{"id":847978,"date":"2026-04-14T10:44:15","date_gmt":"2026-04-14T06:44:15","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=847978"},"modified":"2026-04-14T10:44:15","modified_gmt":"2026-04-14T06:44:15","slug":"kicik-d%c9%99yisiklikl%c9%99r-h%c9%99yatinizi-xilas-ed%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=847978","title":{"rendered":"Ki\u00e7ik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259yat\u0131n\u0131z\u0131 xilas ed\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p>Yeni elmi ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, gec\u0259 8-9 saatl\u0131q yuxu yatmaq sad\u0259 v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015fl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259tbiq edildikd\u0259 \u00fcr\u0259k tutmas\u0131 riskini 50 faizd\u0259n \u00e7ox azalda bil\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatda qeyd olunur ki, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxu il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00fcnd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 42 d\u0259qiq\u0259 orta v\u0259 y\u00fcks\u0259k intensivlikli fiziki aktivlik v\u0259 balansl\u0131 qidalanma rejimi d\u0259 riskl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. H\u0259tta gec\u0259 \u0259lav\u0259 c\u0259mi 11 d\u0259qiq\u0259 yatmaq, 4-5 d\u0259qiq\u0259 s\u00fcr\u0259tli g\u0259zinti v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik m\u00fc\u0259yy\u0259n miqdar t\u0259r\u0259v\u0259z q\u0259bulu bel\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini t\u0259xmin\u0259n 10 faiz azalda bil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, orta v\u0259 y\u00fcks\u0259k intensivlikli fiziki aktivliy\u0259 g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yatdak\u0131 sad\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r d\u0259 daxildir. Bunlara pill\u0259k\u0259nl\u0259 qalxmaq, al\u0131\u015f-veri\u015f torbalar\u0131 da\u015f\u0131maq v\u0259 ya tempolu yerim\u0259k kimi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r misal g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rma \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 aliml\u0259r a\u011f\u0131ll\u0131 saatlar kimi texnoloji cihazlardan \u0259ld\u0259 edil\u0259n m\u0259lumatlara \u0259saslanaraq i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n yuxu v\u0259 fiziki aktivlik v\u0259rdi\u015fl\u0259rini t\u0259hlil edibl\u0259r. Qidalanma is\u0259 x\u00fcsusi sor\u011fu vasit\u0259sil\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib v\u0259 bunun \u0259sas\u0131nda qidalanma keyfiyy\u0259ti indeksi formala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, sa\u011flam qidalanma rejimi t\u0259r\u0259v\u0259z, meyv\u0259, bal\u0131q, s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131, tam tax\u0131llar v\u0259 bitki m\u0259n\u015f\u0259li ya\u011flar\u0131n daha \u00e7ox, rafin\u0259 olunmu\u015f tax\u0131llar, emal edilmi\u015f \u0259tl\u0259r, q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli i\u00e7kil\u0259rin is\u0259 daha az istehlak\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>Ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u201cEuropean Journal of Preventive Cardiology\u201d jurnal\u0131nda d\u0259rc olunub. T\u0259dqiqat Avstraliya, \u00c7ili v\u0259 Braziliyadan olan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 apar\u0131l\u0131b v\u0259 53 mind\u0259n \u00e7ox orta ya\u015fl\u0131 britaniyal\u0131 yetkinin m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259hlil edilib.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u0131n apar\u0131c\u0131 m\u00fc\u0259llifi, Sidney Universitetinin \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Nicholas Koemel bildirib ki, h\u0259yat t\u0259rzind\u0259ki ki\u00e7ik d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin bel\u0259 \u00fcr\u0259k-damar sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na g\u00f6zl\u0259nil\u0259nd\u0259n daha g\u00fccl\u00fc m\u00fcsb\u0259t t\u0259siri var. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u00f6y\u00fck d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 c\u0259hd etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, bir ne\u00e7\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 davaml\u0131 add\u0131mlar atmaq insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn daha real v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli yana\u015fmad\u0131r. Ara\u015fd\u0131rman\u0131n apar\u0131c\u0131 m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259n biri olan Emmanuel Stamatakis is\u0259 qeyd edib ki, \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda insanlar\u0131n sa\u011flam v\u0259rdi\u015fl\u0259r formala\u015fd\u0131rmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k yeni r\u0259q\u0259msal al\u0259tl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar m\u0259lumatlar\u0131 \u201cUK Biobank\u201d layih\u0259sinin alt t\u0259dqiqat\u0131ndan \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Bu geni\u015fmiqyasl\u0131 ara\u015fd\u0131rmada 2006-2010-cu ill\u0259r aras\u0131nda ya\u015f\u0131 40-69 aras\u0131 olan 500 mind\u0259n \u00e7ox insan i\u015ftirak edib. Bununla bel\u0259, aliml\u0259r vur\u011fulay\u0131blar ki, s\u00f6z\u00fcged\u0259n t\u0259dqiqat m\u00fc\u015fahid\u0259 xarakterlidir v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzi il\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri aras\u0131nda birba\u015fa s\u0259b\u0259b-n\u0259tic\u0259 \u0259laq\u0259sini tam s\u00fcbut etmir. N\u0259tic\u0259l\u0259rin d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 eksperimental t\u0259dqiqatlara ehtiyac oldu\u011fu bildirilir.<\/p>\n<p><strong>\u015eahnigar \u018fhm\u0259dova,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeni elmi ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, gec\u0259 8-9 saatl\u0131q yuxu yatmaq sad\u0259 v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015fl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259tbiq edildikd\u0259 \u00fcr\u0259k tutmas\u0131 riskini 50 faizd\u0259n \u00e7ox azalda bil\u0259r. T\u0259dqiqatda qeyd olunur ki, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxu il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00fcnd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 42 d\u0259qiq\u0259 orta v\u0259 y\u00fcks\u0259k intensivlikli fiziki aktivlik v\u0259 balansl\u0131 qidalanma rejimi d\u0259 riskl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. H\u0259tta gec\u0259 \u0259lav\u0259 c\u0259mi 11 d\u0259qiq\u0259 yatmaq, 4-5 d\u0259qiq\u0259 s\u00fcr\u0259tli g\u0259zinti v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik m\u00fc\u0259yy\u0259n miqdar t\u0259r\u0259v\u0259z q\u0259bulu bel\u0259 \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri riskini t\u0259xmin\u0259n 10 faiz azalda bil\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, orta v\u0259 y\u00fcks\u0259k&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":847979,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c1b8bf9e177608890163157516410614513.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Yeni elmi ara\u015fd\u0131rman\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, gec\u0259 8-9 saatl\u0131q yuxu yatmaq sad\u0259 v\u0259 sa\u011flam h\u0259yat t\u0259rzi v\u0259rdi\u015fl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 t\u0259tbiq edildikd\u0259 \u00fcr\u0259k tutmas\u0131 riskini 50 faizd\u0259n \u00e7ox azalda bil\u0259r. T\u0259dqiqatda qeyd olunur ki, kifay\u0259t q\u0259d\u0259r yuxu il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00fcnd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 42 d\u0259qiq\u0259 orta v\u0259 y\u00fcks\u0259k intensivlikli fiziki aktivlik v\u0259 balansl\u0131 qidalanma rejimi d\u0259 riskl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847978"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=847978"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":847980,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/847978\/revisions\/847980"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/847979"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=847978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=847978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=847978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}