{"id":846382,"date":"2026-03-31T13:47:30","date_gmt":"2026-03-31T09:47:30","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=846382"},"modified":"2026-03-31T13:47:30","modified_gmt":"2026-03-31T09:47:30","slug":"tarixd%c9%99-bas-ver%c9%99nl%c9%99rd%c9%99n-ibr%c9%99t-goturm%c9%99liyik-108-il-onc%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=846382","title":{"rendered":"&#8220;Tarixd\u0259 ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259liyik&#8221;-108 il \u00f6nc\u0259&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li v\u0259 qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n birini t\u0259\u015fkil ed\u0259n 31 Mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 31 mart tarixi xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259qs\u0259dli etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n siyas\u0259tinin ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan yaln\u0131z milli v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259r m\u0259hv edilmi\u015fdi.<\/strong><\/p>\n<p>Bu, t\u0259kc\u0259 bir d\u00f6vr\u00fcn faci\u0259si deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f sistemli zorak\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131, \u015eamax\u0131, Quba, Qaraba\u011f v\u0259 dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 q\u0259tliamlar t\u00f6r\u0259dilmi\u015f, dinc \u0259hali x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Bu qanl\u0131 hadis\u0259l\u0259r tariximizin yadda\u015f\u0131na silinm\u0259z iz salmaqla yana\u015f\u0131, milli kimliyimizin, birliyimizin v\u0259 m\u00fcbariz\u0259 ruhumuzun daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub. 31 mart Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc yaln\u0131z an\u0131m deyil, h\u0259m d\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>&#8220;Soyq\u0131r\u0131m\u0131 milli, etnik, irqi v\u0259 ya dini bir qrupu tamamil\u0259 v\u0259 ya qism\u0259n m\u0259hv etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n sistemli v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0259tl, zorak\u0131l\u0131q v\u0259 repressiya aktlar\u0131d\u0131r. Bu, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa g\u00f6r\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r cinay\u0259t say\u0131l\u0131r v\u0259 insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f h\u0259r\u0259k\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Soyq\u0131r\u0131m\u0131n \u0259sas x\u00fcsusiyy\u0259ti insanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259si, fiziki v\u0259 ya zehni z\u0259r\u0259r verilm\u0259si, ya\u015fay\u0131\u015f \u015f\u0259raitinin q\u0259sd\u0259n pozulmas\u0131 v\u0259 do\u011fumun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n bir qrupu yox etm\u0259k niyy\u0259tidir&#8221;.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri Musavat.com-a Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Az\u0259r Badamov deyib.<\/p>\n<p>Parlamentari \u00f6nc\u0259likl\u0259 soyq\u0131r\u0131m termininin tarixi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verib: &#8220;Bu termini ilk d\u0259f\u0259 elmi v\u0259 h\u00fcquqi anlay\u0131\u015f kimi formala\u015fd\u0131ran polyak-y\u0259hudi h\u00fcquq\u015f\u00fcnas\u0131 Rafayel Lemkin olub. Rafael Lemkin uzun m\u00fcdd\u0259t \u00e7al\u0131\u015faraq 1948-c\u0131 ild\u0259 BMT t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Konvensiya\u201dn\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131na nail oldu. Lemkinin \u00f6z ail\u0259si Holokosta m\u0259ruz qalm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu genosid cinay\u0259ti beyn\u0259lxalq g\u00fcnd\u0259liy\u0259 g\u0259tir\u0259r\u0259k d\u00fcnya t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015fd\u0131. D\u00fcnya tarixind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif xalqlara v\u0259 mill\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar m\u00fct\u0259madi t\u00f6r\u0259dilib. Amma beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131naraq t\u0259zminat \u00f6d\u0259nilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nmi\u015f soyq\u0131r\u0131m hadis\u0259si 1933\u20131945-ci ill\u0259rd\u0259ki Hitler Almaniyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n y\u0259hudil\u0259rin v\u0259 dig\u0259r qruplar\u0131n sistemli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f Holokost faci\u0259si olub.