{"id":847104,"date":"2026-04-04T15:45:19","date_gmt":"2026-04-04T11:45:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=847104"},"modified":"2026-04-04T15:45:19","modified_gmt":"2026-04-04T11:45:19","slug":"s%c9%99ssiz-t%c9%99hluk%c9%99-gorunm%c9%99y%c9%99n-muharib%c9%99-insan-h%c9%99yatina-uzanan-olum-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=847104","title":{"rendered":"S\u0259ssiz t\u0259hl\u00fck\u0259, g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n m\u00fcharib\u0259: insan h\u0259yat\u0131na uzanan \u00d6L\u00dcM YOLU"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Bu g\u00fcn \u2013 4 aprel tarixind\u0259 d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu h\u0259m d\u0259 milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda saxlayan, m\u00fcharib\u0259l\u0259r bitdikd\u0259n sonra bel\u0259 \u201cs\u0259ssiz \u00f6l\u00fcm\u201d kimi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259n minalara qar\u015f\u0131 qlobal m\u00fcbariz\u0259nin simvoludur.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Musavat.com<\/strong>\u00a0xat\u0131rlad\u0131r ki,\u00a02005-ci il dekabr\u0131n 8-d\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259tnam\u0259 il\u0259 t\u0259sis edil\u0259n bu g\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tini minalar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259, h\u0259m\u00e7inin minat\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0259tnam\u0259d\u0259 x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulan\u0131r ki, minalar v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin partlay\u0131c\u0131 qal\u0131qlar\u0131 yaln\u0131z h\u0259rbi d\u00f6vr\u00fcn problemi deyil, onlar m\u00fclki \u0259halinin h\u0259yat\u0131na, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 ill\u0259rl\u0259, h\u0259tta onillikl\u0259rl\u0259 ciddi t\u0259hdid olaraq qal\u0131r, eyni zamanda sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan \u0259sas mane\u0259l\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/M%C4%B0NA%20YEN%C4%B0.jpg\" alt=\"M\u0130NA YEN\u0130.jpg (273 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p>20 ild\u0259n \u00e7oxdur ki, BMT-nin Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Xidm\u0259ti d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u0259hl\u00fck\u0259nin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bu qurum t\u0259kc\u0259 minalar\u0131n fiziki t\u0259mizl\u0259nm\u0259si il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmir, h\u0259m d\u0259 humanitar yard\u0131m\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir, m\u00fclki \u0259halinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini qoruyur, qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn edir. Eyni zamanda beyn\u0259lxalq humanitar h\u00fcququn t\u0259\u015fviqi v\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n z\u0259r\u0259r \u00e7\u0259kmi\u015f icmalar\u0131n yenid\u0259n qurulmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u018flb\u0259tt\u0259, bu qlobal problemin \u0259n a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rini ya\u015fayan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz Az\u0259rbaycand\u0131r.<\/strong>\u00a0Uzun ill\u0259r davam ed\u0259n i\u015f\u011fal siyas\u0259tinin miras\u0131 olaraq, \u00f6lk\u0259miz bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n mina v\u0259 partlay\u0131c\u0131 qal\u0131qlarla \u0259n \u00e7ox \u00e7irkl\u0259nmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131nda ilk onluqda yer al\u0131r.<\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 11 min 667 kvadrat kilometr sah\u0259 mina v\u0259 dig\u0259r partlay\u0131c\u0131 qal\u0131qlarla \u00e7irkl\u0259nib. Bu, \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin 13 faizind\u0259n \u00e7oxuna b\u0259rab\u0259rdir. Daha d\u0259h\u015f\u0259tlisi is\u0259 odur ki, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 1 milyondan art\u0131q mina basd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ehtimal olunur. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r h\u0259r add\u0131mda \u00f6l\u00fcm t\u0259hl\u00fck\u0259si dem\u0259kdir, \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131tmaq ist\u0259y\u0259n insanlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcnm\u0259z, lakin son d\u0259r\u0259c\u0259 real bir mane\u0259dir. Eyni zamanda k\u0259ndl\u0259rin, yollar\u0131n, m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sah\u0259l\u0259rinin uzun ill\u0259r istifad\u0259siz qalmas\u0131 dem\u0259kdir.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 Agentliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 261 min 551 hektar sah\u0259 mina v\u0259 partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlardan t\u0259mizl\u0259nib. Bu, b\u00f6y\u00fck v\u0259 m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259t olsa da, \u00fcmumi m\u0259nz\u0259r\u0259 fonunda g\u00f6r\u00fcl\u0259si i\u015fl\u0259rin h\u0259l\u0259 \u00e7ox oldu\u011funu a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, mina t\u0259hl\u00fck\u0259sinin \u0259n a\u011f\u0131r t\u0259r\u0259fi is\u0259 insan h\u0259yat\u0131na vurdu\u011fu z\u0259rb\u0259dir. 2020-ci il noyabr\u0131n 10-dan 2026-c\u0131 il aprelin 3-d\u0259k olan d\u00f6vrd\u0259 421 n\u0259f\u0259r mina qurban\u0131 olub. Onlardan 72 n\u0259f\u0259r h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib, 349 n\u0259f\u0259r is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif d\u0259r\u0259c\u0259li x\u0259sar\u0259tl\u0259r al\u0131b.<\/p>\n<p>Son 30 ilin statistikas\u0131 is\u0259 daha sars\u0131d\u0131c\u0131d\u0131r: Az\u0259rbaycanda mina qurbanlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi say\u0131 3500 n\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7at\u0131r. Bu qurbanlar aras\u0131nda 362 u\u015faq v\u0259 38 qad\u0131n var.