{"id":851316,"date":"2026-05-07T21:11:58","date_gmt":"2026-05-07T17:11:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=851316"},"modified":"2026-05-07T21:11:58","modified_gmt":"2026-05-07T17:11:58","slug":"qida-t%c9%99hluk%c9%99sizliyi-duyu-haqqinda-bilm%c9%99dikl%c9%99rimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=851316","title":{"rendered":"Qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi: d\u00fcy\u00fc haqq\u0131nda bilm\u0259dikl\u0259rimiz"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;\u00dcmumilikd\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcn plastikd\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 fiziki bax\u0131mdan m\u0259ntiqsizdir. Plastik qranullar\u0131n istehsal x\u0259rcl\u0259ri t\u0259bii d\u00fcy\u00fcn\u00fcn bec\u0259rilm\u0259si v\u0259 emal\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259kdir. Bel\u0259 olan halda he\u00e7 bir istehsal\u00e7\u0131 daha baha ba\u015fa g\u0259l\u0259n m\u0259hsulu ucuz qiym\u0259t\u0259 satmaz. Saxtakarl\u0131q hallar\u0131 ad\u0259t\u0259n daha ucuz materiallardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir&#8221;.<\/p>\n<p>Bunu\u00a0<a title=\"xeberler son xeberler 2026\" href=\"https:\/\/big.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">BiG.AZ<\/a>-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qida eksperti Asim V\u0259liyev bildirib.<\/p>\n<p>O, qeyd edib ki, plastik polimerl\u0259r bi\u015firm\u0259 zaman\u0131 suyu udub \u015fi\u015fmir, \u0259ksin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n temperaturda \u0259riy\u0259r\u0259k yap\u0131\u015fqan k\u00fctl\u0259y\u0259 \u00e7evrilir. T\u0259bii d\u00fcy\u00fc is\u0259 bi\u015firildikd\u0259 yum\u015fal\u0131r v\u0259 \u00f6z strukturunu qoruyur, \u00e7\u00fcnki o bitki m\u0259n\u015f\u0259li ni\u015fastadan ibar\u0259tdir:<\/p>\n<p>&#8220;&#8221;Bi\u015fmir&#8221; deyil\u0259n d\u00fcy\u00fcl\u0259r is\u0259 ad\u0259t\u0259n y\u00fcks\u0259k amiloza t\u0259rkibli uzun d\u0259n\u0259li d\u00fcy\u00fc n\u00f6vl\u0259ridir. Amiloza d\u00fcy\u00fcn\u00fcn d\u0259n-d\u0259n qalmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir v\u0259 onun daha gec yum\u015falmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Evd\u0259 b\u0259zi sad\u0259 yoxlama \u00fcsullar\u0131 da t\u0259tbiq etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir qa\u015f\u0131q d\u00fcy\u00fcn\u00fc suya atd\u0131qda t\u0259bii d\u00fcy\u00fc ad\u0259t\u0259n sudan a\u011f\u0131r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn dib\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcr. S\u0259thd\u0259 qalan d\u0259n\u0259l\u0259r is\u0259 \u00e7ox vaxt keyfiyy\u0259tsiz v\u0259 ya i\u00e7i bo\u015falm\u0131\u015f ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Dig\u0259r \u00fcsul olaraq bir ne\u00e7\u0259 d\u0259n\u0259ni yand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Plastik material yanark\u0259n qara t\u00fcst\u00fc v\u0259 k\u0259skin kimy\u0259vi qoxu verir. T\u0259bii d\u00fcy\u00fc is\u0259 daha \u00e7ox qovrulmu\u015f tax\u0131l v\u0259 ya popkorn qoxusuna b\u0259nz\u0259r iy ver\u0259r\u0259k k\u00f6m\u00fcrl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Qidan\u0131n dad v\u0259 keyfiyy\u0259tind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r h\u0259r zaman saxtakarl\u0131qla izah olunmur. Bu, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 istehsal v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 prosesl\u0259rind\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131 ola bil\u0259r. M\u00fcasir k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda bitkil\u0259r daha \u00e7ox m\u0259hsuldarl\u0131q v\u0259 da\u015f\u0131nmaya davaml\u0131l\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7ildiyind\u0259n, dad v\u0259 aromatik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r b\u0259z\u0259n ikinci plana ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>\u0130ntensiv \u0259kin\u00e7ilik torpaqdak\u0131 minerallar\u0131n azalmas\u0131na da s\u0259b\u0259b olur. Bitkil\u0259r kifay\u0259t q\u0259d\u0259r mineral q\u0259bul etm\u0259dikd\u0259 onlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259ki aromatik birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r tam