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa 1975\u20131979 \u2014 Kamboca soyq\u0131r\u0131m\u0131, 1994 \u2014 Ruanda soyq\u0131r\u0131m\u0131, 1995 \u2014 Srebrenitsa q\u0259tliam\u0131 milyonlarla g\u00fcnahs\u0131z insan\u0131n q\u0259tl\u0259 yetirilm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nib&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azxeber.com\/file\/pic\/xeber\/2025-05\/1746442684_azer_badamov_esasdir.jpg\" alt=\"Rusiyadan deportasiya edil\u0259n deputat Az\u0259r Badamov kimdir? \u00bb Azxeber.com  Az\u0259rbaycanda \u00f6z\u0259l x\u0259b\u0259rl\u0259r, ara\u015fd\u0131rmalar, t\u0259hlill\u0259r v\u0259 m\u00fcsahib\u0259l\u0259rin t\u0259k  \u00fcnvan\u0131\" \/><\/p>\n<p><strong>Deputat qeyd edib ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 da d\u00fcnyada ba\u015f vermi\u015f soyq\u0131r\u0131mlardan he\u00e7 d\u0259 az t\u0259sirli olmayan soyq\u0131r\u0131mlara XIX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq zaman-zaman erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, m\u0259cburi k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fib:<\/strong>\u00a0&#8220;1905, 1918-ci ill\u0259rd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar, 1920-ci ild\u0259 Q\u0259rbi Z\u0259ng\u0259zurun Erm\u0259nistana verilm\u0259si, 1948-1953-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 y\u00fcz minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan g\u00fcc yolu il\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si Erm\u0259nistan\u0131n mifik \u201cB\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d yaratmaq siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si olub. 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda Bak\u0131 Sovetinin mandat\u0131 alt\u0131nda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n erm\u0259ni da\u015fnak-bol\u015fevik silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n Qaraba\u011f, Nax\u00e7\u0131van, \u015eamax\u0131, Quba, Xa\u00e7maz, L\u0259nk\u0259ran, Salyan, Z\u0259ng\u0259zur, \u0130r\u0259van v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi q\u0259ddarl\u0131qla k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131nlar\u00a0 t\u00f6r\u0259dil\u0259r\u0259k 30 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, 10 minl\u0259rl\u0259 insan\u0131 \u00f6z yurdlar\u0131ndan qovulmu\u015fdu. Mifik ideya il\u0259 \u00f6zl\u0259rin\u0259 x\u0259yal quran erm\u0259ni qatill\u0259ri u\u015faq, qoca, qad\u0131n dem\u0259d\u0259n dinc \u0259halini k\u00fctl\u0259vi sur\u0259td\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, on minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, minl\u0259rl\u0259 l\u0259zgi, y\u0259hudi, rus, avar v\u0259 tal\u0131\u015f milliyy\u0259tin\u0259 m\u0259nsub insanlar\u0131 q\u0131l\u0131ncdan, s\u00fcng\u00fcd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k diri-diri yand\u0131rm\u0131\u015f, milli memarl\u0131q incil\u0259rini, m\u0259kt\u0259bl\u0259ri, x\u0259st\u0259xanalar\u0131, m\u0259scid v\u0259 m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131daraq tarixi-m\u0259d\u0259ni irsimizi m\u0259hv edib yer \u00fcz\u00fcnd\u0259n\u00a0 silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flar. O c\u00fcml\u0259d\u0259n 4 min erm\u0259ni da\u015fnak\u0131n daxil oldu\u011fu 6 min silahl\u0131 \u0259sg\u0259rd\u0259n ibar\u0259t q\u0131r\u011f\u0131n d\u0259st\u0259l\u0259ri\u00a0 \u015eamax\u0131da 86 k\u0259ndi darmada\u011f\u0131n ed\u0259r\u0259k 7 min n\u0259f\u0259ri v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirib. 18 min n\u0259f\u0259r is\u0259 \u015eamax\u0131 q\u0259zas\u0131ndan qa\u00e7q\u0131n d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 m\u0259cbur edilib. 