{"id":847423,"date":"2026-04-08T19:11:32","date_gmt":"2026-04-08T15:11:32","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=847423"},"modified":"2026-04-08T19:11:32","modified_gmt":"2026-04-08T15:11:32","slug":"cor%c9%99yimiz-xaricd%c9%99n-cixir-deputatin-gileyi-v%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=847423","title":{"rendered":"\u00c7\u00f6r\u0259yimiz xaricd\u0259n \u00c7IXIR \u2013 Deputat\u0131n gileyi V\u018f&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cSon on ilin statistikas\u0131na baxd\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, 2016\u20132023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 aqrar sah\u0259nin orta illik art\u0131m tempi 3,6 faiz olmaqla h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00dcDM-in orta illik art\u0131m tempind\u0259n y\u00fcks\u0259k olub. M\u00fcsb\u0259t dinamika son ill\u0259rd\u0259 d\u0259 davam ets\u0259 d\u0259, art\u0131m tempi yava\u015flayaraq 2022-ci ild\u0259 3,4 faiz, 2023-c\u00fc ild\u0259 3 faiz, 2024-c\u00fc ild\u0259 1,5 faiz, 2025-ci ild\u0259 is\u0259 0,9 faiz\u0259 enib\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bunu Modern.az-a m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc \u018fli M\u0259simli deyib.<\/p>\n<p><strong>Deputat bildirib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n torpaq fondunun yar\u0131dan \u00e7oxu k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na yararl\u0131 torpaqlard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cN\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f torpaqlar \u00f6lk\u0259nin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 birind\u0259n \u00e7oxunu t\u0259min edirdi, h\u0259min \u0259razil\u0259rin azad edilm\u0259si aqrar sah\u0259y\u0259 t\u00f6hf\u0259ni art\u0131racaq v\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayacaq. Bununla bel\u0259, b\u0259zi istisnalar xaricind\u0259 torpaqlardan istifad\u0259nin m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tini q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab etm\u0259k olmaz. Bir s\u0131ra rayonlar\u0131n (Hac\u0131qabul, Salyan, A\u011fcab\u0259di, A\u011fdam, Sabirabad v\u0259 s.) v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259ri istisna olmaqla, \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u018f.M\u0259simli vur\u011fulay\u0131b ki, D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycana 1 milyon 292 min ton bu\u011fda idxal edilib. Bu\u011fda \u00fczr\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si 56,1 faiz olmaqla 2023-c\u00fc il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 4,3 faiz b\u0259ndi azal\u0131b. Bu is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, m\u00f6vcud d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri sah\u0259d\u0259ki \u0259sas probleml\u0259ri tam h\u0259ll etmir v\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131q davam edir.<\/strong><\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/2\/1200x630\/16871592894509419579_1200x630.jpg\" alt=\"Eld\u0259niz \u018fmirov: Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadiyyata nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ya\u015f\u0131l enerjinin t\u0259tbiqi b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r\" \/><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzunu iqtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirov<\/strong>\u00a0il\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirdik.<\/p>\n<p>O,\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a \u015f\u0259rhind\u0259 bildirib ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259sas problem statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin reall\u0131qla uy\u011fun olmamas\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cM\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 t\u0259yinatl\u0131 torpaqlar\u0131n sah\u0259si 4 milyon 774 min hektard\u0131r. 20 ildir bu g\u00f6st\u0259rici bel\u0259 qeyd olunur. Torpaq sah\u0259l\u0259ri \u0259kin, dinc\u0259 qoyulmu\u015f, \u00e7oxillik \u0259km\u0259l\u0259r v\u0259 \u00f6r\u00fc\u015f-otlaq sah\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. 2000-ci ild\u0259 \u0259kin \u00fc\u00e7\u00fcn 1.7 milyon hektar ayr\u0131l\u0131rd\u0131sa, 2024-c\u00fc ild\u0259 2 milyon 34 min hektar ayr\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na yararl\u0131 torpaq sah\u0259l\u0259ri artm\u0131r. \u018fkin n\u0259yins\u0259 hesab\u0131na art\u0131r. Bu, dinc\u0259 qoyulmu\u015f torpaqlar\u0131n v\u0259 \u00f6r\u00fc\u015f-otlaq sah\u0259l\u0259rinin hesab\u0131na m\u00fcmk\u00fcn olur. T\u0259xmin\u0259n 20 il \u00f6nc\u0259 dinc\u0259 qoyulmu\u015f sah\u0259l\u0259rin h\u0259cmi 70 min hektar idi, 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 60 min olub. Bu da m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u00d6r\u00fc\u015f otlaq sah\u0259l\u0259ri is\u0259 birba\u015fa 200 min hektara yax\u0131n azal\u0131b-2001-ci ild\u0259 2.6 milyon hektar idis\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 2.4 milyon hektar olub. \u00d6r\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259ri azal\u0131b, \u0259kin sah\u0259l\u0259ri is\u0259 art\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 f\u0259rqli rakursdan baxma\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131yam. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q problemi var.