{"id":84979,"date":"2019-10-11T13:15:35","date_gmt":"2019-10-11T10:15:35","guid":{"rendered":"http:\/\/arantv.az\/?p=84979"},"modified":"2019-10-11T13:15:35","modified_gmt":"2019-10-11T10:15:35","slug":"ugurlu-siyas%c9%99tin-mut%c9%99r%c9%99qqi-numun%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=84979","title":{"rendered":"U\u011furlu siyas\u0259tin m\u00fct\u0259r\u0259qqi n\u00fcmun\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><strong>U\u011furlu siyas\u0259tin m\u00fct\u0259r\u0259qqi n\u00fcmun\u0259si: m\u00fcr\u0259kk\u0259b\u00a0geosiyasi regionda s\u0259m\u0259r\u0259li inki\u015faf kursu<\/strong><\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6hrandan xilas olma\u011f\u0131n yollar\u0131 aran\u0131r. Az\u0259rbaycan is\u0259 s\u00fcr\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131nda davam etm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq reytinq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259miz son 4 ild\u0259 daha ciddi u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. H\u0259min g\u00f6st\u0259ricil\u0259r m\u00fcst\u0259qil olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalarda inamla y\u00fcks\u0259li\u015fd\u0259 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. D\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun siyasi, ideoloji, sosial, m\u0259d\u0259ni, iqtisadi, enerji v\u0259 dig\u0259r sferalar\u0131 \u00fczr\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan proqramlar Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 do\u011fru inamla ir\u0259lil\u0259diyini n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu ba\u011fl\u0131l\u0131qda m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r\u0259 aid olan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin m\u00fcqayis\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu prosesin davam ed\u0259c\u0259yini t\u0259sdiql\u0259yir. H\u0259min kontekstd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bu il \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin m\u00fcqayis\u0259si maraql\u0131 bir dinamikan\u0131 ortaya qoyur. H\u0259min prizmadan Az\u0259rbaycanda m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n inki\u015faf\u0131n m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259rinin t\u0259hlili \u00fcz\u0259rind\u0259 geni\u015f dayanma\u011fa ehtiyac g\u00f6rd\u00fck.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u0259tli ir\u0259lil\u0259yi\u015f: Az\u0259rbaycan\u0131n y\u00fcks\u0259li\u015f tempi<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n sabit v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bu proses art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, davaml\u0131 xarakter al\u0131b. Az\u0259rbaycan C\u0259nubi Qafqazda yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259tdir ki, sabit inki\u015faf tempin\u0259 malikdir. Beyn\u0259lxalq reytinq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259 h\u0259min proses ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259sdiq edir. Q\u0131saca onlara n\u0259z\u0259r salaq.<\/p>\n<p>2017-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n n\u00fcfuzlu &#8220;Doing Business&#8221; hesabat\u0131nda 65-ci pill\u0259d\u0259 q\u0259rarla\u015fm\u0131\u015fd\u0131. Bir il sonrak\u0131 hesabatda 8 pill\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259r\u0259k 57-ci yer\u0259 qalxd\u0131. Bu hesabatda 190 \u00f6lk\u0259nin biznes m\u00fchiti qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdi. \u018fh\u0259miyy\u0259tli idi ki, h\u0259min hesabatda Az\u0259rbaycan Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya regionu \u00fczr\u0259 \u0259n islahat\u00e7\u0131 3 \u00f6lk\u0259d\u0259n biri kimi t\u0259qdim edilib. Bir il sonra, &#8220;Doing Business 2019&#8221; hesabat\u0131nda is\u0259 \u00f6lk\u0259miz 190 d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda 25-ci yeri tutub. &#8220;Doing Business 2020&#8221; hesabat\u0131nda is\u0259 Az\u0259rbaycan daha 5 pill\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k \u0259n islahat\u00e7\u0131 20 \u00f6lk\u0259 s\u0131ras\u0131na daxil edilib.<\/p>\n<p>Bu hesabatlarda 4 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015fu, islahatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tl\u0259ri \u00fczr\u0259 inki\u015faf tempi ayd\u0131n ifad\u0259 edilib. \u018fg\u0259r 2017-ci ild\u0259n 2018-ci il\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f 8 pill\u0259 olubsa, 2018-ci ild\u0259n 2019-cu il\u0259 32 pill\u0259 t\u0259\u015fkil edib! 2019-cu ild\u0259n 2020-ci il\u0259 is\u0259 daha 5 pill\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f g\u00f6zl\u0259nilir! N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycan d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 bu u\u011furu \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilib. Bu m\u0259qam Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qil inki\u015faf tempini saxlamaq iqtidar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi dayan\u0131ql\u0131q \u00fcmumilikd\u0259 m\u00fcasir m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 iqtisadi sistemin perspektivini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n faktordur. \u00c7\u00fcnki ekspertl\u0259rin proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131 yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 ciddi resessiyalara m\u0259ruz qala bil\u0259r. Bu c\u00fcr dayan\u0131qs\u0131z v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259ziyy\u0259td\u0259 yaln\u0131z o iqtisadi sisteml\u0259r r\u0259qab\u0259t\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bil\u0259r ki, xarici t\u0259sirl\u0259r\u0259 v\u0259 riskli situasiyalara qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259ti olsun.