{"id":848222,"date":"2026-04-15T17:46:00","date_gmt":"2026-04-15T13:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=848222"},"modified":"2026-04-15T17:46:00","modified_gmt":"2026-04-15T13:46:00","slug":"az%c9%99rbaycan-s%c9%99hiyy%c9%99sin%c9%99-h%c9%99sr-olunmus-omur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=848222","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f \u00f6m\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq alim, akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Onun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti elm\u0259, insanlara xidm\u0259tin parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, 1947-ci ild\u0259 t\u0259hsilini \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u015fa vurmu\u015fdur. 1949-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, 1950-ci ild\u0259 is\u0259 aspiranturaya daxil olur, praktik \u0259m\u0259li h\u0259kim f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131 davam etdirir. XX \u0259srin ortalar\u0131nda Az\u0259rbaycanda geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f traxoma x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n rolu \u0259v\u0259zsiz olmu\u015fdur. Traxoma infeksion x\u0259st\u0259liyi g\u00f6z\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259y\u0259, h\u0259tta tam korlu\u011fa s\u0259b\u0259b olan x\u0259st\u0259likdir. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva x\u0259st\u0259liyin daha \u00e7ox yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcalic\u0259 v\u0259 profilaktik t\u0259dbirl\u0259r t\u0259\u015fkil etmi\u015f, h\u0259kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn maarifl\u0259ndirici \u00e7\u0131x\u0131\u015flar etmi\u015fdir. Onun haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcalic\u0259 \u00fcsulu b\u00fct\u00fcn respublikada t\u0259tbiq olunmu\u015f v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 traxoma x\u0259st\u0259liyi dem\u0259k olar ki, aradan qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Traxoma il\u0259 yana\u015f\u0131 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva qlaukoma x\u0259st\u0259liyinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n elmi i\u015fl\u0259rin m\u0259tbuatda d\u0259rc olunmas\u0131 klinik g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan h\u0259kiml\u0259rin bilikl\u0259rinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k etdi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva u\u015faq evl\u0259rind\u0259 t\u0259rbiy\u0259 alan kims\u0259siz u\u015faqlar aras\u0131nda yay\u0131lan traxoma x\u0259st\u0259liyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda x\u00fcsusi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rib. B\u00f6y\u00fck alim yaln\u0131z \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 institutda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmirdi, o, respublikan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131n\u0131 bir-bir g\u0259z\u0259r\u0259k, x\u0259st\u0259liyin yaranma s\u0259b\u0259bl\u0259rini ara\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 x\u0259st\u0259lik ocaqlar\u0131nda kompleks \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcalic\u0259-profilaktik t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irirdi. 1960-c\u0131 ild\u0259 \u201cTraxoman\u0131n sintomisinl\u0259 m\u00fcalic\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. 1977-ci ild\u0259 tibb elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini alm\u0131\u015fd\u0131r. 1983-c\u00fc ild\u0259 professor v\u0259zif\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdir. Onun elmi t\u0259dqiqatlar\u0131 yaln\u0131z traxoma il\u0259 m\u0259hdudla\u015fmam\u0131\u015f, qlaukoma, virus m\u0259n\u015f\u0259li g\u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 pe\u015f\u0259 patologiyalar\u0131 kimi sah\u0259l\u0259ri d\u0259 \u0259hat\u0259 etmi\u015fdir. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva 150-y\u0259 yax\u0131n elmi \u0259s\u0259rin, 12 monoqrafiyan\u0131n, d\u0259rslik v\u0259 d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi olmu\u015fdur. \u201cTerapevtik oftalmologiya\u201d, \u201cHerpetik g\u00f6z x\u0259st\u0259liyi\u201d kimi \u0259s\u0259rl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259kiml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm m\u0259nb\u0259dir.1981-ci ild\u0259 g\u00f6rm\u0259 orqan\u0131n\u0131n pe\u015f\u0259 patologiyas\u0131 sah\u0259sind\u0259ki xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 SSR\u0130 Tibb Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n akademik M.\u0130. Averbax ad\u0131na m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. 1983-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdir.Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m yaln\u0131z alim deyil, h\u0259m d\u0259 pedaqoq v\u0259 ictimai xadim idi. O g\u0259nc h\u0259kiml\u0259rin yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f, s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259 vermi\u015fdir. Onun \u201cY\u00fcks\u0259k etimad\u201d kitab\u0131 h\u0259kim etikas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan d\u0259y\u0259rli \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n say\u0131l\u0131r. Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva sad\u0259liyi, xeyirxahl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 insanlara olan diqq\u0259ti il\u0259 se\u00e7il\u0259n bir ziyal\u0131 idi. O, Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259ni m\u00fchitinin g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 s\u0131x \u0259laq\u0259d\u0259 olmu\u015fdur. H\u0259yat yolda\u015f\u0131, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev onun haqq\u0131nda y\u00fcks\u0259k fikirl\u0259r s\u00f6yl\u0259mi\u015f, onun ail\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t h\u0259yat\u0131ndak\u0131 rolunu x\u00fcsusi vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyeva 1985-ci il aprelin 15-d\u0259 Moskva \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir. 1994-c\u00fc ild\u0259 n\u0259\u015fi Bak\u0131ya g\u0259tiril\u0259r\u0259k F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunmu\u015fdur. Onun ad\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 ya\u015fay\u0131r: Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva ad\u0131na Milli Oftalmologiya M\u0259rk\u0259zi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. 2023-c\u00fc ild\u0259 100 illik yubileyi d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd edilmi\u015fdir. Akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n h\u0259yat\u0131 elm\u0259, insanlara v\u0259 c\u0259miyy\u0259t\u0259 xidm\u0259tin n\u00fcmun\u0259sidir. Onun z\u0259ngin elmi irsi v\u0259 humanist f\u0259aliyy\u0259ti Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015f v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6rn\u0259k olmu\u015fdur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq alim, akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Onun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti elm\u0259, insanlara xidm\u0259tin parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, 1947-ci ild\u0259 t\u0259hsilini \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u015fa vurmu\u015fdur. 1949-cu ild\u0259n ba\u015flayaraq Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan Elmi-T\u0259dqiqat G\u00f6z X\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0130nstitutunda elmi i\u015f\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, 1950-ci ild\u0259 is\u0259 aspiranturaya daxil olur, praktik \u0259m\u0259li h\u0259kim f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yana\u015f\u0131 elmi axtar\u0131\u015flar\u0131n\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":848223,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[2],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n.jpg",737,738,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n.jpg",737,738,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n.jpg",737,738,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n.jpg",640,641,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n.jpg",737,738,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n.jpg",737,738,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/670869810_914804451514236_7187352848670179408_n-737x620.jpg",737,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=2\" rel=\"category\">Region X\u0259b\u0259rl\u0259ri<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00f6rk\u0259mli oftalmoloq alim, akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva Az\u0259rbaycan s\u0259hiyy\u0259sinin inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir. Onun h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti elm\u0259, insanlara xidm\u0259tin parlaq n\u00fcmun\u0259sidir. Z\u0259rif\u0259 \u018fziz q\u0131z\u0131 \u018fliyeva 1923-c\u00fc il aprelin 28-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n \u015e\u0259rur rayonunun \u015eahtaxt\u0131 k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, 1947-ci&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/848222"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=848222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/848222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":848224,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/848222\/revisions\/848224"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/848223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=848222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=848222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=848222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}