2007-ci ilin aprelind\u0259 Qubada stadionun t\u0259miri il\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131n t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n t\u0259zah\u00fcr\u00fc olan k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q a\u015fkar\u00a0 olunmu\u015fdu. M\u0259zarl\u0131qda a\u015fkar olunan insan s\u00fcm\u00fckl\u0259rinin t\u0259dqiqatlar v\u0259 ekspertizalar\u0131 zaman\u0131\u00a0 insanl\u0131\u011fa xas olmayan i\u015fg\u0259nc\u0259 \u00fcsullar\u0131 il\u0259 q\u0259ddarcas\u0131na q\u0259tl\u0259 yetirildiyi, 500-d\u0259n \u00e7ox k\u0259ll\u0259 s\u00fcm\u00fcy\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<\/p>\n<p>1918-ci ilin yanvar-aprel aylar\u0131nda Stepan \u015eaumyan\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131\u00a0 il\u0259\u00a0 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f 10 mind\u0259n \u00e7ox \u0259li silahl\u0131 bol\u015fevik-da\u015fnakdan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 ordu\u00a0 erm\u0259ni general\u0131 Hamazaps\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259\u00a0 Quba q\u0259zas\u0131nda t\u00f6r\u0259dilmi\u015f q\u0131r\u011f\u0131nlar zaman\u0131 167 k\u0259ndi da\u011f\u0131tm\u0131\u015f, 35 -i yand\u0131raraq m\u0259hv etmi\u015f,\u00a0 Quba, Qusar v\u0259 Xa\u00e7maz \u0259razind\u0259 26 m\u0259scid yand\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 16\u00a0 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015fdi. Quba q\u0131r\u011f\u0131nlar\u0131 zaman\u0131 erm\u0259ni da\u015fnaklar\u0131 yerli xalqlardan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f d\u0259st\u0259l\u0259rin s\u0259rt ba\u015fl\u0131q m\u00fcqavim\u0259tiyl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015faraq m\u0259hv olundu\u011fu \u201cQanl\u0131 d\u0259r\u0259\u201d \u0259razisi h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259miz kimi tarix\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Qubada q\u0131r\u011f\u0131nlar t\u00f6r\u0259d\u0259r\u0259k Qusara t\u0259r\u0259f ir\u0259lil\u0259y\u0259n bol\u015fevik da\u015fnak qo\u015funu Digah k\u0259ndinin (sonradan\u00a0 \u201cQanl\u0131 d\u0259r\u0259\u201d ad\u0131 veril\u0259n) \u0259razisind\u0259 yerli xalqlar t\u0259r\u0259find\u0259n darmada\u011f\u0131n edilir. Qusarl\u0131 Hat\u0259m a\u011fa \u00c7a\u011farvi, M\u00f6h\u00fcb\u0259li \u0259f\u0259ndi Kuzunvi, qubal\u0131 \u018fli b\u0259y Zizikski v\u0259 \u015fabranl\u0131 H\u0259mdulla \u018ff\u0259ndi kimi q\u0259hr\u0259manlar\u0131n r\u0259hb\u0259rlik etdiyi\u00a0 yerli xalqlardan t\u0259\u015fkil olunmu\u015f d\u0259st\u0259l\u0259r \u201cQanl\u0131 d\u0259r\u0259d\u0259\u201d 5 minlik bol\u015fevik-da\u015fnak ordusunun qan\u0131n\u0131 su yerin\u0259 ax\u0131daraq onlar\u0131 geri qa\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur edibl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Milli M\u0259clisin \u00fczv\u00fc Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deportasiyas\u0131n\u0131n m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini d\u0259 bildirib:<\/strong>\u00a0&#8221; 1905\u20131920, 1948\u20131953 v\u0259\u00a0 1988-1992-c\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 az\u0259rbaaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259dilmi\u015f, etnik t\u0259mizl\u0259nm\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.\u00a0 Bel\u0259 ki, erm\u0259nil\u0259r\u00a0\u00a0 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n y\u00fczl\u0259rl\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini yerl\u0259-yeksan edib, 30 min\u0259 yax\u0131n evi da\u011f\u0131d\u0131b v\u0259 yand\u0131r\u0131b, qoca, u\u015faq v\u0259 qad\u0131nlar\u0131n da daxil oldu\u011fu 140 min insan\u0131 v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirib, 750 mind\u0259n art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan did\u0259rgin sal\u0131blar. Sonuncu deportasiyada 1988-ci ild\u0259 is\u0259 250 mind\u0259n art\u0131q az\u0259rbaycanl\u0131 erm\u0259ni v\u0259h\u015filiyin\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259diyind\u0259n do\u011fma yurd-yuvalar\u0131n\u0131 t\u0259rk edib. Bundan sonra erm\u0259nil\u0259r Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n izini itirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 buradak\u0131 q\u0259biristanl\u0131qlar\u0131, tarixi m\u0259d\u0259ni abid\u0259l\u0259ri, dini m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, m\u0259kt\u0259b, x\u0259st\u0259xana v\u0259 dig\u0259r binalar\u0131 darmada\u011f\u0131n edib. T\u0259kc\u0259 1988-ci ild\u0259n sonra Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda erm\u0259nil\u0259r az\u0259rbaycanl\u0131lara m\u0259xsus 2000-d\u0259n art\u0131q q\u0259bristanl\u0131q da\u011f\u0131d\u0131b. Erm\u0259nil\u0259r tarix\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lara, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 q\u0259nim k\u0259sildikl\u0259ri halda bu faktlar gizl\u0259dilib, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti is\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259tsizlik g\u00f6st\u0259rib. Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n son deportasiyas\u0131ndan sonra Erm\u0259nistan monoetnik d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Erm\u0259nil\u0259rin \u201cD\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259 B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u201d yaratmaq x\u00fclyas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rinin i\u015f\u011fal edilm\u0259si v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n t\u00f6r\u0259dilm\u0259si XX \u0259srin sonunda da davam etdirilib. 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n suveren \u0259razil\u0259rinin 20%-ni i\u015f\u011fal ed\u0259n Erm\u0259nistan i\u015f\u011fal prosesi zaman\u0131 300-d\u0259n \u00e7ox ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini yerl\u0259 yeksan ed\u0259r\u0259k talam\u0131\u015f, sakinl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259tmi\u015fdi. Bu soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n \u0259n d\u0259h\u015f\u0259tlisini is\u0259 26 fevral 1992 -ci ild\u0259 Xocal\u0131da t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. T\u0259p\u0259d\u0259n d\u0131rna\u011fa q\u0259d\u0259r silahlanm\u0131\u015f erm\u0259ni c\u0259lladlar\u0131 366 -c\u0131 motoalay\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 bir gec\u0259nin i\u00e7ind\u0259 u\u015faq, qad\u0131n, qoca dem\u0259d\u0259n 613 sakini v\u0259h\u015fic\u0259sin\u0259 q\u0259tl\u0259 yetirmi\u015f, 1275 n\u0259f\u0259r \u0259sir g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r, 150 n\u0259f\u0259rin taleyi bu g\u00fcn d\u0259 m\u0259lum deyil. Xocal\u0131 soyq\u0131r\u0131m\u0131 haz\u0131rda d\u00fcnyada 9 \u00f6lk\u0259 v\u0259 AB\u015e-nin 21-d\u0259n \u00e7ox \u015ftat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259sm\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 ya q\u0259tliam kimi tan\u0131n\u0131b. Bu tan\u0131nma prosesi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 faci\u0259y\u0259 h\u00fcquqi-siyasi qiym\u0259t verilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 davam edir. 2020-ci ilin 27 sentyabr\u0131nda ba\u015flayan 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 D\u0259mir Yumru\u011fa \u00e7evril\u0259r\u0259k d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri darmada\u011f\u0131n etdi v\u0259\u00a0\u00a0 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f suveren \u0259razil\u0259rd\u0259 davam ed\u0259n 30 illik i\u015f\u011fala son qoydu. 20 sentyabr\u00a0 2023-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n can\u0131na qara yara kimi sal\u0131nm\u0131\u015f erm\u0259ni separat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tabutuna son mismar vuruldu. Bu g\u00fcn \u0259li\u00a0 g\u00fcnahs\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qan\u0131na batm\u0131\u015f, uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n konstitsion d\u00f6vl\u0259t qurulu\u015funa qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xaraq separat\u00e7\u0131 xunta yaradan h\u0259rbi cinay\u0259tkarlar\u00a0 saxlan\u0131laraq cinay\u0259t m\u0259suliyy\u0259tin\u0259 c\u0259lb olunub v\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259bsxanalar\u0131nda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri cinay\u0259tl\u0259rin b\u0259d\u0259lini \u00f6d\u0259yirl\u0259r. B\u0259li, Xocal\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u0259razil\u0259rd\u0259 soyq\u0131rmlara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n qisas\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131nda ald\u0131q . Bu g\u00fcn g\u00fccl\u00fc, suveren v\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n \u015f\u0259hidl\u0259rin ruhlar\u0131 \u015fadd\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcsahibimiz sonda onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rd\u0131 ki, 31 mart soyq\u0131r\u0131m\u0131na h\u00fcquqi qiym\u0259tin verilm\u0259si Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irilib:<\/strong>\u00a0&#8220;Dahi liderimiz Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f b\u00fct\u00fcn soyq\u0131r\u0131m\u0131 faci\u0259l\u0259rini qeyd etm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 26 mart 1998-c\u0131 ild\u0259 imzalanm\u0131\u015f f\u0259rmanla da mart\u0131n 31-i \u201cAz\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d elan edilib. 