{"id":847420,"date":"2026-04-08T19:10:47","date_gmt":"2026-04-08T15:10:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=847420"},"modified":"2026-04-08T19:10:47","modified_gmt":"2026-04-08T15:10:47","slug":"qida-muh%c9%99ndisi-kimdir-tau-da-yeni-n%c9%99sil-mut%c9%99x%c9%99ssisl%c9%99r-nec%c9%99-yetisdirilir-musahib%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=847420","title":{"rendered":"Qida m\u00fch\u0259ndisi kimdir? TAU-da yeni n\u0259sil m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r nec\u0259 yeti\u015fdirilir \u2013 M\u00dcSAH\u0130B\u018f"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 keyfiyy\u0259tli \u0259rzaq istehsal\u0131 bu g\u00fcn d\u00fcnyada \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. Bu sah\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 is\u0259 h\u0259m qida s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin ortaq akademik layih\u0259si olan T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universitetind\u0259 (TAU) d\u0259 m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131na x\u00fcsusi yer ayr\u0131l\u0131b. Universitetd\u0259 bu proqram T\u00fcrkiy\u0259nin n\u00fcfuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259n biri olan Hacettepe Universitetinin t\u0259xmin\u0259n 60 illik (1967) t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslanan t\u0259dris proqram\u0131 \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. TAU-nun Qida m\u00fch\u0259ndisliyi proqram\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fccl\u00fc akademik bilik, texniki bacar\u0131qlar v\u0259 t\u0259dqiqat m\u0259d\u0259niyy\u0259ti qazand\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. D\u00f6rd illik t\u0259hsil m\u00fcdd\u0259tind\u0259 fundamental elml\u0259r, m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 texnologiya f\u0259nl\u0259ri ingilis dilind\u0259 t\u0259dris olunur, proqram is\u0259 bir illik ingilis dili haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259sini d\u0259 \u0259hat\u0259 edir. T\u0259dris prosesi fizika, kimya, mikrobiologiya, al\u0259t analizi v\u0259 qida texnologiyas\u0131 kimi sah\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcasir laboratoriyalarda apar\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>B\u0259s qida m\u00fch\u0259ndisi kimdir v\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259ti n\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 edir? Bu ixtisas niy\u0259 TAU-da prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi se\u00e7ilib v\u0259 Az\u0259rbaycanda qida m\u00fch\u0259ndisl\u0259rin\u0259 ehtiyac hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universitetinin Qida M\u00fch\u0259ndisliyi proqram\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri, Prof. Dr. \u00dcmran Uyqun Musavat.com<\/strong>-un suallar\u0131na ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirib.<\/p>\n<p><strong>\u2013 \u00dcmran xan\u0131m, art\u0131q iki ildir ki, TAU-da Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn nisb\u0259t\u0259n yeni say\u0131lan qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131 t\u0259dris olunur. Niy\u0259 m\u0259hz bu ixtisas prioritet olaraq se\u00e7ilib?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 \u0130st\u0259rdim ki, s\u00f6hb\u0259t\u0259 universitetin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flay\u0131m. Qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015f v\u0259 g\u00fccl\u00fc infrastruktur t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir sah\u0259dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bu proqram\u0131n nec\u0259 qurulaca\u011f\u0131, hans\u0131 metodlarla t\u0259\u015fkil edil\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131rd\u0131q. Lakin q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi i\u015fl\u0259r g\u00f6rd\u00fck. \u0130lk olaraq laboratoriyalar v\u0259 auditoriyalar yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 laz\u0131mi texniki baza formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. N\u0259tic\u0259d\u0259 2024-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda art\u0131q ilk t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimizi q\u0259bul etdik. Birinci ild\u0259 Qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 minimum q\u0259bul bal\u0131n\u0131n 450 olmas\u0131 is\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndirdi. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycanda bu ixtisas h\u0259l\u0259 geni\u015f tan\u0131nm\u0131r v\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisinin kim oldu\u011fu, hans\u0131 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat \u00e7ox azd\u0131r. \u018fslind\u0259, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 d\u0259 biz bu m\u0259rh\u0259l\u0259ni t\u0259xmin\u0259n 50 il (1977) \u0259vv\u0259l ya\u015fam\u0131\u015f\u0131q. O zaman da bu ixtisas yeni yarananda insanlar sual edirdil\u0259r: qida m\u00fch\u0259ndisi kimdir \u2013 kimya\u00e7\u0131, bioloq, yoxsa diyetoloq? H\u0259tta b\u0259zil\u0259ri onu bu sah\u0259l\u0259rin qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kimi q\u0259bul edirdi. Lakin ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qida s\u0259nayesi s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdikc\u0259 bu suallara da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259ldi. Bu g\u00fcn qida