{"id":849045,"date":"2026-04-22T14:10:14","date_gmt":"2026-04-22T10:10:14","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=849045"},"modified":"2026-04-22T14:10:14","modified_gmt":"2026-04-22T10:10:14","slug":"psixoloqdan-valideyni-bosanmis-usaqlarla-bagli-sos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=849045","title":{"rendered":"Psixoloqdan valideyni bo\u015fanm\u0131\u015f u\u015faqlarla ba\u011fl\u0131 SOS"},"content":{"rendered":"<p><strong>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, h\u0259r il minl\u0259rl\u0259 ail\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 bu proses art\u0131q t\u0259kc\u0259 f\u0259rdi problem deyil, sosial tendensiyaya \u00e7evrilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, son ill\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, qeyd\u0259 al\u0131nan nikahlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si bo\u015fanma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir v\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r ild\u0259n-il\u0259 art\u0131m dinamikas\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu art\u0131m\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc is\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz, u\u015faqlar da\u015f\u0131y\u0131r. Valideynl\u0259r ayr\u0131ld\u0131qdan sonra u\u015faqlar \u00e7ox vaxt emosional g\u0259rginliyin, m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 qal\u0131r. B\u0259zi hallarda valideynl\u0259r yenid\u0259n ail\u0259 qurur, yeni h\u0259yat ba\u015flay\u0131r, amma \u0259vv\u0259lki nikahdan olan u\u015faqlar\u0131n taleyi sanki arxa plana ke\u00e7ir. Onlar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131, psixoloji v\u0259ziyy\u0259ti v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi laz\u0131mi diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qal\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bel\u0259 hallarda b\u0259zi u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yat s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r, h\u0259tta d\u00f6z\u00fclm\u0259z bir m\u00fchit\u0259 \u00e7evrilir. Sevgi v\u0259 diqq\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259 laqeydlik, qay\u011f\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 is\u0259 psixoloji t\u0259zyiq g\u00f6r\u0259n u\u015faqlar c\u0259miyy\u0259tin \u0259n h\u0259ssas v\u0259 m\u00fcdafi\u0259siz t\u0259b\u0259q\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edir ki, bo\u015fanman\u0131n \u00f6z\u00fc deyil, onun u\u015faqlara t\u0259siri v\u0259 valideynl\u0259rin davran\u0131\u015f\u0131 \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzusu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131<strong>\u00a0klinik psixoloq, psixoterapevt R\u00f6v\u015f\u0259n N\u0259c\u0259fov<\/strong>\u00a0da diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n m\u0259qamlara toxunub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/Ayten\/NECEF.jpeg\" alt=\"NECEF.jpeg (29 KB)\" width=\"520\" height=\"400\" \/><\/p>\n<p><strong>Klinik psixoloq m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Musavat.com-a fikrini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cBu g\u00fcn c\u0259miyy\u0259td\u0259 tez-tez natamam ail\u0259 anlay\u0131\u015f\u0131 problem kimi t\u0259qdim olunur. Halbuki m\u0259s\u0259l\u0259 ail\u0259nin formal qurulu\u015funda deyil. \u018fsas problem m\u0259suliyy\u0259tsiz valideynlikdir v\u0259 bu m\u0259suliyy\u0259tsizlik \u00e7ox vaxt m\u0259hz bo\u015fanmadan sonra a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bo\u015fanma ba\u015f verdikd\u0259n sonra u\u015faq faktiki olaraq valideynl\u0259rin emosional m\u00fcbariz\u0259sinin m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilir. T\u0259r\u0259fl\u0259r problemi h\u0259ll etmir, bir-birin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015fa\u011f\u0131 al\u0259t\u0259 \u00e7evirir. M\u00f6vcud t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 is\u0259 u\u015faq \u0259ks\u0259r hallarda avtomatik olaraq anaya verilir. Bu yana\u015fma art\u0131q h\u00fcquqi refleks xarakteri al\u0131b v\u0259 nadir hallarda sual olunur, ana psixoloji v\u0259 \u0259xlaqi bax\u0131mdan sa\u011flam u\u015faq b\u00f6y\u00fctm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131rm\u0131? Bu