{"id":847928,"date":"2026-04-13T14:02:13","date_gmt":"2026-04-13T10:02:13","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=847928"},"modified":"2026-04-13T14:02:13","modified_gmt":"2026-04-13T10:02:13","slug":"v%c9%99t%c9%99ndasliq-m%c9%99suliyy%c9%99ti-il%c9%99-orn%c9%99k-olan-boyuk-alim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=847928","title":{"rendered":"V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u0259suliyy\u0259ti il\u0259 \u00f6rn\u0259k olan b\u00f6y\u00fck alim"},"content":{"rendered":"<div class=\"content lead font-weight-normal\">\n<p>G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin v\u0259 d\u00fcnya oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolu misilsiz v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1949-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi ba\u015flayan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m, h\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259li bir praktik h\u0259kim, h\u0259m d\u0259 f\u0259dakar bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sosial b\u0259laya \u00e7evrilmi\u015f traxoma x\u0259st\u0259liyinin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn k\u0259silm\u0259si m\u0259hz onun elmi v\u0259 \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Alimin 1960-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u201cTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 inqilabi add\u0131m olmu\u015fdur. Onun t\u0259klif etdiyi m\u00fcasir m\u00fcalic\u0259 metodu q\u0131sa zamanda b\u00fct\u00fcn respublikada u\u011furla t\u0259tbiq edilmi\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu a\u011f\u0131r d\u0259rdd\u0259n bird\u0259f\u0259lik qurtulmas\u0131na \u015f\u0259rait yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n elmi maraq dair\u0259si olduqca geni\u015f idi. O, traxoma il\u0259 yana\u015f\u0131, qlaukoma x\u0259st\u0259liyinin d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131nda b\u0259dxass\u0259li \u015fi\u015fl\u0259rin diaqnostikas\u0131 sah\u0259sind\u0259 d\u0259 fundamental t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r. Onun \u00e7oxillik klinik m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri v\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 eksperimentl\u0259r doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 oftalmologiyan\u0131n \u0259n \u00e7\u0259tin sah\u0259l\u0259rin\u0259 dair d\u0259y\u0259rli monoqrafiyalar\u0131n yaranmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259, o c\u00fcm\u0259d\u0259n \u015fin istehsalat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7il\u0259rin g\u00f6zl\u0259rind\u0259 yaranan pe\u015f\u0259 patologiyalar\u0131, xroniki yod intoksikasiyas\u0131 v\u0259 bu probleml\u0259rin profilaktikas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yazd\u0131\u011f\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259r d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259li elmi nailiyy\u0259tl\u0259r hesab olunur. \u201cG\u00f6z sulanmas\u0131n\u0131n fiziologiyas\u0131\u201d v\u0259 onun c\u0259rrahi m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131ndan b\u0259hs ed\u0259n monoqrafiyalar\u0131 is\u0259 t\u0259kc\u0259 oftalmoloqlar\u0131n deyil, h\u0259m d\u0259 fizioloqlar\u0131n stol\u00fcst\u00fc v\u0259saitin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva h\u0259m\u00e7inin fundamental \u201cTerapevtik oftalmologiya\u201d kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biridir v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 150-y\u0259 yax\u0131n elmi \u0259s\u0259rin, 12 monoqrafiyan\u0131n, \u00e7oxsayl\u0131 d\u0259rslik v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259l\u0259\u015fdirici t\u0259klifin m\u00fc\u0259llifidir. Lakin onun f\u0259aliyy\u0259ti yaln\u0131z elmi yarad\u0131c\u0131l\u0131qla m\u0259hdudla\u015fm\u0131rd\u0131; o, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k ixtisasl\u0131 kadrlar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u0259kiml\u0259rin pe\u015f\u0259karl\u0131q s\u0259viyy\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck \u0259m\u0259k s\u0259rf etmi\u015fdir. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda b\u00fct\u00f6v bir oftalmoloqlar n\u0259sli formala\u015fm\u0131\u015f, o, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259m z\u0259ngin bilikl\u0259rini, h\u0259m d\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131 a\u015f\u0131lam\u0131\u015fd\u0131r. Humanist yana\u015fmas\u0131, insanlara qar\u015f\u0131 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131, h\u0259kim f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 s\u0259mimiliyi ona h\u0259m x\u0259st\u0259l\u0259rinin, h\u0259m d\u0259 h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259tini qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u0259suliyy\u0259ti il\u0259 \u00f6rn\u0259k olan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n i\u015f\u0131ql\u0131 xatir\u0259si Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u0259lbind\u0259 \u0259b\u0259di ya\u015fayacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Anar \u015eahmuradov,<\/strong><\/p>\n<p><em>YAP A\u011fda\u015f rayon t\u0259\u015fkilat\u0131 Aparat\u0131n\u0131n ideoloji i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/em><\/p>\n<div class=\"clearfix\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama--hidden\"><\/div>\n<div id=\"galleryList\" class=\"fotorama fotorama1776074492480\" data-nav=\"thumbs\" data-width=\"100%\" data-thumbwidth=\"90\" data-thumbheight=\"60\" data-allowfullscreen=\"true\" data-autoplay=\"3000\" data-ratio=\"1.5\" data-keyboard=\"true\" data-fit=\"contain\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage\">\n<div class=\"fotorama__fullscreen-icon\" tabindex=\"0\" role=\"button\"><\/div>\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img fotorama__active\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/ikisahil.az\/photo\/0x0_2\/upload\/gallery\/2026\/04\/13\/-31d754e8177607161528566047810297368.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__video-close\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"sharing my-2 row no-gutters d-print-none\"><\/div>\n<div class=\"d-none d-sm-block\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin v\u0259 d\u00fcnya oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolu misilsiz v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1949-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi ba\u015flayan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m, h\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259li bir praktik h\u0259kim, h\u0259m d\u0259 f\u0259dakar bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sosial b\u0259laya \u00e7evrilmi\u015f traxoma x\u0259st\u0259liyinin k\u00f6k\u00fcn\u00fcn k\u0259silm\u0259si m\u0259hz onun elmi v\u0259 \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. Alimin 1960-c\u0131 ild\u0259 m\u00fcdafi\u0259 etdiyi \u201cTraxoman\u0131n dig\u0259r terapiya \u00fcsullar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131 bu sah\u0259d\u0259 inqilabi add\u0131m olmu\u015fdur. Onun t\u0259klif etdiyi&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":847929,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/95668542177607159172157544710764432.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq-alim, akademik Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin v\u0259 d\u00fcnya oftalmologiya elminin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolu misilsiz v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259lidir. Pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 1949-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi ba\u015flayan Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m, h\u0259m t\u0259cr\u00fcb\u0259li bir praktik h\u0259kim, h\u0259m d\u0259 f\u0259dakar bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sosial b\u0259laya \u00e7evrilmi\u015f traxoma x\u0259st\u0259liyinin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847928"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=847928"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":847930,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847928\/revisions\/847930"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/847929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=847928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=847928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=847928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}