il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259r hans\u0131 problem v\u0259 ya m\u0259s\u0259l\u0259 ortaya \u00e7\u0131xanda ilk yada d\u00fc\u015f\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n biri m\u0259hz qida m\u00fch\u0259ndisl\u0259ridir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/WhatsApp%20Image%202026-04-08%20at%2015.21.38%20%281%29.jpeg\" alt=\"WhatsApp Image 2026-04-08 at 15.21.38 (1).jpeg (382 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Qida m\u00fch\u0259ndisi konkret hans\u0131 i\u015fi g\u00f6r\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qida m\u00fch\u0259ndisliyi sah\u0259sind\u0259 t\u0259hsil alan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r dig\u0259r m\u00fch\u0259ndislik ixtisaslar\u0131nda oldu\u011fu kimi \u0259sas m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 texniki f\u0259nl\u0259ri \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, kimya m\u00fch\u0259ndisl\u0259rinin ke\u00e7diyi bir \u00e7ox fundamental v\u0259 texniki f\u0259nl\u0259r qida m\u00fch\u0259ndisliyi proqram\u0131nda da t\u0259dris olunur. Kimya m\u00fch\u0259ndisliyi il\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisliyi aras\u0131ndak\u0131 \u0259sas f\u0259rq is\u0259 istifad\u0259 olunan xammaldad\u0131r. Kimya m\u00fch\u0259ndisi xammaldan boya, yuyucu vasit\u0259l\u0259r v\u0259 ya \u015fampun kimi m\u0259hsullar haz\u0131rlay\u0131rsa, qida m\u00fch\u0259ndisi xammal\u0131 qida m\u0259hsuluna \u00e7evirir. Qida m\u00fch\u0259ndisliyind\u0259 xammal dedikd\u0259 alma, armud, zeytun, bu\u011fda v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 qida kimi istifad\u0259 olunan b\u00fct\u00fcn t\u0259bii m\u0259hsullar n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu xammal\u0131n x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini v\u0259 t\u0259rkibini yax\u015f\u0131 bilm\u0259k is\u0259 olduqca vacibdir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir canl\u0131 m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif mikroorqanizml\u0259r m\u00f6vcuddur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n qida m\u00fch\u0259ndisi mikrobiologiya sah\u0259sini d\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259nims\u0259m\u0259lidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, zeytundan ya\u011f \u0259ld\u0259 ed\u0259rk\u0259n v\u0259 ya s\u00fcdd\u0259n pendir haz\u0131rlayark\u0259n h\u0259min m\u0259hsulun t\u0259rkibind\u0259 olan mikroorqanizml\u0259ri tan\u0131maq v\u0259 onlar\u0131n proses\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Bu bax\u0131mdan qida m\u00fch\u0259ndisinin i\u015fi bir q\u0259d\u0259r daha m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fch\u0259ndis kimi m\u0259hsulun hans\u0131 texnoloji prosesd\u0259n ke\u00e7\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259li, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 qidan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 olan mikroorqanizml\u0259ri n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamal\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259rli olanlar\u0131 aradan qald\u0131rmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar sa\u011flam v\u0259 keyfiyy\u0259tli qida m\u0259hsulu \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir. Eyni zamanda qida emal\u0131 zaman\u0131 m\u0259hsulun dad\u0131, qoxusu v\u0259 r\u0259ngi d\u0259 qorunmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisi qidan\u0131n kimyas\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bilm\u0259lidir \u2013 m\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259hsulun r\u0259nginin hans\u0131 madd\u0259l\u0259rd\u0259n yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qoxusunu hans\u0131 molekullar\u0131n formala\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni qida m\u00fch\u0259ndisinin i\u015fi kifay\u0259t q\u0259d\u0259r m\u0259suliyy\u0259tlidir: h\u0259m xammala z\u0259r\u0259r verm\u0259m\u0259k, h\u0259m d\u0259 onu d\u00fczg\u00fcn texnoloji prosesd\u0259n ke\u00e7ir\u0259r\u0259k keyfiyy\u0259tli v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz qida m\u0259hsulu \u0259ld\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu ixtisas yaranana q\u0259d\u0259r i\u015fi kim g\u00f6r\u00fcrd\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; T\u0259xmin\u0259n 50 il \u0259vv\u0259l bu i\u015fl\u0259 \u0259sas\u0259n kimya\u00e7\u0131lar v\u0259 bioloqlar m\u0259\u015f\u011ful olurdular. Lakin qida s\u0259nayesi \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf etdikc\u0259 bu sah\u0259d\u0259 x\u00fcsusi ixtisasla\u015fm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 ehtiyac yarand\u0131. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259find\u0259n ilk d\u0259f\u0259 bel\u0259 bir proqram\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 t\u0259klif olunanda biz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n bu proqram\u0131 niy\u0259 ist\u0259yirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki bu proqram olduqca bahal\u0131d\u0131r. Onun h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck v\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259chiz olunmu\u015f laboratoriyalar laz\u0131md\u0131r. Bizim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r h\u0259ft\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n 20 saat\u0131n\u0131 laboratoriyada ke\u00e7irirl\u0259r. Laboratoriya is\u0259 avadanl\u0131q, cihaz v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif al\u0259tl\u0259r dem\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn bunlar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 t\u0259l\u0259b edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bu layih\u0259d\u0259n imtina ed\u0259 bil\u0259r. Bildirdik ki, proqram \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli h\u0259cmd\u0259 b\u00fcdc\u0259 laz\u0131md\u0131r. \u00dcst\u0259lik, laboratoriya daim yenil\u0259nm\u0259li v\u0259 bunun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fct\u0259madi maliyy\u0259 ayr\u0131lmal\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 g\u00fcman edirdik ki, Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fi bu fikird\u0259n vaz ke\u00e7\u0259 bil\u0259r. Lakin bel\u0259 olmad\u0131. G\u00f6rd\u00fck ki, bu ixtisas\u0131n t\u0259drisin\u0259 \u00e7ox maraq g\u00f6st\u0259rir v\u0259 israrl\u0131d\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 biz d\u0259 proqram\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn buraya d\u0259v\u0259t olunduq. Bel\u0259likl\u0259, fizika, kimya, mikrobiologiya laboratoriyalar\u0131 quruldu v\u0259 avadanl\u0131qlarla t\u0259chiz olundu. Onu da qeyd edim ki, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rimiz ixtisas d\u0259rsl\u0259rind\u0259n \u0259vv\u0259l bir il ingilis dili \u00fczr\u0259 t\u0259hsil al\u0131rlar. \u00c7\u00fcnki t\u0259dris ingilis dilind\u0259 apar\u0131l\u0131r. Ancaq el\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259miz olur ki, onlar\u0131n dil bilgisi yax\u015f\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 onlar vaxt itirm\u0259d\u0259n birba\u015fa birinci kursa &#8211; ixtisas d\u0259rsl\u0259rin\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, bizim iki t\u0259l\u0259b\u0259miz q\u0259buldan el\u0259 birinci kursa ke\u00e7di, \u00e7\u00fcnki ingilis dili s\u0259viyy\u0259l\u0259ri \u00e7ox y\u00fcks\u0259k idi. Onlara ODT\u00dc-n\u00fcn pe\u015f\u0259kar v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259li m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti d\u0259rs deyir. Bizim t\u0259dris T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki universitetin proqram\u0131 il\u0259 tamamiil\u0259 eynidir. El\u0259 m\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz var ki, Az\u0259rbaycanda ya\u015fay\u0131r, el\u0259si d\u0259 var ki, 15 g\u00fcnd\u0259n bir g\u0259lib d\u0259rsini deyib yenid\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qay\u0131d\u0131r. Onlar h\u0259m T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda paralel d\u0259rs deyirl\u0259r. Bizim t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r Hacettepe Universitetinin diplomlar\u0131n\u0131 alacaqlar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259suliyy\u0259timiz v\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z daha \u00e7oxdur.<\/p>\n<p><strong>\u00a0&#8211; B\u0259li, m\u00fc\u0259lliml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn iki proqram\u0131 paralel t\u0259dris etm\u0259k asan deyil&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bizim m\u00fc\u0259lliml\u0259r sad\u0259c\u0259 d\u0259rs ke\u00e7mirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 onlar\u0131n h\u0259r birinin ara\u015fd\u0131rma laboratoriyalar\u0131 var, orada elmi ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131rlar, doktorantlar \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu q\u0259d\u0259r i\u015fin aras\u0131nda onlar h\u0259m d\u0259 15 g\u00fcnd\u0259n bir Az\u0259rbaycana g\u0259lib d\u0259rs verirl\u0259r. M\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz bunu \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 edirl\u0259r. M\u00fc\u0259lliml\u0259rimizin Az\u0259rbaycanda qalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn TAU-nu g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ara\u015fd\u0131rma universitetin\u0259 \u00e7evirm\u0259yi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. TAU-dak\u0131 t\u0259hsil Az\u0259rbaycandak\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bir nem\u0259tdir. Onlar T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki t\u0259drisi almaq \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q oraya getmirl\u0259r, \u00f6z \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 he\u00e7 bir v\u0259sait x\u0259rcl\u0259m\u0259d\u0259n bu t\u0259hsili al\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki, 2024-c\u00fc ild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayan T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universiteti \u201c\u00e7\u0259tir universiteti\u201d modelidir.<\/strong>\u00a0T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda elm v\u0259 texnologiya sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131racaq Universitetin yarad\u0131lmas\u0131na dair Anla\u015fma Memorandumu 2024-c\u00fc il fevral\u0131n 19-da Ankarada T\u00fcrkiy\u0259 Prezidenti R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan v\u0259 Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 imzalan\u0131b. Memorandumu T\u00fcrkiy\u0259nin Ali T\u0259hsil \u015euras\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri Erol \u00d6zvar v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev imzalay\u0131blar.