sual verilm\u0259lidir, h\u0259m d\u0259 formal yox, real qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 il\u0259. \u00c7\u00fcnki m\u0259s\u0259l\u0259 valideynin cinsind\u0259 deyil, onun m\u0259suliyy\u0259tind\u0259, psixoloji sabitliyind\u0259 v\u0259 u\u015fa\u011fa verdiyi m\u00fchitd\u0259dir. U\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 natamam ail\u0259 deyil, qeyri-sa\u011flam valideyn davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcn u\u015fa\u011f\u0131 atas\u0131na qar\u015f\u0131 istifad\u0259 ed\u0259n, \u015f\u0259xsi inciklikl\u0259rini u\u015faq \u00fcz\u0259rind\u0259n kompensasiya ed\u0259n, yeni h\u0259yat qurmaq namin\u0259 \u00f6vlad\u0131n\u0131 ikinci plana atan analar m\u00f6vcuddur. Daha t\u0259hl\u00fck\u0259lisi is\u0259 odur ki, b\u0259zi hallarda ana \u00f6z emosional bo\u015flu\u011funu u\u015fa\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 doldurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bununla da onun psixoloji inki\u015faf\u0131na ciddi z\u0259rb\u0259 vurur. N\u0259tic\u0259d\u0259 c\u0259miyy\u0259t aqressiv, travmal\u0131 v\u0259 n\u0259zar\u0259tsiz g\u0259ncl\u0259rl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qal\u0131r. Bu, t\u0259sad\u00fcfi hallar deyil, sistemli bo\u015flu\u011fun n\u0259tic\u0259sidir. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn psixoloji pasport sisteminin t\u0259tbiqi z\u0259ruridir. X\u00fcsusil\u0259 risk qrupuna daxil olan bo\u015fanm\u0131\u015f, konfliktli v\u0259 natamam ail\u0259l\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n u\u015faqlar davaml\u0131 monitorinq alt\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Aidiyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 il\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259r aras\u0131nda real v\u0259 i\u015fl\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q mexanizmi qurulmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki h\u0259r valideyn avtomatik olaraq do\u011fru t\u0259r\u0259f deyil v\u0259 bu reall\u0131q n\u0259 q\u0259d\u0259r tez q\u0259bul olunsa, bir o q\u0259d\u0259r sa\u011flam n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edil\u0259r.<\/p>\n<p>Valideynlik \u0259xlaqi m\u0259suliyy\u0259tdir. U\u015faq \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan h\u0259yat yaln\u0131z h\u00fcquqi status deyil, eyni zamanda davaml\u0131 \u00f6hd\u0259lik v\u0259 \u015f\u00fcurlu davran\u0131\u015f t\u0259l\u0259b ed\u0259n bir sah\u0259dir. Burada \u0259sas meyar \u015f\u0259xsi ist\u0259kl\u0259r deyil, u\u015fa\u011f\u0131n psixoloji sabitliyi, emosional t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 sa\u011flam inki\u015faf\u0131d\u0131r. \u00d6z \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131n\u0131, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini v\u0259 ehtiraslar\u0131n\u0131 bu m\u0259suliyy\u0259tin \u00f6n\u00fcn\u0259 ke\u00e7ir\u0259n yana\u015fma valideynlik rolunu mahiyy\u0259tc\u0259 z\u0259ifl\u0259dir v\u0259 u\u015faq h\u0259yat\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b ikinci plana at\u0131l\u0131r. Bel\u0259 halda valideynlik formal qal\u0131r. Bu, art\u0131q f\u0259rdi se\u00e7im kimi t\u0259qdim edil\u0259 bilm\u0259z, bu, birba\u015fa ictimai v\u0259 etik riskdir v\u0259 n\u0259tic\u0259si u\u015fa\u011f\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli iz burax\u0131r. C\u0259miyy\u0259tin qad\u0131n\u0131 avtomatik olaraq \u201cz\u0259r\u0259r\u00e7\u0259kmi\u015f t\u0259r\u0259f\u201d kimi q\u0259bul etm\u0259si d\u0259 probleml\u0259ri d\u0259rinl\u0259\u015fdirir. Bu yana\u015fma b\u0259zi hallarda sui-istifad\u0259y\u0259 yol a\u00e7\u0131r. M\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r humanist q\u0259rarlar q\u0259bul ets\u0259 d\u0259, bu humanizm h\u0259r zaman u\u015fa\u011f\u0131n maraqlar\u0131na xidm\u0259t etmir. U\u015fa\u011f\u0131n anaya psixoloji ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n do\u011fru m\u00fchitin m\u0259hz h\u0259min m\u00fchit olmas\u0131 anlam\u0131na g\u0259lmir.