30 dekabr 2009-cu il tarixd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev bu tarixi q\u0259tliamlar\u0131n\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rinin milli yadda\u015f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 qurbanlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sinin \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131 memorial kompleksi\u201cnin yarad\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131.\u00a0 2013-c\u00fc il sentyabr\u0131n 18-d\u0259 is\u0259 Quba \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Qudyal\u00e7ay\u0131n sol sahilind\u0259 \u201cSoyq\u0131r\u0131m\u0131 memorial kompleksinin\u00a0 in\u015fa edil\u0259r\u0259k a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 edilib.\u00a0 31 mart Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fcnd\u0259 xalq\u0131m\u0131z Qubadak\u0131 Soyq\u0131r\u0131m memorial Kompleksin\u0259 k\u00fctl\u0259vi ax\u0131n edir v\u0259 \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhu qar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015f \u0259y\u0259r\u0259k h\u00f6rm\u0259t v\u0259 ehtiram\u0131n\u0131 bildirir. Soyq\u0131r\u0131mlar ac\u0131 olsa da, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z tarixin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Biz bu faci\u0259li g\u00fcnl\u0259ri he\u00e7 vaxt unutmamal\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki, tarixd\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rd\u0259n ibr\u0259t g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k g\u0259l\u0259c\u0259yimizi qurmal\u0131y\u0131q&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Cavan\u015fir ABBASLI<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li v\u0259 qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n birini t\u0259\u015fkil ed\u0259n 31 Mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 31 mart tarixi xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259qs\u0259dli etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n siyas\u0259tinin ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan yaln\u0131z milli v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 amans\u0131zl\u0131qla q\u0259tl\u0259 yetirilmi\u015f, ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f, m\u0259d\u0259ni v\u0259 tarixi abid\u0259l\u0259r m\u0259hv edilmi\u015fdi. Bu, t\u0259kc\u0259 bir d\u00f6vr\u00fcn faci\u0259si deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 y\u00f6n\u0259lmi\u015f sistemli zorak\u0131l\u0131q siyas\u0259tinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir. Soyq\u0131r\u0131m\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Bak\u0131, \u015eamax\u0131, Quba, Qaraba\u011f v\u0259 dig\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":846383,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/f73957d77bef18ea3af17a08ec8276dc.jpg",300,221,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan tarixind\u0259 \u0259n faci\u0259li v\u0259 qanl\u0131 s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n birini t\u0259\u015fkil ed\u0259n 31 Mart \u2013 Az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n Soyq\u0131r\u0131m\u0131 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. 31 mart tarixi xalq\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f m\u0259qs\u0259dli etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 v\u0259 k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n siyas\u0259tinin ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirir. 1918-ci ilin mart-aprel aylar\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r zaman\u0131 minl\u0259rl\u0259 g\u00fcnahs\u0131z insan yaln\u0131z milli v\u0259 dini m\u0259nsubiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 amans\u0131zl\u0131qla&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846382"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=846382"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":846385,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/846382\/revisions\/846385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/846383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=846382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=846382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=846382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}