<\/p>\n<p>Onu dey\u0259k ki, d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 qar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131q i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiya, \u00c7in v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 iqtisadiyyat\u0131nda bu prosesin daha qabar\u0131q getdiyind\u0259n yaz\u0131rlar. T\u0259xmin edilir ki, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi sistemi g\u00f6zl\u0259nil\u0259n riskl\u0259rd\u0259n daha yax\u015f\u0131 s\u0131\u011fortalan\u0131b. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Az\u0259rbaycan da bu kateqoriya d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131na daxildir. Bu ba\u011fl\u0131l\u0131qda maraql\u0131 faktlardan biri d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, son 16 ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lan 263 milyard dollarl\u0131q investisiyan\u0131n 50 faizi xarici s\u0259rmay\u0259\u00e7il\u0259rin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Dem\u0259li, Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 \u0259n etibarl\u0131 sisteml\u0259r s\u0131ras\u0131na daxildir. Y\u0259ni, burada xarici investorlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli biznes m\u00fchiti yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n fonunda Az\u0259rbaycan\u0131n 77 Qrupunun (G77) \u00fczv\u00fc olmas\u0131 \u0259lam\u0259tdard\u0131r. \u00d6lk\u0259miz iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k yolu il\u0259 bu qurumun dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u00f6hf\u0259 ver\u0259c\u0259k. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan davaml\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n\u0131 qoruyub saxlay\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n h\u0259yat standartlar\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 sistemli v\u0259 davaml\u0131 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bu fonda son 15 ild\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131nda \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun (\u00dcDM) 3,3, s\u0259naye istehsal\u0131n\u0131n 2,6 d\u0259f\u0259, ixrac\u0131n 4,7 d\u0259f\u0259, valyuta ehtiyatlar\u0131n\u0131n 24 d\u0259f\u0259 artmas\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Etiraf etm\u0259k g\u0259r\u0259kdir ki, bu, m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir geosiyasi regionda yerl\u0259\u015f\u0259n g\u0259nc m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rdir. Regionda bu templ\u0259rl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n ikinci bir d\u00f6vl\u0259t yoxdur. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k inki\u015faf dinamikas\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 n\u00fcmun\u0259 ola bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r m\u00fck\u0259mm\u0259ldir. Bunu siyasi liderl\u0259r d\u0259 ifad\u0259 edirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi sosial sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirir. 2019-cu ild\u0259 h\u00f6kum\u0259t 4 milyondan \u00e7ox insan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n sosial paket q\u0259bul edib. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fcmumi \u0259halisinin say\u0131 10 milyondursa, bu, 40 faiz t\u0259\u015fkil edir v\u0259 y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricidir. Bu, son 15 ild\u0259 yoxsulluq s\u0259viyy\u0259sinin 2004-c\u00fc ild\u0259ki 49 faizd\u0259n 2019-cu ild\u0259 5 faiz\u0259 endirilm\u0259si fonunda daha ayd\u0131n d\u0259rk edilir. H\u0259min m\u00fcdd\u0259td\u0259 i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si 10,6 faizd\u0259n 5 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb. Sosial sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar proqramlar\u0131 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verm\u0259kd\u0259dir. Bu proses s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>\u0130namla g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru: real n\u0259tic\u0259l\u0259r v\u0259 nikbin proqnozlar<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda bu il \u0259m\u0259k haqlar\u0131 v\u0259 pensiyalar\u0131n da \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131 h\u0259min aspektd\u0259 apar\u0131lan sistemli i\u015fl\u0259rin m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir. G\u0259l\u0259n ilin b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin 40,7 faizinin sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259lm\u0259si