<\/p>\n<p>Reall\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 dem\u0259k laz\u0131md\u0131r. Valideyn olmaq ist\u0259y\u0259n c\u00fctl\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn psixoloji haz\u0131rl\u0131q v\u0259 konsultasiya mexanizml\u0259ri m\u0259cburi xarakter almal\u0131d\u0131r. U\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirm\u0259k yaln\u0131z h\u00fcquq kimi deyil, \u0259xlaqi m\u0259suliyy\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bu m\u0259suliyy\u0259t\u0259 haz\u0131r olmayan \u015f\u0259xsl\u0259rin valideynlik institutuna daxil olmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha b\u00f6y\u00fck sosial probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 t\u0259k bir ail\u0259nin daxilind\u0259 ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r. Bu g\u00fcn formala\u015fan qeyri-sa\u011flam ail\u0259 m\u00fchiti sabah c\u0259miyy\u0259tin \u00fcmumi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik v\u0259 sabitlik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Bug\u00fcnk\u00fc m\u0259suliyy\u0259tsiz valideynlik sabah\u0131n sosial v\u0259 kriminal probleml\u0259rinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyur. Bu reall\u0131\u011f\u0131 ya indi q\u0259bul edib sistemli t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k, ya da g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259c\u0259yik\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, h\u0259r il minl\u0259rl\u0259 ail\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 bu proses art\u0131q t\u0259kc\u0259 f\u0259rdi problem deyil, sosial tendensiyaya \u00e7evrilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, son ill\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, qeyd\u0259 al\u0131nan nikahlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si bo\u015fanma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir v\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r ild\u0259n-il\u0259 art\u0131m dinamikas\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu art\u0131m\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcn\u00fc is\u0259, \u015f\u00fcbh\u0259siz, u\u015faqlar da\u015f\u0131y\u0131r. Valideynl\u0259r ayr\u0131ld\u0131qdan sonra u\u015faqlar \u00e7ox vaxt emosional g\u0259rginliyin, m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ittihamlar\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 qal\u0131r. B\u0259zi hallarda valideynl\u0259r yenid\u0259n ail\u0259 qurur, yeni h\u0259yat ba\u015flay\u0131r, amma \u0259vv\u0259lki nikahdan olan u\u015faqlar\u0131n taleyi sanki&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":849046,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",670,420,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",670,420,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",670,420,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3-582x365.jpg",582,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",640,401,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",670,420,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",670,420,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/c68ac348614aa3d299d66ec0054ef6b3.jpg",670,420,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259tind\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, h\u0259r il minl\u0259rl\u0259 ail\u0259 da\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 bu proses art\u0131q t\u0259kc\u0259 f\u0259rdi problem deyil, sosial tendensiyaya \u00e7evrilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, son ill\u0259rin m\u0259lumatlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, qeyd\u0259 al\u0131nan nikahlar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si bo\u015fanma il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir v\u0259 bu r\u0259q\u0259ml\u0259r ild\u0259n-il\u0259 art\u0131m dinamikas\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu art\u0131m\u0131n \u0259n a\u011f\u0131r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=849045"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849045\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":849047,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849045\/revisions\/849047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/849046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=849045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=849045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=849045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}