{"id":850668,"date":"2026-05-02T17:57:08","date_gmt":"2026-05-02T13:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=850668"},"modified":"2026-05-02T17:57:08","modified_gmt":"2026-05-02T13:57:08","slug":"bir-sancma-bir-olum-arilar-n%c9%99-zaman-qatil%c9%99-cevrilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=850668","title":{"rendered":"Bir sancma, bir \u00f6l\u00fcm: Ar\u0131lar n\u0259 zaman \u201cqatil\u0259\u201d \u00e7evrilir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, \u00f6t\u0259n g\u00fcn T\u0259rt\u0259rd\u0259 ar\u0131 sancan ki\u015fi \u00f6l\u00fcb. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 48 ya\u015fl\u0131 Bak\u0131 sakini Nazim \u018fmrahov rayonun D\u00fcy\u0259rli k\u0259ndin\u0259 qonaq gedib. Ba\u011fda g\u0259z\u0259rk\u0259n onu ar\u0131 sanc\u0131b. Bundan sonra v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015f\u0259n ki\u015fi x\u0259st\u0259xanaya apar\u0131l\u0131b. M\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259r il buna b\u0259nz\u0259r hadis\u0259l\u0259r olur v\u0259 ortaya \u00e7oxsayl\u0131 suallar \u00e7\u0131x\u0131r:\u00a0<strong>ar\u0131 sancmas\u0131 n\u0259 zaman h\u0259yati t\u0259hl\u00fck\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Xat\u0131rladaq ki, ar\u0131 z\u0259h\u0259ri elmi dild\u0259 apiterapiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 tibbd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunur.<\/strong>\u00a0Bu z\u0259h\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 iltihab\u0259leyhin\u0259, a\u011fr\u0131k\u0259sici v\u0259 immun sistemi stimulla\u015fd\u0131ran madd\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. D\u00fcnyada 16 mind\u0259n \u00e7ox ar\u0131 n\u00f6v\u00fc var v\u0259 onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti insan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li deyil. Yaln\u0131z ki\u00e7ik bir hiss\u0259si s\u00fcr\u00fc hal\u0131nda ya\u015fay\u0131r v\u0259 kollektiv m\u00fcdafi\u0259 instinkti s\u0259b\u0259bil\u0259 daha aqressiv davran\u0131r. \u018fn geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f n\u00f6v is\u0259 bal ar\u0131lar\u0131d\u0131r v\u0259 onlar t\u0259bi\u0259tin ekosistemind\u0259, x\u00fcsusil\u0259 tozlanma prosesind\u0259 \u0259v\u0259zsiz rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bildirir ki, b\u00fct\u00fcn bu faydalar ar\u0131 sancmas\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259siz oldu\u011fu anlam\u0131na g\u0259lmir. \u018fksin\u0259, b\u0259zi hallarda ar\u0131 sancmas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 ciddi f\u0259sadlara yol a\u00e7a bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 yaz, yay v\u0259 pay\u0131z aylar\u0131nda, ar\u0131lar\u0131n daha aktiv oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 sancma hallar\u0131 art\u0131r. Pay\u0131zda is\u0259 qida ehtiyatlar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bil\u0259 ar\u0131lar daha aqressiv olur v\u0259 insanlarla t\u0259mas ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259lir.<\/p>\n<p><strong>\u018fn b\u00f6y\u00fck risk is\u0259 anafilaktik \u015fok il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong>\u00a0Bu, orqanizmin ar\u0131 z\u0259h\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ddind\u0259n art\u0131q g\u00fccl\u00fc allergik reaksiyas\u0131d\u0131r v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259qiq\u0259 \u0259rzind\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, t\u0259zyiqin d\u00fc\u015fm\u0259si, hu\u015fun itm\u0259si il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259 bil\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulay\u0131r ki, bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 t\u0259cili tibbi m\u00fcdaxil\u0259 olunmazsa, \u00f6l\u00fcm riski \u00e7ox y\u00fcks\u0259kdir. X\u00fcsusil\u0259 xalq aras\u0131nda \u201ce\u015f\u015f\u0259k ar\u0131s\u0131\u201d kimi tan\u0131nan ar\u0131lar daha t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab olunur. Onlar\u0131n sancmas\u0131 daha a\u011fr\u0131l\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, z\u0259h\u0259ri d\u0259 daha g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u00dcz, boyun, dil v\u0259 q\u0131rtlaq nahiy\u0259sin\u0259 sancma is\u0259 ikiqat risklidir, \u00e7\u00fcnki bu zaman t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 \u015fi\u015f\u0259r\u0259k ba\u011flana bil\u0259r.<\/p>\n<p>K\u00fctl\u0259vi sancmalar da ayr\u0131ca t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. Bir ne\u00e7\u0259 ar\u0131n\u0131n eyni anda h\u00fccumu n\u0259tic\u0259sind\u0259 orqanizmd\u0259 a\u011f\u0131r z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259, toksik reaksiya inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r. Bu zaman allergiya olmasa bel\u0259, z\u0259h\u0259rin miqdar\u0131 h\u0259yati t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyada \u201cqatil ar\u0131lar\u201d kimi tan\u0131nan Afrika bal ar\u0131lar\u0131 m\u00f6vcuddur.