yuxar\u0131da vur\u011fulanan m\u0259qamlar\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda son d\u0259r\u0259c\u0259 sevindirici g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu, \u00fcmumi s\u0259viyy\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259tin iqtisadi konstitusiyas\u0131n\u0131n sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fcl\u00fcy\u00fcn\u00fc bir daha t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259ti g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 keyfiyy\u0259tli t\u0259hsil v\u0259 layiqli i\u015f imkanlar\u0131 t\u0259klif edir. Bu, g\u0259ncl\u0259rin \u00f6z potensial\u0131n\u0131 tam realla\u015fd\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tin ciddi add\u0131mlar atmaqda oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, Az\u0259rbaycan Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259n g\u0259nc ya\u015f b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u0259 sahibdir, onda vur\u011fulanan m\u0259qam\u0131n strateji m\u0259zmunu ayd\u0131n olar. Bu bax\u0131mdan Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2019-2030-cu ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yeni m\u0259\u015f\u011fulluq strategiyas\u0131nda 2030-cu il \u00fc\u00e7\u00fcn 13 h\u0259d\u0259f m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si ekspertl\u0259rin diqq\u0259tini \u00e7\u0259kib. Onlar real imkanlara \u0259saslan\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda i\u015fsizliyin azald\u0131lmas\u0131 konkret h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259ndir. Bu s\u0131raya pe\u015f\u0259 t\u0259hsili v\u0259 t\u0259liml\u0259rin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 da daxildir. Sosial-iqtisadi sferada ki\u00e7ik v\u0259 orta m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun art\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di qar\u015f\u0131ya qoyulub. Az\u0259rbaycan art\u0131q b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn aktual olan qad\u0131nlar, s\u00fclh v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00f6vzusunda milli f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n 2030-cu il \u00fc\u00e7\u00fcn haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 strateji planlar\u0131n i\u015f\u0131\u011f\u0131nda Nikol Pa\u015finyan\u0131n Erm\u0259nistan \u00fc\u00e7\u00fcn dediyi 2050-ci il h\u0259d\u0259fl\u0259ri absurd v\u0259 c\u0259f\u0259ngiyatd\u0131r. Erm\u0259nistan\u0131n ba\u015f nazirinin v\u0259d etdikl\u0259rinin he\u00e7 bir \u0259sas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcl\u00fcnc obyektin\u0259 \u00e7evrildi. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri is\u0259 konkret proqramlar v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 ifad\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda daxili h\u0259mr\u0259ylik x\u00fcsusi yer tutur. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev bu istiqam\u0259td\u0259 \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli proqramlar h\u0259yata ke\u00e7iribl\u0259r v\u0259 bu proses indi d\u0259 davam edir. N\u0259tic\u0259d\u0259, Az\u0259rbaycanda b\u00fct\u00fcn etnik v\u0259 dini qruplar s\u00fclh v\u0259 \u0259min-amanl\u0131q \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi son ill\u0259r dialoqun v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fman\u0131n t\u0259\u015fviqin\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f bir s\u0131ra t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r aras\u0131nda m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq \u00fczr\u0259 \u00fcmumd\u00fcnya forumu \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutur.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 humanitar v\u0259 inki\u015faf yard\u0131mlar\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Bu, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondu v\u0259 Az\u0259rbaycan Beyn\u0259lxalq \u0130nki\u015faf Agentliyi (AIDA) vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Onu dey\u0259k ki, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 analoji funksiyan\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n qurumlar yoxdur.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan proqramlar\u0131n m\u0259zmunu g\u00f6st\u0259rir ki, inki\u015faf tempi saxlan\u0131lacaq. N\u00f6vb\u0259ti il \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lirl\u0259r 24,4 milyard manat h\u0259cmind\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu, 2019-cu il b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259rind\u0259n 1 milyard 316 milyon manat \u00e7oxdur. 