{"id":849487,"date":"2026-04-24T14:20:45","date_gmt":"2026-04-24T10:20:45","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=849487"},"modified":"2026-04-24T14:20:45","modified_gmt":"2026-04-24T10:20:45","slug":"diqq%c9%99t-az%c9%99rbaycan-s%c9%99masinda-parlaq-izl%c9%99r-gorun%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=849487","title":{"rendered":"D\u0130QQ\u018fT &#8211; Az\u0259rbaycan s\u0259mas\u0131nda parlaq izl\u0259r g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Aprelin sonundan may ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r &#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (BDU) Fizika fak\u00fclt\u0259sinin Astrofizika kafedras\u0131ndan\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n maksimum aktivliyi 5-6 may tarixl\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Meteorlar t\u0259xmin\u0259n 66 km\/saat s\u00fcr\u0259tl\u0259 Yer atmosferin\u0259 daxil olur v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259ma boyunca uzun v\u0259 parlaq izl\u0259r burax\u0131r. Dol\u00e7a (Aquarius) b\u00fcrc\u00fc istiqam\u0259tind\u0259n g\u0259lirmi\u015f kimi g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 bu meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131 &#8220;Eta Aquarid&#8221; adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u0259nb\u0259yi G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin \u0259n m\u0259\u015fhur periodik kometalar\u0131ndan biri olan Halley kometas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Halley kometas\u0131 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 olunsa da, onun periodik t\u0259bi\u0259ti ilk d\u0259f\u0259 Edmond Halley t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. O, 1682-ci ild\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyi kometas\u0131n\u0131n 1531 v\u0259 1607-ci ill\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f kometa il\u0259 t\u0259xmin\u0259n 76 illik d\u00f6vr\u0259 malik eyni obyekt oldu\u011funu hesablay\u0131b. 1758-ci ild\u0259 kometan\u0131n yenid\u0259n g\u00f6r\u00fcnm\u0259si bu hesablaman\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib v\u0259 kometa onun \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131b. G\u00fcn\u0259\u015f\u0259 yax\u0131nla\u015fma zaman\u0131 kometan\u0131n s\u0259thind\u0259ki buz v\u0259 toz madd\u0259l\u0259ri sublimasiya edir v\u0259 orbital trayektoriya boyunca geni\u015f v\u0259 uzun iz burax\u0131r. Yer bu izl\u0259 ild\u0259 iki d\u0259f\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 may ay\u0131nda &#8220;Eta Aquarid&#8221;, oktyabr ay\u0131nda is\u0259 &#8220;Orionid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015flar\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n &#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, lakin b\u0259zi m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u015eimal yar\u0131mk\u00fcr\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015fdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 meteorlar\u0131n radiant n\u00f6qt\u0259si \u00fcf\u00fcqd\u0259n \u00e7ox y\u00fcks\u0259k qalxm\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan meteorlar\u0131n say\u0131 C\u0259nub yar\u0131mk\u00fcr\u0259si il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha az olur. Buna baxmayaraq, \u0259lveri\u015fli hava \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r i\u015f\u0131q \u00e7irkl\u0259nm\u0259sind\u0259n uzaq \u0259razil\u0259rd\u0259 s\u0259h\u0259r\u0259 yax\u0131n saatlarda (saat 02:16-dan 05:01-\u0259 q\u0259d\u0259r) m\u00fc\u015fahid\u0259 aparmaqla saatda 10-20 meteor g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131ndan k\u0259nar, daha qaranl\u0131q s\u0259ma \u015f\u0259raitin\u0259 malik \u0259razil\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli hesab olunur.<\/p>\n<p>&#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131 yaln\u0131z estetik bax\u0131mdan deyil, h\u0259m d\u0259 elmi t\u0259dqiqatlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Meteorlar\u0131n spektral m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri onlar\u0131n kimy\u0259vi t\u0259rkibini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 imkan verir, bu m\u0259lumatlar kometa material\u0131n\u0131n ilkin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Meteorlar\u0131n Yer atmosferin\u0259 daxil olmas\u0131 zaman\u0131 ba\u015f ver\u0259n ionla\u015fma v\u0259 enerji \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si prosesl\u0259ri y\u00fcks\u0259k enerjili hiss\u0259cikl\u0259rin atmosferl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 t\u0259sir mexanizml\u0259rini ara\u015fd\u0131rma\u011fa imkan yarad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aprelin sonundan may ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r &#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (BDU) Fizika fak\u00fclt\u0259sinin Astrofizika kafedras\u0131ndan\u00a0Musavat.com-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n maksimum aktivliyi 5-6 may tarixl\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. Meteorlar t\u0259xmin\u0259n 66 km\/saat s\u00fcr\u0259tl\u0259 Yer atmosferin\u0259 daxil olur v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259ma boyunca uzun v\u0259 parlaq izl\u0259r burax\u0131r. Dol\u00e7a (Aquarius) b\u00fcrc\u00fc istiqam\u0259tind\u0259n g\u0259lirmi\u015f kimi g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 bu meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131 &#8220;Eta Aquarid&#8221; adland\u0131r\u0131l\u0131r. &#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n m\u0259nb\u0259yi G\u00fcn\u0259\u015f sisteminin \u0259n m\u0259\u015fhur periodik kometalar\u0131ndan biri olan Halley kometas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Halley kometas\u0131 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 olunsa da,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":849488,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/5bcf9fbabc672bd843f6792162727447.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Aprelin sonundan may ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r &#8220;Eta Aquarid&#8221; meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin (BDU) Fizika fak\u00fclt\u0259sinin Astrofizika kafedras\u0131ndan\u00a0Musavat.com-a veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, meteor ya\u011f\u0131\u015f\u0131n\u0131n maksimum aktivliyi 5-6 may tarixl\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259c\u0259k. Meteorlar t\u0259xmin\u0259n 66 km\/saat s\u00fcr\u0259tl\u0259 Yer atmosferin\u0259 daxil olur v\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u00fcr\u0259tl\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n s\u0259ma boyunca uzun v\u0259 parlaq izl\u0259r burax\u0131r. Dol\u00e7a (Aquarius) b\u00fcrc\u00fc&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849487"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=849487"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":849490,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/849487\/revisions\/849490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/849488"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=849487"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=849487"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=849487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}