formala\u015fm\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni hal meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur: uzaq m\u0259saf\u0259l\u0259r\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hsullar \u00e7ox vaxt kal y\u0131\u011f\u0131l\u0131r v\u0259 anbarlarda etilen qaz\u0131 il\u0259 yeti\u015fdirilir. Bu proses t\u0259bii g\u00fcn\u0259\u015f alt\u0131nda yeti\u015fm\u0259 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 dad v\u0259 \u015f\u0259k\u0259r-tur\u015fu balans\u0131nda f\u0259rql\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcy\u00fc bi\u015firm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l onu soyuq suda \u015f\u0259ffafla\u015fana q\u0259d\u0259r yumaq t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Bu, s\u0259thd\u0259ki art\u0131q ni\u015fastan\u0131 v\u0259 saxlanma zaman\u0131 yaranan tozu t\u0259mizl\u0259yir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin d\u00fcy\u00fcn\u00fc quru v\u0259 s\u0259rin yerd\u0259 saxlamaq vacibdir.<\/p>\n<p>Bi\u015fmi\u015f d\u00fcy\u00fc is\u0259 otaq temperaturunda 2 saatdan art\u0131q saxlanmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu \u015f\u0259raitd\u0259 Bacillus cereus kimi bakteriya sporlar\u0131 inki\u015faf ed\u0259r\u0259k toksin ifraz ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 bu da qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u00dcmumilikd\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcn plastikd\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 fiziki bax\u0131mdan m\u0259ntiqsizdir. Plastik qranullar\u0131n istehsal x\u0259rcl\u0259ri t\u0259bii d\u00fcy\u00fcn\u00fcn bec\u0259rilm\u0259si v\u0259 emal\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259kdir. Bel\u0259 olan halda he\u00e7 bir istehsal\u00e7\u0131 daha baha ba\u015fa g\u0259l\u0259n m\u0259hsulu ucuz qiym\u0259t\u0259 satmaz. Saxtakarl\u0131q hallar\u0131 ad\u0259t\u0259n daha ucuz materiallardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir&#8221;. Bunu\u00a0BiG.AZ-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qida eksperti Asim V\u0259liyev bildirib. O, qeyd edib ki, plastik polimerl\u0259r bi\u015firm\u0259 zaman\u0131 suyu udub \u015fi\u015fmir, \u0259ksin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n temperaturda \u0259riy\u0259r\u0259k yap\u0131\u015fqan k\u00fctl\u0259y\u0259 \u00e7evrilir. T\u0259bii d\u00fcy\u00fc is\u0259 bi\u015firildikd\u0259 yum\u015fal\u0131r v\u0259 \u00f6z strukturunu qoruyur, \u00e7\u00fcnki o bitki m\u0259n\u015f\u0259li ni\u015fastadan ibar\u0259tdir: &#8220;&#8221;Bi\u015fmir&#8221; deyil\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":851317,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115-500x280.gif",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",640,358,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115-240x172.gif",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/115.gif",648,362,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;\u00dcmumilikd\u0259 d\u00fcy\u00fcn\u00fcn plastikd\u0259n haz\u0131rlanmas\u0131 h\u0259m iqtisadi, h\u0259m d\u0259 fiziki bax\u0131mdan m\u0259ntiqsizdir. Plastik qranullar\u0131n istehsal x\u0259rcl\u0259ri t\u0259bii d\u00fcy\u00fcn\u00fcn bec\u0259rilm\u0259si v\u0259 emal\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 daha y\u00fcks\u0259kdir. Bel\u0259 olan halda he\u00e7 bir istehsal\u00e7\u0131 daha baha ba\u015fa g\u0259l\u0259n m\u0259hsulu ucuz qiym\u0259t\u0259 satmaz. Saxtakarl\u0131q hallar\u0131 ad\u0259t\u0259n daha ucuz materiallardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir&#8221;. Bunu\u00a0BiG.AZ-a a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda qida eksperti Asim V\u0259liyev bildirib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851316"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=851316"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":851318,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/851316\/revisions\/851318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/851317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=851316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=851316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=851316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}