<\/strong>\u00a0Bu ar\u0131lar son d\u0259r\u0259c\u0259 aqressivdir v\u0259 yuvalar\u0131n\u0131 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 qoruyurlar. Lakin onlar\u0131n \u201cbir saniy\u0259d\u0259 \u00f6ld\u00fcrm\u0259si\u201d kimi fikirl\u0259r elmi bax\u0131mdan \u015fi\u015firdilib. Real t\u0259hl\u00fck\u0259 onlar\u0131n \u00e7oxlu sayda h\u00fccum etm\u0259si v\u0259 insan\u0131n onlarla sancmaya m\u0259ruz qalmas\u0131d\u0131r. Sevindirici hald\u0131r ki, bu n\u00f6v\u0259 Az\u0259rbaycanda rast g\u0259linmir.\u00a0<strong>Az\u0259rbaycanda \u0259sas risk daha \u00e7ox\u00a0\u201ce\u015f\u015f\u0259k ar\u0131lar\u0131\u201d v\u0259 adi bal ar\u0131lar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edir ki, ar\u0131 sancmas\u0131ndan sonra meydana g\u0259l\u0259n a\u011fr\u0131lar sancma say\u0131na, ar\u0131n\u0131n iyn\u0259sinin uzunlu\u011funa, ar\u0131n\u0131n n\u00f6v\u00fcn\u0259 (\u201ce\u015f\u015f\u0259k ar\u0131s\u0131\u201d, v\u0259h\u015fi ar\u0131) g\u00f6r\u0259 f\u0259rqlilik g\u00f6st\u0259rir. Bal ar\u0131lar\u0131 adam\u0131 sancd\u0131qdan sonra \u00f6l\u00fcr. Lakin \u201ce\u015f\u015f\u0259k ar\u0131lar\u0131\u201d v\u0259 v\u0259h\u015fi ar\u0131lar kimi n\u00f6vl\u0259r bird\u0259n \u00e7ox sanca bil\u0259r v\u0259 ya\u015famaya davam ed\u0259 bil\u0259r. Ar\u0131lar sancd\u0131qda a\u011fr\u0131, q\u0131zart\u0131 v\u0259 \u015fi\u015fkinlik kimi \u0259lam\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259k toksinl\u0259r xaric ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. B\u0259zi insanlar\u0131n bu toksinl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131\u00a0 allergiyas\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>Ar\u0131n\u0131 iyn\u0259sind\u0259n yay\u0131lan toksinl\u0259ri azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rinin alt\u0131nda qalan iyn\u0259ni c\u0131mb\u0131z k\u00f6m\u0259yi il\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/strong>\u00a0Ar\u0131 sancmas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaq laz\u0131md\u0131r ki, z\u0259h\u0259rin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn 30 saniy\u0259 \u0259rzind\u0259 ar\u0131 iyn\u0259si \u00e7\u0131xar\u0131ls\u0131n. \u00c7\u00fcnki n\u0259 q\u0259d\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t qalarsa, bir o q\u0259d\u0259r z\u0259h\u0259rli olar v\u0259 daha \u00e7ox reaksiyalar \u015fidd\u0259tli olaraq ac\u0131verici, a\u011fr\u0131l\u0131 olar. Daha sonra ar\u0131n\u0131n sancd\u0131\u011f\u0131 yer\u0259 buz kompres qoyularaq yarana bil\u0259c\u0259k \u015fi\u015fkinlik v\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Buz z\u0259h\u0259rin b\u0259d\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n sorulmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda da rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u0259ray<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, \u00f6t\u0259n g\u00fcn T\u0259rt\u0259rd\u0259 ar\u0131 sancan ki\u015fi \u00f6l\u00fcb. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 48 ya\u015fl\u0131 Bak\u0131 sakini Nazim \u018fmrahov rayonun D\u00fcy\u0259rli k\u0259ndin\u0259 qonaq gedib. Ba\u011fda g\u0259z\u0259rk\u0259n onu ar\u0131 sanc\u0131b. Bundan sonra v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015f\u0259n ki\u015fi x\u0259st\u0259xanaya apar\u0131l\u0131b. M\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259r il buna b\u0259nz\u0259r hadis\u0259l\u0259r olur v\u0259 ortaya \u00e7oxsayl\u0131 suallar \u00e7\u0131x\u0131r:\u00a0ar\u0131 sancmas\u0131 n\u0259 zaman h\u0259yati t\u0259hl\u00fck\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r? Xat\u0131rladaq ki, ar\u0131 z\u0259h\u0259ri elmi dild\u0259 apiterapiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 tibbd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sind\u0259 istifad\u0259 olunur.\u00a0Bu z\u0259h\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 iltihab\u0259leyhin\u0259, a\u011fr\u0131k\u0259sici v\u0259 immun sistemi stimulla\u015fd\u0131ran madd\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. D\u00fcnyada 16 mind\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":850669,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/0b3d7aecf21293f5f03538cc96fc82ea.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, \u00f6t\u0259n g\u00fcn T\u0259rt\u0259rd\u0259 ar\u0131 sancan ki\u015fi \u00f6l\u00fcb. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 48 ya\u015fl\u0131 Bak\u0131 sakini Nazim \u018fmrahov rayonun D\u00fcy\u0259rli k\u0259ndin\u0259 qonaq gedib. Ba\u011fda g\u0259z\u0259rk\u0259n onu ar\u0131 sanc\u0131b. Bundan sonra v\u0259ziyy\u0259ti pisl\u0259\u015f\u0259n ki\u015fi x\u0259st\u0259xanaya apar\u0131l\u0131b. M\u00fcdaxil\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259r il buna b\u0259nz\u0259r hadis\u0259l\u0259r olur v\u0259 ortaya \u00e7oxsayl\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/850668"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=850668"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/850668\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":850670,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/850668\/revisions\/850670"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/850669"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=850668"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=850668"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=850668"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}