2020-ci ild\u0259 b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 25,6 milyard manat proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu da 2019-cu ild\u0259 olan x\u0259rcl\u0259rd\u0259n 427,7 milyon manat \u00e7oxdur. Dem\u0259li, g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259 g\u0259lirl\u0259ri x\u0259rcl\u0259rd\u0259n t\u0259xmin\u0259n 4 d\u0259f\u0259 \u00e7ox olmal\u0131d\u0131r. Y\u0259ni Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi u\u011furlu inki\u015faf strategiyas\u0131 makroiqtisadi sabitliyi v\u0259 maliyy\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Proqnoza \u0259sas\u0259n, g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn \u00dcDM-in real iqtisadi art\u0131m\u0131 82,7 milyard manat olacaq. O c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft \u00dcDM-in art\u0131m\u0131 54,2 milyard manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k. Bu ilin ilk yar\u0131s\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 16,9 milyard dollar olub. Bunun 7 milyard dollar\u0131 idxal \u0259m\u0259liyyatlar\u0131, 9,9 milyard dollar\u0131 is\u0259 ixrac\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb ki, n\u0259tic\u0259d\u0259, xarici ticar\u0259t hesab\u0131nda 2,9 milyard dollarl\u0131q m\u00fcsb\u0259t saldo yaran\u0131b.<\/p>\n<p>G\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fcdc\u0259nin sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc x\u0259rcl\u0259ri c\u0259mi x\u0259rcl\u0259rin 40,7 faizini t\u0259\u015fkil etm\u0259lidir. 2019-cu ild\u0259 bu r\u0259q\u0259m 33,4 faiz t\u0259\u015fkil edib. Konkret olaraq, Az\u0259rbaycanda sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc siyas\u0259t daha da inki\u015faf etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Vur\u011fulanan m\u0259qamlar onu t\u0259sdiq edir ki, Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu kursunu inamla inki\u015faf etdirir v\u0259 b\u00fct\u00fcn sferalarda u\u011furlar qazan\u0131r. Dinamik v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015fafa nail olan \u00f6lk\u0259 \u0259minlikl\u0259 bu yolda y\u00fcks\u0259li\u015fin\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. \u00d6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin uzaqg\u00f6r\u0259n demokratik v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri s\u0131ras\u0131na daxil olacaq.<\/p>\n<p><strong>Newtimes.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u011furlu siyas\u0259tin m\u00fct\u0259r\u0259qqi n\u00fcmun\u0259si: m\u00fcr\u0259kk\u0259b\u00a0geosiyasi regionda s\u0259m\u0259r\u0259li inki\u015faf kursu Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6hrandan xilas olma\u011f\u0131n yollar\u0131 aran\u0131r. Az\u0259rbaycan is\u0259 s\u00fcr\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131nda davam etm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq reytinq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259miz son 4 ild\u0259 daha ciddi u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. H\u0259min g\u00f6st\u0259ricil\u0259r m\u00fcst\u0259qil olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalarda inamla y\u00fcks\u0259li\u015fd\u0259 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. D\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun siyasi, ideoloji, sosial, m\u0259d\u0259ni, iqtisadi, enerji v\u0259 dig\u0259r sferalar\u0131 \u00fczr\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan proqramlar Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 do\u011fru inamla ir\u0259lil\u0259diyini n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu ba\u011fl\u0131l\u0131qda m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r\u0259 aid olan g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin m\u00fcqayis\u0259si g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu prosesin davam ed\u0259c\u0259yini t\u0259sdiql\u0259yir. H\u0259min&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":84980,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61-300x166.jpg",300,166,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",640,354,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/9cf45907192f3edb4a946c9e8ffd98b6_56986_61.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"U\u011furlu siyas\u0259tin m\u00fct\u0259r\u0259qqi n\u00fcmun\u0259si: m\u00fcr\u0259kk\u0259b\u00a0geosiyasi regionda s\u0259m\u0259r\u0259li inki\u015faf kursu Haz\u0131rda d\u00fcnyan\u0131n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6hrandan xilas olma\u011f\u0131n yollar\u0131 aran\u0131r. Az\u0259rbaycan is\u0259 s\u00fcr\u0259tli v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131nda davam etm\u0259kd\u0259dir. M\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq reytinq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n \u00f6lk\u0259miz son 4 ild\u0259 daha ciddi u\u011furlar \u0259ld\u0259 edib. H\u0259min g\u00f6st\u0259ricil\u0259r m\u00fcst\u0259qil olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalarda inamla y\u00fcks\u0259li\u015fd\u0259 oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. D\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funun siyasi,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84979"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=84979"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/84979\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/84980"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=84979"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=84979"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=84979"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}