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 2024-c\u00fc il sentyabr\u0131n 23-d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 s\u0259r\u0259ncam il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universiteti D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zinin ke\u00e7irdiyi q\u0259bul imtahanlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0131nda m\u00fcst\u0259qil t\u0259l\u0259b\u0259 se\u00e7m\u0259k h\u00fcququna malikdir v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na t\u0259hsilalanlar\u0131n say\u0131ndan art\u0131q \u00f6d\u0259ni\u015fli \u0259saslarla da t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bulu apara bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259si T\u00fcrkiy\u0259nin 3 apar\u0131c\u0131 universitetinin proqramlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirir. Burada t\u0259dris komp\u00fcter m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131nda Orta Do\u011fu Texniki Universitetinin (ODT\u00dc), s\u0259naye m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131nda \u0130stanbul Texniki Universitetinin (\u0130T\u00dc), qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131nda is\u0259 Hacettepe Universitetinin t\u0259dris proqramlar\u0131na uy\u011fun apar\u0131l\u0131r. TAU-nun Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan Texniki Universiteti (AzTU) say\u0131l\u0131r. \u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin ortak akademik platformas\u0131 say\u0131lan T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universitetind\u0259 (TAU) haz\u0131rda c\u0259mi 174 t\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259hsil al\u0131r. 2025\/2026-c\u0131 t\u0259dris ili \u00fczr\u0259 TAU-ya 92 t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0259bul olunub. Proqramlar\u0131 u\u011furla ba\u015fa vuran t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcvafiq universitetl\u0259rin diplomu t\u0259qdim olunacaq.\u00a0<strong>H\u0259m T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259f, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259qdim olunan h\u0259r iki diplom beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f diplomlar say\u0131lacaq ki, bu da m\u0259zunlara h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 qlobal i\u015f imkanlar\u0131na birba\u015fa \u00e7\u0131x\u0131\u015f dem\u0259kdir.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/labaratoriya%201.jpg\" alt=\"labaratoriya 1.jpg (132 KB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Labarotoriya%202.jpg\" alt=\"Labarotoriya 2.jpg (91 KB)\" width=\"700\" height=\"467\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/labo%203.jpg\" alt=\"labo 3.jpg (285 KB)\" width=\"700\" height=\"417\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/labo%209.jpg\" alt=\"labo 9.jpg (2.70 MB)\" width=\"700\" height=\"525\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 keyfiyy\u0259tli \u0259rzaq istehsal\u0131 bu g\u00fcn d\u00fcnyada \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. Bu sah\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 is\u0259 h\u0259m qida s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin ortaq akademik layih\u0259si olan T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universitetind\u0259 (TAU) d\u0259 m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131na x\u00fcsusi yer ayr\u0131l\u0131b. Universitetd\u0259 bu proqram T\u00fcrkiy\u0259nin n\u00fcfuzlu ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259n biri olan Hacettepe Universitetinin t\u0259xmin\u0259n 60 illik (1967) t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslanan t\u0259dris proqram\u0131 \u0259sas\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. TAU-nun Qida m\u00fch\u0259ndisliyi proqram\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fccl\u00fc akademik bilik, texniki bacar\u0131qlar v\u0259 t\u0259dqiqat m\u0259d\u0259niyy\u0259ti qazand\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":847421,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/6e9825d5bda0b8de74f11c8cd9f92819.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 keyfiyy\u0259tli \u0259rzaq istehsal\u0131 bu g\u00fcn d\u00fcnyada \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri hesab olunur. Bu sah\u0259d\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 is\u0259 h\u0259m qida s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. \u0130ki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin ortaq akademik layih\u0259si olan T\u00fcrkiy\u0259-Az\u0259rbaycan Universitetind\u0259 (TAU) d\u0259 m\u0259hz bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 qida m\u00fch\u0259ndisliyi ixtisas\u0131na x\u00fcsusi yer ayr\u0131l\u0131b. Universitetd\u0259 bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847420"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=847420"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847420\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":847422,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847420\/revisions\/847422"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/847421"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=847420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=847420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=847420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}