259l\u0259ri bundan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d ideyas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":846339,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660.jpg",1200,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660.jpg",1200,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660.jpg",1200,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660-660x347.jpg",660,347,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660-840x441.jpg",640,336,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660.jpg",1200,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660.jpg",1200,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/FB_IMG_1774945478660-1200x620.jpg",1200,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"31 Mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 \u0259n qanl\u0131 v\u0259 faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7i t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti v\u0259 terror aktlar\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin 26 mart 1998-ci il tarixli F\u0259rman\u0131 il\u0259 31&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846338"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=846338"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846338\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":846340,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846338\/revisions\/846340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/846339"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=846338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=846338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=846338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}