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, minalar yaln\u0131z h\u0259rb\u00e7il\u0259ri deyil, \u0259n \u00e7ox g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131, u\u015faqlar\u0131, qad\u0131nlar\u0131 h\u0259d\u0259f al\u0131r. H\u0259r bir r\u0259q\u0259m bir ail\u0259nin faci\u0259si, yar\u0131m\u00e7\u0131q qalan h\u0259yat, s\u00f6n\u0259n \u00fcmidl\u0259r dem\u0259kdir. Mina partlay\u0131\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259lil olan insanlar yaln\u0131z fiziki deyil, h\u0259m d\u0259 psixoloji travmalarla \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Bu is\u0259 problemin humanitar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc daha da d\u0259rinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p><strong>\u00d6t\u0259n g\u00fcn Milli M\u0259clisd\u0259 m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lan yeni qanun d\u0259yi\u015fikliyi x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/strong>\u00a0Bel\u0259 ki, \u201cT\u0259hsil haqq\u0131nda\u201d qanuna t\u0259klif edil\u0259n d\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n, minat\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti zaman\u0131 h\u0259lak olmu\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131n\u0131n t\u0259hsil haqq\u0131 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si hesab\u0131na \u00f6d\u0259nil\u0259c\u0259k. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin \u00f6vladlar\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n ist\u0259nil\u0259n t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 (\u0259lav\u0259 t\u0259hsil istisna olmaqla) \u00f6d\u0259ni\u015fli \u0259saslarla t\u0259hsil ald\u0131qlar\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 maliyy\u0259 y\u00fck\u00fcnd\u0259n azad olunacaqlar.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/image_1775302042219.jpg\" alt=\"image_1775302042219.jpg (123 KB)\" width=\"637\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p><strong>Minat\u0259mizl\u0259y\u0259nl\u0259r \u0259slind\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vr\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n q\u0259hr\u0259manlar\u0131d\u0131r.<\/strong>\u00a0Onlar h\u0259r g\u00fcn h\u0259yatlar\u0131n\u0131 risk\u0259 ataraq torpaqlar\u0131 \u00f6l\u00fcm t\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n t\u0259mizl\u0259yir, insanlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz g\u0259l\u0259c\u0259yini t\u0259min edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 G\u00fcn\u00fc bir daha xat\u0131rlad\u0131r ki, m\u00fcharib\u0259l\u0259r bit\u0259 bil\u0259r, amma onlar\u0131n qoydu\u011fu izl\u0259r uzun ill\u0259r qal\u0131r. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259 h\u0259m milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik, h\u0259m humanitar, h\u0259m d\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf m\u0259s\u0259l\u0259sidir. Azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131, insanlar\u0131n \u00f6z yurdlar\u0131na qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 v\u0259 regionun dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si birba\u015fa minat\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rinin s\u00fcr\u0259ti v\u0259 effektivliyind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, h\u0259m beyn\u0259lxalq d\u0259st\u0259yin art\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.\u00a0<strong>\u00c7\u00fcnki h\u0259r t\u0259mizl\u0259nmi\u015f \u0259razi xilas edil\u0259n bir h\u0259yat, b\u0259rpa olunan bir \u00fcmid, qurulan bir g\u0259l\u0259c\u0259k dem\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u0259ray<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u2013 4 aprel tarixind\u0259 d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu h\u0259m d\u0259 milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda saxlayan, m\u00fcharib\u0259l\u0259r bitdikd\u0259n sonra bel\u0259 \u201cs\u0259ssiz \u00f6l\u00fcm\u201d kimi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259n minalara qar\u015f\u0131 qlobal m\u00fcbariz\u0259nin simvoludur. Musavat.com\u00a0xat\u0131rlad\u0131r ki,\u00a02005-ci il dekabr\u0131n 8-d\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259tnam\u0259 il\u0259 t\u0259sis edil\u0259n bu g\u00fcn d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tini minalar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259y\u0259, h\u0259m\u00e7inin minat\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Q\u0259tnam\u0259d\u0259 x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulan\u0131r ki, minalar v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin partlay\u0131c\u0131 qal\u0131qlar\u0131 yaln\u0131z h\u0259rbi d\u00f6vr\u00fcn problemi deyil, onlar m\u00fclki \u0259halinin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":847105,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/e3d2f812811eb6e4fe9a863e2e0f8754.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn \u2013 4 aprel tarixind\u0259 d\u00fcnyada Beyn\u0259lxalq Mina X\u0259b\u0259rdarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Minat\u0259mizl\u0259m\u0259 F\u0259aliyy\u0259tin\u0259 Yard\u0131m G\u00fcn\u00fc qeyd olunur. Bu h\u0259m d\u0259 milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda saxlayan, m\u00fcharib\u0259l\u0259r bitdikd\u0259n sonra bel\u0259 \u201cs\u0259ssiz \u00f6l\u00fcm\u201d kimi f\u0259aliyy\u0259tini davam etdir\u0259n minalara qar\u015f\u0131 qlobal m\u00fcbariz\u0259nin simvoludur. Musavat.com\u00a0xat\u0131rlad\u0131r ki,\u00a02005-ci il dekabr\u0131n 8-d\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Ba\u015f Assambleyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015f q\u0259tnam\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847104"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=847104"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847104\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":847106,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847104\/revisions\/847106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/847105"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=847104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=847104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=847104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}