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, qeyri-effektiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfat strukturlar\u0131 m\u00f6vcuddur. Torpaqlar ki\u00e7ik sah\u0259l\u0259r\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcb, bu da rentabelli f\u0259aliyy\u0259t qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi mane\u0259dir. Dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259 qeyd olunan \u0259razil\u0259rin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tam yararl\u0131 olmamas\u0131d\u0131r. Bataql\u0131q, da\u015fl\u0131q, qayal\u0131q, he\u00e7 bir bitkinin bitm\u0259diyi n\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259razi var ki, s\u0259n\u0259dd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 t\u0259yinatl\u0131 torpaq kimi qeyd olunub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n he\u00e7 bir sah\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259 bilmir. Halbuki qu\u015f\u00e7uluq, maldarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn ferma yaratmaq, emal sah\u0259l\u0259ri yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn tikinti i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k olar. Fikrimc\u0259, torpaq t\u0259yinat\u0131n\u0131n iqtisadi inki\u015fafa t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k kontekstind\u0259 uy\u011funsuzlu\u011fu iqtisadiyyat\u0131m\u0131zda strateji probleml\u0259rd\u0259n biridir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 hesab edir ki, bir s\u0131ra ba\u015fqa probleml\u0259r d\u0259 var:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u0259hsuldarl\u0131q, su-meliorasiya, toxum, g\u00fcbr\u0259, torpa\u011f\u0131n rentabelliyi kimi amill\u0259r d\u0259 var. Az\u0259rbaycan \u0259rzaql\u0131q bu\u011fdan\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 idxal edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 istehsal edil\u0259n bu\u011fda is\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcd\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 istifad\u0259 olunur. \u018fhali art\u0131r, \u0259razi is\u0259 arta bilm\u0259z. Demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. Dem\u0259li, biz he\u00e7 zaman \u201c\u0259rzaql\u0131q bu\u011fda il\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min ed\u0259c\u0259yik\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 ola bilm\u0259rik. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 alternativl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259liyik. Prosesin ana konsepsiyas\u0131 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r: m\u00f6vcud torpaqlardan \u00f6lk\u0259y\u0259 daha \u00e7ox iqtisadi divident g\u0259tir\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaq v\u0259 o f\u0259aliyy\u0259td\u0259n \u0259ld\u0259 etdiyimiz pul hesab\u0131na daha keyfiyy\u0259ti bu\u011fa idxal etm\u0259k\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cSon on ilin statistikas\u0131na baxd\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, 2016\u20132023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 aqrar sah\u0259nin orta illik art\u0131m tempi 3,6 faiz olmaqla h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00dcDM-in orta illik art\u0131m tempind\u0259n y\u00fcks\u0259k olub. M\u00fcsb\u0259t dinamika son ill\u0259rd\u0259 d\u0259 davam ets\u0259 d\u0259, art\u0131m tempi yava\u015flayaraq 2022-ci ild\u0259 3,4 faiz, 2023-c\u00fc ild\u0259 3 faiz, 2024-c\u00fc ild\u0259 1,5 faiz, 2025-ci ild\u0259 is\u0259 0,9 faiz\u0259 enib\u201d. Bunu Modern.az-a m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc \u018fli M\u0259simli deyib. Deputat bildirib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n torpaq fondunun yar\u0131dan \u00e7oxu k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na yararl\u0131 torpaqlard\u0131r: \u201cN\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olmu\u015f torpaqlar&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":847424,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",660,443,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",660,443,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",660,443,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130-544x365.jpg",544,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",640,430,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",660,443,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",660,443,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/8a4a73b5c22f82124f657d6ec2c43130.jpg",660,443,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cSon on ilin statistikas\u0131na baxd\u0131qda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, 2016\u20132023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 aqrar sah\u0259nin orta illik art\u0131m tempi 3,6 faiz olmaqla h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00dcDM-in orta illik art\u0131m tempind\u0259n y\u00fcks\u0259k olub. M\u00fcsb\u0259t dinamika son ill\u0259rd\u0259 d\u0259 davam ets\u0259 d\u0259, art\u0131m tempi yava\u015flayaraq 2022-ci ild\u0259 3,4 faiz, 2023-c\u00fc ild\u0259 3 faiz, 2024-c\u00fc ild\u0259 1,5 faiz, 2025-ci ild\u0259 is\u0259 0,9 faiz\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847423"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=847423"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":847426,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847423\/revisions\/847426"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/847424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=847423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=847423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=847423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}